Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, Türkiye'nin bilimsel yayın üretiminde dünyada 35. sıradan 13. sıraya yükseldiğini açıkladı. Özvar, 7 Kasım 2026'da kurumdan yapılan açıklamaya göre CNN Türk'te katıldığı programda yükseköğretim gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özvar, aynı konuşmada lisans eğitim süresi, ders yükü, yeni programlar ve uluslararası öğrenciler hakkında da bilgi verdi.
Türkiye bilimsel yayında dünyada kaçıncı sırada?
Özvar'ın verdiği bilgiye göre Türkiye, bilimsel yayın üretiminde dünyada 13. sırada yer alıyor. Ülke, son yıllarda yapılan çalışmalarla 35. sıradan bu noktaya yükseldi. Özvar, yükseköğretime ve bilimsel araştırmalara ayrılan kaynakların artmasının üniversitelerin performansına olumlu yansıdığını söyledi.
Araştırma üniversiteleri yayın kalitesinde nerede?
Özvar'a göre araştırma üniversiteleri, kaliteli yayın performansında OECD ortalamasını yakaladı. Türkiye'de 20'si devlet, 3'ü vakıf olmak üzere toplam 23 araştırma üniversitesi bulunuyor. Özvar, bu gelişmeyi Türk yükseköğretiminin son 40-50 yılda yakaladığı en önemli ivmelerden biri olarak niteledi. YÖK'ün temel politikalarından birinin de üniversitelerin rekabet güçlerine göre farklılaşmasını sağlamak olduğunu belirtti.
Lisans eğitimi 3 yıla inecek mi?
YÖK, lisans programlarını 180 kredi üzerinden yeniden yapılandırarak üç yılda tamamlanabilir hale getirmek için çalışıyor. Özvar, bir öğrencinin 12 yıllık zorunlu eğitimin ardından 4 yıllık lisansla toplam 16 yıl örgün eğitimde kaldığını hatırlattı. Askerlik, staj ve iş arama süreçleri eklenince gençlerin çalışma hayatına giriş yaşının yükseldiğini söyledi. Üniversitelerin yaklaşık bir yıldır bu sürece hazırlandığını da ekledi.
Üniversitelerde ders sayıları azalacak mı?
Özvar, Türkiye'de lisans programlarında yaklaşık 60 ders bulunduğunu, Avrupa'da bu sayının 20-25 civarında olduğunu aktardı. Ders sayılarını azaltmaya yönelik çalışmalar bu yıl sürüyor. Sistemin gelecek yıl bu doğrultuda çalışmaya başlayacağını açıklayan Özvar, ders içeriklerinin de yapay zekayı kapsayacak biçimde güncellenmesi gerektiğini vurguladı.
Hangi yeni programlar açıldı?
Özvar'a göre son üç yılda 80'e yakın yeni program türü oluşturuldu. Bunların yaklaşık üçte ikisi ön lisans, üçte biri lisans düzeyinde. Yapay zeka ve dijital teknolojilerle ilişkili programların sayısı 160 üniversitede 724'e ulaştı. Bu alanlar arasında yapay zeka, makine öğrenmesi, veri bilimi, otonom sistemler, robotik, siber güvenlik ile tarım ve sağlıkta dijitalleşme yer alıyor. Özvar, yeni programların doluluk oranlarının yüzde 100'e yaklaştığını söyledi.
Dijital Üniversite Platformu nedir?
Platform, dijital becerileri öğrencilerin yanı sıra mezunlara ve çalışanlara da kazandırmayı hedefliyor. Eğitimler ücretsiz, çevrim içi, canlı ve etkileşimli veriliyor. Marmara, Boğaziçi, İstanbul Teknik, Orta Doğu Teknik ve Yıldız Teknik üniversitelerinin katkı sunduğu platformda 16 farklı eğitim var. Özvar'a göre bu yıl 233 bin başvuru alındı ve yaklaşık 55 bin kişi eğitimlere katıldı.
Mikro yeterlik uygulaması ne getiriyor?
Bu yıl hayata geçirilen mikro yeterlik uygulamasıyla üniversite dışında kazanılan bilgi ve beceriler, YÖK'ün kalite standartları çerçevesinde transkripte eklenebilecek. Özvar, bilgi ve becerilerin artık yalnızca üniversitelerde kazanılmadığına dikkat çekti.
Diş hekimliği ve eczacılık öğrencilerine çift ana dal imkanı gelecek mi?
YÖK, belirli başarı şartlarını karşılayan diş hekimliği ve eczacılık öğrencilerine kendi üniversitelerinde bazı mühendislik programlarında çift ana dal hakkı tanımayı planlıyor. İki programı da başarıyla bitirenler iki diploma alacak. Özvar, uygulamayı 2027-2028 akademik yılına yetiştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Meslek yüksekokullarında İşletmede Mesleki Eğitim modeli nasıl işleyecek?
Özvar, mevcut staj anlayışının yeterli uygulama tecrübesi sağlamadığını belirtti. Yeni modelde öğrenciler dört yarıyılın en az birini işletmelerde geçirecek. Uygun programlarda iki yarıyıl okulda, iki yarıyıl işletmede eğitim de verilebilecek. Model ilk etapta Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Konya'da uygulanacak. Meslek yüksekokullarının tercih edilmesini artırmak için Cumhurbaşkanlığı himayesinde yeni bir tanıtım çalışması da başlatıldı.
Türkiye'de kaç uluslararası öğrenci var?
Özvar'a göre Türkiye'de yaklaşık 380 bin uluslararası öğrenci eğitim görüyor ve 3 binden fazla uluslararası akademisyen üniversitelerde görev yapıyor. Türkiye, uluslararası öğrenci hareketliliğinde dünyada ilk 7 ülke arasında. Bu öğrencilerin yüzde 95'ten fazlası eğitimini kendi imkanlarıyla sürdürüyor ve Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 3 milyar dolarlık katkı sağlıyor.
Teknoparkların üniversitelere katkısı ne?
Özvar, teknoparkların üniversitelerde üretilen bilginin girişimciliğe dönüşmesinde önemli rol oynadığını söyledi. Akademisyenlerin laboratuvarlarda ve araştırma merkezlerinde ürettiği çalışmaların fikri mülkiyet haklarına, şirketleşmeye ve ekonomik katma değere dönüşmesini istediklerini belirtti.
