Türk Devletleri Teşkilatı Üye Devletleri Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı'nın (TURKSAI) tüzüğü, 24 Ekim 2026'da Antalya'da düzenlenen törenle imzalandı. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ın yüksek denetim kurumlarını bir araya getiren teşkilat, bu imzalarla resmi ve hukuki statü kazandı. Törene Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanychbek Ömüraliev de katıldı.
TURKSAI nedir?
TURKSAI, Türk Devletleri Teşkilatı'na üye ülkelerin yüksek denetim kurumlarından oluşan bir iş birliği yapısıdır. Türkiye'de bu görevi Sayıştay üstleniyor. Teşkilatın amacı, üye ülkeler arasında kamu denetimi alanındaki deneyimi paylaşmak, denetim standartlarını geliştirmek, ortak denetim projeleri yürütmek ve insan kaynağı kapasitesini artırmaktır.
Teşkilatın başkanlığını Sayıştay Başkanı Metin Yener yürütüyor. Kazakistan Yüksek Denetim Odası, Kırgızistan Sayıştayı, Özbekistan Sayıştayı ve Azerbaycan Sayıştayı da teşkilatın üyeleri arasında yer alıyor.
TURKSAI ne zaman kuruldu?
Teşkilatın kuruluş bildirgesi 22 Kasım 2025'te İstanbul'da imzalandı. Bildirge, 21-23 Kasım 2025'te İstanbul'da yapılan ve üye ülkelerin yüksek denetim kurumlarının heyetlerinin katıldığı toplantıda kabul edildi.
Kuruluş bildirgesinden yaklaşık 11 ay sonra imzalanan tüzük, teşkilatın faaliyet ilkelerini ve çalışma usullerini belirleyerek kurumsal yapıyı tamamlıyor.
İmza töreni nerede yapıldı?
Tören, Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı'nın Antalya Eğitim ve Sosyal Tesisi'nde düzenlendi. Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ın denetim kurumlarının temsilcileri törende hazır bulundu. Azerbaycan Sayıştay Başkan Yardımcısı Nasir Sadigov ise törene çevrim içi katıldı. Konuşmaların ardından üye ülkelerin temsilcileri tüzüğü imzaladı.
Metin Yener tüzük hakkında ne dedi?
Törende konuşan Metin Yener, tüzüğün üye ülkeler arasında mesleki bilgi, deneyim ve teknoloji paylaşımını geliştireceğini söyledi. Yener şunları kaydetti:
"Tüzük, sadece hukuki bir metin değildir. Bu tüzük, üye ülkelerimiz arasında mesleki bilgi, tecrübe ve teknoloji transferini kurumsallaştıran, ortak denetim standartlarını ve iyi uygulama örneklerini yaygınlaştıran, Türk dünyasında şeffaflık, hesap verebilirlik ve iyi yönetişim ilkelerini güçlendiren ortak bir gelecek vizyonudur."
Yener, yüksek denetim kurumlarının sorumluluğunun yalnızca geçmiş harcamaları denetlemekle sınırlı olmadığını da vurguladı. Kamu politikalarının ve gelecek nesillerin yaşam kalitesini etkileyen hedeflerin de takip edildiğini belirtti.
Üye ülkelerin temsilcileri neler söyledi?
Kazakistan Yüksek Denetim Odası Başkanı Alihkan Smailov, tüzüğün imzalanmasıyla Türk ülkelerinin yüksek denetim kurumları arasındaki iş birliğinde yeni bir dönemin başladığını söyledi. Smailov, "TURKSAI statüsünün imzalanması, Türk ülkelerinin yüksek denetim kurumları arasındaki işbirliği tarihinin yeni bir sayfasını açmaktadır." ifadesini kullandı.
Kırgızistan Sayıştay Başkanı Almazbek Akmatov, tüzüğün mesleki iş birliğini güçlendireceğini ve deneyim paylaşımı için kurumsal bir zemin oluşturacağını belirtti. Özbekistan Sayıştay Başkan Yardımcısı Mekhriddin Abdullaev ise tüzüğün teşkilatın hukuki ve kurumsal yapısını güçlendireceğini, iş birliğinde yeni bir dönemin başlayacağına inandığını söyledi.
Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanychbek Ömüraliev, TURKSAI'nın üye ülkeler arasında mesleki dayanışmayı ve bilgi paylaşımını artıracağını ifade etti. Azerbaycan adına konuşan Nasir Sadigov da tüzüğün üye ülkelere hayırlı olmasını diledi.
TURKSAI'nın bir sonraki genel kurulu nerede yapılacak?
Kazakistan, 2029'da yapılacak bir sonraki genel kurula ev sahipliği yapmak için hazır olduğunu bildirdi. Smailov, toplantıyı Astana'da düzenlemeye hazır olduklarını söyledi. Genel kurulun yeri için resmi bir karar alınıp alınmadığı henüz açıklanmadı.
Tüzük üye ülkelere ne sağlayacak?
Törende yapılan açıklamalara göre tüzük, denetim kurumları arasındaki iş birliğini kalıcı ve kurumsal bir yapıya kavuşturuyor. Öne çıkan hedefler şunlar:
- Mesleki bilgi, tecrübe ve teknoloji transferini kurumsallaştırmak
- Ortak denetim standartlarını ve iyi uygulama örneklerini yaygınlaştırmak
- Türk dünyasında şeffaflık, hesap verebilirlik ve iyi yönetişim ilkelerini güçlendirmek
- Teşkilatın faaliyet ilkelerini ve çalışma usullerini belirlemek
Törende başka hangi etkinlikler yapıldı?
İmza töreninden önce, "TURKSAI Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Bilgi ve Tecrübe Paylaşımı Programı"nı tamamlayan katılımcılara sertifikaları verildi. Program, 19-23 Ekim tarihlerinde Sayıştay Manavgat Tesisleri'nde düzenlendi.
Törenin ardından Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Sempozyumu yapıldı. Sempozyumda kamu denetiminde sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği konuları ele alındı.
Sempozyumda kimler konuştu?
Sempozyumda Sayıştay mensuplarının yanı sıra şu isimler konuşma yaptı:
- İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar
- UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Sürdürülebilir Kalkınma 2030 Amaçları İhtisas Komitesi Başkan Vekili Prof. Dr. Barış Alpaslan
- Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Portföy Yöneticisi Meral Mungan Arda
