Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026'nın kayıtlara geçen en sıcak dört yıldan biri olacağını bildirdi. Örgüt, 9-20 Kasım'da Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında "2026 Küresel İklim Durumu" başlıklı güncelleme raporunu paylaştı. Rapor, Eylül 2026'ya kadarki verileri kapsıyor.
WMO'nun 2026 iklim raporu ne diyor?
Rapora göre olağanüstü küresel sıcaklıklar, eriyen buzullar ve yükselen deniz seviyeleriyle süren uzun vadeli eğilim 2026'da da devam ediyor. Raporda, son 12 yılın kayıtlara geçen en sıcak yıllar olduğu vurgulandı. 2026'nın da bu sıralamada ilk dört içinde yer alması bekleniyor.
2026'da küresel sıcaklık ne kadar arttı?
Raporda, 2026'nın ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 derece üzerinde seyrettiği belirtildi. Yüzey sıcaklıklarının 2026 boyunca aylık bazda da rekorlar kırdığı kaydedildi.
El Nino sıcaklıkları nasıl etkileyecek?
Ağustostan bu yana şiddetlenen El Nino olayının aralık ayına kadar kayıtlara geçen en güçlü El Nino olması bekleniyor. WMO, ısınmanın etkisiyle bu olayın yıl sonuna kadar sıcaklık rakamını daha da yükseltmesini öngörüyor. Rapor, El Nino'nun en güncel etkilerini henüz yansıtmıyor.
Okyanuslar ve deniz seviyesinde son durum ne?
Rapora göre Dünya'nın enerji dengesizliği, izleme çalışmalarının başladığı günden bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Sera gazları benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsediyor. Bu da güneşten gelen enerji ile dışarı yansıyan enerji arasındaki dengeyi bozuyor.
Okyanuslar bu fazla ısının yüzde 90'ını emiyor. 2026, okyanus sıcaklıklarının üst üste 10'uncu kez rekor kırdığı bir yıl olma yolunda ilerliyor. Deniz seviyesi de kayıtlara geçen en yüksek düzeye ulaştı.
Buzullar ne kadar kütle kaybetti?
Buzullardaki uzun vadeli geri çekilme sürüyor. Raporda, 2025'teki yıllık buz kütlesi kaybının, yılın her saniyesinde 5 olimpik yüzme havuzunu dolduracak miktara eş değer olduğu belirtildi.
Aşırı hava olayları neye yol açtı?
WMO'ya göre aşırı hava olayları hayatları ve geçim kaynaklarını etkiledi, gıda güvenliğini zayıflattı, yoksulluğu derinleştirdi ve birçok bölgede yerinden edilmeye yol açtı. Rapor, bu etkilerin özellikle savunmasız topluluklarda ağır hissedildiğine işaret ediyor.
Avrupa'daki sıcak hava dalgaları kaç can aldı?
Raporda, Avrupa'daki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınlarının ön tahminlere göre 30 binden fazla ölüme neden olduğu belirtildi. Kıtada en az 8 ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı. Bu durumun tarım, enerji ve ulaşım üzerinde büyük etkileri oldu.
Erken uyarı sistemi olan ülke sayısı kaç oldu?
Rapor, olumlu bir gelişmeye de dikkat çekti. Çok tehlikeli iklim olaylarına karşı erken uyarı sistemlerine sahip olduğunu bildiren ülke sayısı 2015'te 56 iken 2025'te 136'ya yükseldi.
Guterres ve Saulo ne uyarısı yaptı?
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, raporda yer alan değerlendirmesinde iklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir çağın başladığını söyledi. Guterres'e göre çok güçlü bir El Nino, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle zaten aşırı ısınmış gezegenle çarpışıyor. Guterres, bu durumdan en az sorumlu olanların bedeli ilk ve en ağır şekilde ödediğini belirtti. Liderleri emisyonları daha hızlı azaltmaya, fosil yakıtlardan adil geçişi hızlandırmaya ve savunmasız ülkelerin ihtiyaç duyduğu finansmanı sağlamaya çağırdı.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise El Nino'nun gezegene yeni bir ısı eklemediğini söyledi. Saulo'ya göre El Nino, ölçülmüş en yüksek sıcaklık seviyesine ulaşmış okyanuslardaki ısıyı açığa çıkarıyor ve açığa çıkmayı bekleyen çok daha fazla ısı var. Saulo, sıcak hava dalgaları, tropikal kasırgalar ve şiddetli yağışların tarihsel verilerin öngördüğünden çok daha hızlı yoğunlaştığını da vurguladı.
Saulo, bu yıl yüz milyonlarca insanın dayanılmaz derecede aşırı sıcaklara maruz kaldığını söyledi. Nepal'de yaşanan buz ve kaya çöküşleri ile ani selleri de ısınan yüksek dağlık bölgelerdeki kırılgan toplulukların karşı karşıya olduğu çok yönlü risklerin göstergesi olarak anlattı.
COP31 ne zaman yapılıyor?
COP31, 9-20 Kasım tarihleri arasında Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenleniyor. WMO raporu, konferansın başlangıcında iklim bilimi verilerini müzakere masasına taşıyan güncelleme olarak yayımlandı.
