Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde (NGS) ilk reaktörün fiziksel başlatmasının önümüzdeki birkaç hafta içinde yapılacağını açıkladı. Bayraktar, 13 Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamındaki "Dünya Nükleer Günleri" etkinliğinde konuştu. Etkinliği Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom düzenledi.
Bayraktar, programın "İş Günü" bölümünün açılışında, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede hedeflerin eyleme dönüşmesine büyük önem verdiğini söyledi. Nükleer enerjiyi bu hedeflerin vazgeçilmez bir parçası olarak tanımladı.
Akkuyu NGS fiziksel başlatma ne zaman yapılacak?
Bayraktar'ın ifadesine göre başlatma "önümüzdeki birkaç hafta içinde" gerçekleşecek. Bakan, "Önümüzdeki birkaç hafta içinde Türkiye'nin ilk nükleer güç reaktörünün fiziksel başlatmasını Akkuyu'da gerçekleştireceğiz." dedi. Bakan kesin bir tarih vermedi.
Fiziksel başlatma ne anlama geliyor?
Fiziksel başlatma, bir nükleer reaktörün devreye alma sürecinde genel olarak yakıt yüklemesi ve ardından kontrollü zincirleme reaksiyonun ilk kez başlatılması aşamalarını kapsıyor. Santralin elektrik üretimine geçmesi için bu aşamanın sonrasında başka testlerin de tamamlanması gerekiyor. Haziran 2026'da basına yansıyan haberlere göre, 1. güç ünitesinde gerçek yakıt öncesi bir prova olarak 163 temsili yakıt demeti yüklenmişti.
Türkiye'nin nükleer kapasite hedefi nedir?
Bayraktar, Türkiye'nin 2040'ta toplam 10 gigavat, 2050'de ise en az 20 gigavat nükleer enerji kapasitesine ulaşmayı hedeflediğini söyledi. Bakan, bu çerçevede Sinop'taki ve Trakya'daki projelerin de devam edeceğini belirtti. Küçük modüler reaktörlerin de enerji karmasına dahil edileceğini ekledi.
Elektrifikasyon hedefi ne?
Bayraktar, Türkiye'nin uluslararası topluma bir diğer önerisinin ekonomilerin elektrikleştirilmesi olduğunu belirtti. Bakan, "2035'e kadar ekonomilerimizde yüzde 35 elektrifikasyon hedefimiz var. Bunun iddialı ve zor bir hedef olduğunu biliyorum, ama bunu yapmamız gerekiyor. Bunu başarmak için de nükleer enerjiye ihtiyacımız var." diye konuştu.
Bayraktar'a göre nükleer enerji olmadan dünyanın yüzyıl ortasına kadar karbon nötr olma hedefine ulaşması mümkün değil.
Akkuyu projesi nasıl bir süreçten geçti?
Bayraktar, Türkiye'nin nükleer elektrik üretim programını geliştirmeye başladığını ve Rusya Federasyonu ile hükümetler arası anlaşmalar imzaladığını hatırlattı. Rosatom ile çalışmaların 2010'da başladığını söyledi. Projenin hayata geçmesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinin ve kararlılığının belirleyici olduğunu belirten Bakan, bunun "yaklaşık 70 yıllık hayalin" gerçeğe dönüşmesi anlamına geldiğini kaydetti. Bakan, ilk reaktörü devreye alacaklarına ve Akkuyu'da ilk elektriği üreteceklerine inandığını söyledi.
Nükleer hedefler için neye ihtiyaç var?
Bayraktar, hedeflere ulaşmak için üç başlığa dikkat çekti:
- Yetkin ve donanımlı insan kaynağı: Rosatom ile yürütülen projelerde Türkiye'de insan kaynağının geliştirilmesine odaklanıldığını söyledi.
- Yatırım: Projeler için ciddi miktarda sermaye çekilmesi gerektiğini belirtti.
- Siyasi irade: Bakan, nükleer santral projelerinin hayata geçirilmesinde siyasi irade, liderlik ve kararlılığın en önemli unsur olduğunu vurguladı.
Rosatom Genel Müdürü Likhachev ne dedi?
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu NGS'nin nükleer enerjinin yakın tarihindeki en dikkat çekici projelerden biri olduğunu söyledi. Likhachev'e göre nükleer enerji, önümüzdeki 20-30 yılda küresel enerji sisteminin gelişimine yön verecek.
Likhachev, bu süreçte kesintisiz ve istikrarlı elektrik üretiminin yanı sıra enerji sektörünün tamamını kapsayan bir teknolojik dönüşüm öngördüklerini ifade etti. Dördüncü nesil nükleer teknolojilerin, doğal güvenlik düzeyine ulaşılmasının, nükleer yakıt döngüsünün kapatılmasının, enerji depolama sistemlerinin ve yapay zekadan etkin biçimde yararlanan akıllı enerji sistemlerinin yakın dönemde tartışmaların odağında olacağını belirtti.
COP31 ne zaman ve nerede yapılıyor?
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), UNFCCC'nin duyurusuna göre 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da düzenleniyor. Konferansın ana mekanı Antalya EXPO Center olarak gösteriliyor. Nükleer Günleri etkinliği bu çerçevede, Rosatom'un organizasyonuyla yapıldı.
