Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, Suriye ile Ortaklık Anlaşması'nın imzalanması yönünde ilerlemeyi destekledi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 16 Kasım'da Brüksel'de yapılan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından düzenlediği basın toplantısında, teknik ve hukuki hazırlıkların üye ülkelerle birlikte yürütüleceğini açıkladı.

Kallas, "Bugün bakanlar, AB-Suriye Ortaklık Anlaşması konusunda ilerlemeyi destekledi. Üye ülkelerle birlikte bu anlaşmayı imzaya hazırlamak için teknik ve hukuki ayrıntılar üzerinde çalışacağız." ifadelerini kullandı.

AB Suriye Ortaklık Anlaşması'nda ne karar verdi?

Bakanlar, anlaşmanın imzaya hazırlanması yönündeki sürecin ilerletilmesini destekledi. Kallas'a göre bundan sonraki aşamada üye ülkelerle birlikte teknik ve hukuki ayrıntılar üzerinde çalışılacak.

Kallas, amacın Avrupa ile Suriye için ticaret, siyasi diyalog ve daha yakın işbirliğine imkân tanıyan bir çerçeveyi mümkün olan en kısa sürede oluşturmak olduğunu belirtti. Suriye'nin yatırıma ve başarılı bir geçiş sürecine ihtiyaç duyduğunu da ekledi.

Hangi metin esas alınacak?

Esas alınacak metin, 2008'de müzakere edilen Ortaklık Anlaşması olacak. Kallas, aradan uzun zaman geçtiği için metinde değişiklik yapılıp yapılmayacağı konusunun toplantıda gündeme geldiğini anlattı.

Uzlaşma ise iki ayaklı: 2008 tarihli anlaşmanın imzalanması ve eş zamanlı olarak güncellenmiş bir anlaşma için yeni müzakere yetkisi üzerinde çalışılması. Kallas, AB'nin işleyişi gereği bu süreçlerin zaman aldığını söyledi. Mevcut metnin iki tarafı ilgilendiren konuları ele almak için bir çerçeve sağlayacağını da kaydetti.

Güncellenmiş anlaşma için ne yapılacak?

Kallas, güncellenmiş bir anlaşmanın müzakere edilebilmesi için AB Konseyi'nden yeni bir yetki alınması üzerinde çalışacaklarını belirtti. Bu yetki alınmadan güncellenmiş metin için müzakere süreci başlatılamayacak.

AB Temsilcisi Fiedler Batı Şeria şiddeti hakkında ne dedi?
AB Temsilcisi Fiedler Batı Şeria şiddeti hakkında ne dedi?
İçeriği Görüntüle

Kallas, "İstikrarlı bir Suriye, Avrupa'nın çıkarınadır." dedi.

Bakanlar Suriye ile temas konusunda ne düşünüyor?

Kallas, toplantıda bütün bakanların Suriye ile temas kurulması gerektiğini dile getirdiğini söyledi. Temas kurulmaması hâlinde ortaya çıkacak boşluğun başka aktörler tarafından doldurulacağını belirterek, "Suriye ile temas kurmazsak, bu boşluk başka aktörler tarafından doldurulacak." dedi.

Suriye'deki durum AB'ye göre nasıl?

Kallas'a göre Suriye'de geçiş süreci ilerliyor. Ancak ekonomik toparlanma, ulusal uzlaşı ve mültecilerin yeniden entegrasyonu alanlarında güçlükler sürüyor. Kallas, AB'nin Suriye ile ilişkilerini önemli ölçüde geliştirmeyi hedeflediğini söyledi.

Ortaklık Anlaşması daha önce neden imzalanmamıştı?

Ortaklık Anlaşması, AB ile Suriye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin çerçevesini oluşturan 1977 tarihli İşbirliği Anlaşması'nın yerini almak üzere müzakere edildi. Metin 14 Aralık 2008'de paraflandı, ancak Esed rejiminin insan hakları siciline ilişkin kaygılar nedeniyle imzalanmadı.

AB, Suriye ile ilişkilerini nasıl geliştirdi?

Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından AB, Suriye ile ilişkilerini aşamalı biçimde geliştirdi. Şubat 2025'te bazı ekonomik yaptırımlar hafifletildi. Mayıs 2025'te ise güvenlik gerekçesiyle uygulanan tedbirler hariç ekonomik yaptırımlar kaldırıldı.

AB Konseyi, 11 Mayıs 2026'da 1977 tarihli İşbirliği Anlaşması'nın 2011'de kısmen askıya alınmasına son verilmesini kararlaştırdı. Aynı gün Brüksel'de Kallas ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin eş başkanlığında ilk AB-Suriye Yüksek Düzeyli Siyasi Diyalog Toplantısı yapıldı.

Kaynak: AA