Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkan Yardımcısı Mary Bruce Warlick, mevcut politikalar sürerse küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'a kadar üç katına çıkarılması hedefine ulaşılamayacağını söyledi. Warlick, Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) IEA'nın "Temiz Enerji Dönüşümünü Hızlandırmak" başlıklı oturumunda konuştu.
Yenilenebilir enerji 2030 hedefi tutar mı?
IEA'nın tahminlerine göre mevcut politikalarla hedef tutmuyor. Warlick, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'da yaklaşık 9 bin 710 gigavata ulaşacağını belirtti. Bu rakam 2022 seviyesinin 2,6 katına denk geliyor ve üç kat hedefinin altında kalıyor.
Warlick, yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretiminin yaklaşık üçte birini karşıladığını söyledi. Bu payın beş yıl içinde yüzde 45'e yaklaşmasını bekliyorlar. Ancak şu ifadeyi kullandı: "İvme kazanmak, hedeflere ulaşma yolunda ilerlemekle aynı şey değil."
Yenilenebilir kapasite ne kadar artacak?
Warlick'in verdiği bilgiye göre küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2026-2031 döneminde yaklaşık 4 bin 800 gigavat artması bekleniyor. Buna rağmen artış, üç katına çıkarma hedefi için yeterli görülmüyor.
Hedefe nasıl yaklaşılabilir?
Warlick'e göre hedefe yaklaşmak mümkün. İhalelerin hızlandırılması, şebeke yatırımlarının ve batarya depolama kapasitesinin artırılması ve izin süreçlerinde reform yapılması bu çözümler arasında sayıldı.
Hükümetler bu sorunları hızla ele alan politikalar uygularsa kurulumların çok daha hızlı ilerleyebileceğini söyleyen Warlick, üç katına çıkarma hedefine 2031'in sonunda ulaşılabileceğini ifade etti. Yani hedefin tamamen kaçırılması değil, yaklaşık bir yıl gecikmesi söz konusu.
Üç katına çıkarma hedefi neydi?
Hedef, COP28'de belirlenen küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'a kadar üç katına çıkarılması taahhüdüne dayanıyor. Warlick'in 2022 seviyesini baz alması da bu karşılaştırmayı yansıtıyor.
Enerji verimliliğinde son durum ne?
Enerji verimliliği alanında da hızlanma gerekiyor. Warlick'e göre COP28'de belirlenen hedef, 2030'a kadar her yıl yaklaşık yüzde 4'lük iyileşme gerektiriyor. IEA verileri küresel enerji yoğunluğundaki iyileşmenin 2024'te yaklaşık yüzde 1 olduğunu, 2025'te ise yaklaşık yüzde 2'ye çıktığını gösteriyor. Warlick bunu umut verici bir gelişme olarak niteledi.
Enerji verimliliği için ne kadar yatırım gerekiyor?
Warlick, verimlilik hedefi için yılda 1,3 trilyon dolar ilave yatırım gerektiğini söyledi. Bunun hanelerin enerji faturalarını düşürmek, işletmelerin rekabet gücünü artırmak ve enerji güvenliğini güçlendirmek açısından fırsat olduğunu vurguladı.
Warlick, özellikle gelişmekte olan piyasalarda ve gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji yatırımları önemli ölçüde hızlanmadıkça küresel ölçekte başarılı olunamayacağını belirtti.
Fosil yakıtlardan uzaklaşırken hangi sorun öne çıkıyor?
Brezilya COP30 Dönem Başkanlığı Kıdemli Enerji Danışmanı Amanda Ohara, en büyük sorunlardan birinin altyapı eksikliği olduğunu söyledi. Ohara'ya göre fosil yakıtlardan uzaklaşılırken alternatif enerji kaynakları için gerekli altyapının bulunmaması, arz tarafındaki temel sorunlardan biri.
Ohara, yatırımları mümkün kılacak koşulların oluşturulması ve dönüşümün güvenli yapılabilmesi için gerekli altyapının kurulması gerektiğini dile getirdi.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritası ne işe yarayacak?
Ohara, iklim politikalarının tek başına yeterli olmadığını, ülkelerin kendi ulusal önceliklerinin de bulunduğunu söyledi. Bu nedenle iklim hedeflerine ulaşmayı sağlayacak politikaların diğer ulusal önceliklerle uyumlu olması gerektiğini belirtti.
COP30 Dönem Başkanlığı olarak yol haritalarının bu planlamalara katkı sunabileceğine inandıklarını söyleyen Ohara, fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritasının ülkelerin dönüşüm sürecindeki başlangıç noktasını değerlendirmesine yardımcı olduğunu ifade etti. Ohara'ya göre yol haritası, hangi yatırımlara ihtiyaç duyulduğunun ve hangi alanlarda eksik bulunduğunun belirlenmesini de sağlıyor.





