Dünyanın en genç nüfusuna sahip kıtası Afrika'da, 1 Kasım Afrika Gençlik Günü vesilesiyle gençlerin eğitimden iş hayatına geçişte yaşadığı güçlükler yeniden gündeme geldi. Birleşmiş Milletler ve Afrika Kalkınma Bankası verilerine göre yaklaşık 1,4 milyarlık nüfusun yüzde 60'ından fazlası 25 yaşın altında. Uzmanlar, bu potansiyelin kalkınmaya dönüşmesi için eğitim ve istihdam olanaklarının artırılması gerektiğini vurguluyor.
Afrika Gençlik Günü nedir?
Afrika Gençlik Günü, Afrika Birliği tarafından gençlerin kıtanın kalkınmasındaki rolünü vurgulamak amacıyla ilan edilen ve her yıl 1 Kasım'da anılan özel bir gün. Gün, gençlerin karşılaştığı yapısal sorunları ve çözüm beklentilerini her yıl yeniden tartışmaya açıyor.
Afrika'nın genç nüfusu ne kadar?
Kıtanın ortanca yaşı 19 civarında. Bu tablo Afrika'yı dünyanın en dinamik demografik yapılarından biri haline getiriyor. Ancak iş gücü piyasası, genç nüfusun artış hızına ayak uydurmakta zorlanıyor.
Genç işsizliği ve kayıt dışı çalışma ne boyutta?
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre Sahra Altı Afrika'da genç istihdamının yüzde 80'inden fazlası sosyal güvenceden yoksun ve kayıt dışı şekilde gerçekleşiyor.
Her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon genç iş gücü piyasasına katılıyor. Kıta ekonomileri ise yılda yalnızca 3 milyon civarında resmi istihdam yaratabiliyor. Aradaki fark, acil politika adımlarına duyulan ihtiyacı gösteriyor.
Genç nüfus kalkınmaya nasıl dönüştürülebilir?
Dakar merkezli bağımsız düşünce kuruluşu LEGS-Africa'nın kurucularından sosyolog Elimane Kane'a göre "demografik fırsat" kendiliğinden kalkınma getirmiyor. Kane, çalışma çağındaki nüfusun payının artmasının ekonomik büyüme potansiyeli yarattığını, ancak eğitim ve mesleki becerilerin istihdam olanaklarıyla buluşturulması gerektiğini söyledi.
Kane'ın öncelik olarak gördüğü alanlar şöyle:
- Nitelik kazandıran teknik ve mesleki eğitim
- Temel sosyal hizmetlerin sağlanması
- Doğal kaynakların yerel olarak işlenmesi ve sanayi değer zincirlerinin geliştirilmesi
- Nitelikli eğitimle desteklenen, şeffaf bir yönetim anlayışı
Kane, "Öncelik, nitelik kazandıran teknik ve mesleki eğitim ile temel sosyal hizmetlerin sağlanması olmalı. Kamu kurumları gençlere ekonomik fırsatlar sunmalı ve onları bu fırsatları değerlendirebilecek şekilde hazırlamalı." dedi.
Gençler neden göç etmek istiyor?
Kane'a göre göç arayışı yalnızca işsizlikten kaynaklanmıyor. Güvencesiz çalışma koşulları, artan yaşam maliyeti ve mesleki ilerleme olanaklarının sınırlı olması da gençleri ülkelerinden ayrılmaya yöneltiyor. Ailelerin beklentileri ve toplumsal baskı da gençlerin üzerindeki yükü artırıyor.
Kane, "Diplomalı gençler bile ilk işlerini ya da çalışmaya değer, insana yakışır bir iş bulamıyor. Bu nedenle kendi onurlarını veya ailelerinin onurunu korumak için her yolu deneyerek göç etmeye karar veriyorlar." diye konuştu.
İşsizlik gençlerle yönetimler arasındaki güveni nasıl etkiliyor?
Kane, işsizliğin ve geleceğe ilişkin beklentilerin zayıflamasının kamu yönetimindeki şeffaflık eksikliğiyle birleştiğinde gençlerle karar alıcılar arasındaki güveni zedelediğini savundu. Bu durumun kuşaklar arası gerilimi artırabileceğini ve gençleri popülist söylemlere açık hale getirebileceğini de dile getirdi. Çözüm olarak gençlerin beklentilerinin anlaşılmasını ve kendilerini ifade edebilecekleri alanların oluşturulmasını önerdi.
Gençler yaratıcı meslekler için ne istiyor?
29 yaşındaki modacı Ndeye Adama Sy, Afrika'nın fikir ve yetenek açısından zengin olduğunu, ancak gençlerin bu potansiyeli geliştirmek için yeterli desteğe ulaşamadığını söyledi. Sy, eğitim, mentorluk ve finansmana erişim olanaklarının artırılmasını istedi.
Sy, "Birçok genç potansiyelini nasıl geliştireceğini ya da kime başvuracağını bilmiyor. Artık yalnızca klasik akademik kariyerleri değil, teknik ve yaratıcı meslekleri de teşvik etmeliyiz. Herkesin yeteneği ve yolu farklı." ifadesini kullandı.
Gençlerin hareket kabiliyeti neden önemli?
35 yaşındaki görsel sanatçı Khadim Bamba, karar alıcıların gençleri yeterince dinlemediğini ve onlara hak ettikleri güveni vermediğini savundu. Bamba'ya göre gençlerin fikirlerini hayata geçirebilmesi için eğitimin yanı sıra somut olanaklara da ihtiyaç var.
Bamba, "Bugün Afrika gençliğinin en büyük sorunlarından biri de hareket kabiliyeti. Gençlerin dünyayı görebilmeleri için seyahat engellerinin aşılması ve başlangıç sermayesine erişebilmeleri şart." dedi. Bamba, gençlerin kendi kültürleriyle bağlarını koruyarak dünyaya açılabilmesinin ve üreten, girişimde bulunan, kendine güvenen bireylerin yetiştirilmesinin önemini de vurguladı.
