ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve özel temsilcisi Jared Kushner, Rusya ile Ukrayna'nın barış müzakerelerinin bir sonraki aşamasında Avrupalı ortakların da masada yer alması konusunda uzlaştığını duyurdu. Kushner, Trump'ın Barış Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile birlikte Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le, ardından Dublin'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'le görüşmesinin ardından X hesabından açıklama yaptı.
Kushner, "(Rusya ve Ukrayna) Her iki taraf da şu anda müzakerelerin gelecek aşamasında Avrupalı ortaklarımızın da masaya dahil edilmesi konusunda mutabık kaldı." ifadesini kullandı.
Avrupa'nın müzakerelere dahil edilmesi neden önemli görülüyor?
Kushner'e göre Avrupalıların masada olması, Ukrayna ile Rusya arasındaki toprak meselesinin yanı sıra savaş sonrası Avrupa'nın daha geniş güvenlik düzenlemelerinin de ele alınmasını sağlayacak. Kushner, çatışmalara kalıcı bir son verilmesi için gelecekte yeni bir çatışma riskini azaltacak "muteber güvenlik garantileri, çatışma önleme mekanizmaları ve karşılıklı gerilimi azaltma taahhütleri" gerektiğini belirtti.
İrlanda yayın kuruluşu RTÉ'nin aktardığına göre Kushner, Dublin'de de "Avrupalılar masada olmadan bu anlaşmayı sonuçlandıramayız." mesajını verdi.
Kushner ve Witkoff kimlerle, nerede görüştü?
Amerikalı isimler, önce Moskova'da Putin ve müzakere heyetiyle bir araya geldi. RTÉ'ye göre görüşme, haftanın başında Birleşik Arap Emirlikleri'nde yapılan üçlü barış görüşmelerinin ardından gerçekleşti. Kushner Putin'le yapılan toplantıyı "çok ayrıntılı ve verimli" olarak niteledi. Moskova görüşmesinin tarihi ve süresi RTÉ haberinde yer almıyor.
Ardından iki isim, Dublin'deki Casement Aerodrome'da Zelenskiy'le görüştü. Zelenskiy'in Dublin'de, Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) zirvesi kapsamında bulunduğu bildirildi.
Zelenskiy ne dedi?
RTÉ'nin haberine göre Zelenskiy, Avrupalı temsilcilerin gelecek hafta yapılması planlanan bir sonraki görüşmeye, "ayrı" bir kanalda değil müzakerenin içinde katılacağını söyledi. Zelenskiy ayrıca ABD'nin Rusya'yla yeni bir güvenlik düzeni konusundaki yaklaşımını "biraz tuhaf" diye niteledi.
Zelenskiy, AST zirvesinin ilk oturumunda yaptığı konuşmada Rusya'nın, ateşkes sağlanmadan Avrupa'nın güvenlik mimarisini yeniden yazmaya çalışabileceği uyarısında bulundu.
Esir takası konusunda ne oldu?
Zelenskiy, esir takasının nihai hale getirildiğini söyledi. Zelenskiy'e göre Rusya takası "kabul etti" ve bu, savaşın başından bugüne yapılan en büyük esir takası olacak. Zelenskiy bunu "gerçek bir sonuç" olarak değerlendirdi. Takasın tarihi ve kapsamı hakkında ayrıntı verilmedi.
Avrupa'yı kim temsil edecek?
İrlanda Başbakanı Micheál Martin, Avrupa Birliği'nin masada "net ve tutarlı bir liderliğe" ihtiyaç duyduğunu ve 27 üye ülkenin ortaklaşa belirleyeceği bir temsilci olması gerektiğini söyledi. Martin bir isim vermedi. RTÉ'ye göre Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise önceliğin Putin'i müzakere masasına getirmek olduğunu, temsilcinin kim olacağı sorusunun beklemesi gerektiğini belirtti.
Zirvede yaklaşık 40 ülkenin Avrupa güvenliğini ilgilendiren konuların Avrupa hükümetleriyle birlikte karara bağlanması gerektiğini vurgulayan bir bildiri yayımladığı da aktarıldı.
Sıradaki adım ne olacak?
Zelenskiy'in verdiği bilgiye göre bir sonraki görüşme gelecek hafta yapılacak. Avrupalıların hangi formatta, hangi isimlerle ve hangi gündem başlıklarında masada olacağına ilişkin ayrıntı henüz paylaşılmadı. Kushner'in açıklamasında Rusya'nın bu konudaki tutumuna dair ayrıca bir Kremlin ifadesi yer almıyor.
