ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile İran arasındaki müzakerelerde arabuluculuk yapan Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'yi bugün (9 Kasım) Beyaz Saray'da kabul edecek. Beyaz Saray'ın yayımladığı günlük programa göre görüşme Oval Ofis'te ve basına kapalı gerçekleştirilecek. Görüşmede, iki ülke arasındaki gerilimin sona erdirilmesine yönelik müzakere sürecinin ele alınması bekleniyor.
Trump Al Sani ile nerede ve nasıl görüşecek?
Görüşme Washington'daki Beyaz Saray'da, Oval Ofis'te yapılacak. Programa göre basın mensupları görüşmeyi izleyemeyecek. Bu nedenle toplantının içeriğine dair bilgiler, ancak taraflardan gelecek açıklamalarla netleşecek.
JD Vance da Al Sani ile görüşecek mi?
Yerel kaynaklara göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Al Sani ile ayrı bir görüşme yapacak. Axios'un haberinde, bir kaynağa dayandırılarak, bu görüşmenin Trump'la yapılacak toplantıdan önce gerçekleşmesinin beklendiği, Vance'in son iki haftadır Katar Başbakanı'yla neredeyse her gün temas hâlinde olduğu belirtildi. Bu ayrıntı Beyaz Saray programında yer almıyor.
Görüşmenin gündeminde ne var?
Axios'a göre görüşmenin odağında yeni bir ateşkes arayışı ve İran'la nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması var. Aynı haberde, Katar'ın yanı sıra Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye'nin de katıldığı girişimlerde iki aşamalı bir taslak plan üzerinde durulduğu aktarıldı. Taslağa göre ilk adımların ardından Hürmüz Boğazı yeniden açılacak, sonrasında müzakereler İran'ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokuna odaklanarak sürdürülecek. Taslağın ayrıntıları resmî olarak açıklanmış değil.
Katar'ın bu süreçteki rolü ne?
Katar, ABD ile İran arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi ve bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla yürütülen diplomatik girişimlerde arabulucu rolünü üstleniyor. Fox News'in canlı yayın akışında, İran'ın nükleer konulara ilişkin bir teklifini Katar üzerinden ilettiği belirtildi. Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani'nin de 6 Kasım'da Trump'la bölgesel gelişmeleri ve arabuluculuk çabalarını görüştüğü AA'ya yansımıştı.
Trump İran konusunda ne dedi?
Trump, 8 Kasım'da CNN'e yaptığı açıklamada, Tahran'ın nükleer alanda ilerleme kaydetmesi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması hâlinde savaşın yeniden başlamasının "pek olası olmadığını" söyledi. Fox News'in aktardığına göre Trump, bunun İran'ın "çok güçlü bir anlaşma" imzalayıp imzalamamasına bağlı olduğunu belirtti. Trump ayrıca ABD'nin bölgede üç uçak gemisi bulunduğunu ve İran'ın nükleer tesislerine gerekirse çok kısa sürede müdahale edebileceklerini dile getirdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise "atılım eşiğinde olduğumuzu söyleyemem" diyerek İran'ın taleplerini "aşırı ve saçma" olarak nitelendirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD'nin savaşı seçmesi durumunda İran güçlerinin "cehennemi yağdıracağı" uyarısında bulundu. Bu ifadeler Fox News'in canlı yayın akışından alınmıştır.
Sahadaki durum ve piyasalara etkisi ne?
Fox News'e göre ABD, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürüyor. Aynı kaynakta, Kişm Adası'na "sınırlı saldırılar" düzenlendiği, Trump'ın ise tam ölçekli bir savaşa dönüş olmayacağını söylediği aktarıldı. Brent petrolün fiyatı Trump'ın açıklamalarının ardından yüzde 0,64 düşerek varil başına 97,67 dolara geriledi.
Görüşmeden hangi sonuç çıkabilir?
Toplantının sonucuna dair resmî bir açıklama henüz yapılmadı. Görüşmenin ardından Beyaz Saray ya da Katar tarafından yazılı açıklama yapılması bekleniyor. Müzakerelerin hangi aşamada olduğu ve taslak planın kabul görüp görmediği, bu açıklamalarla netlik kazanacak.
