Bakan Göktaş, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, BM Nüfus Fonu (UNFPA) ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC) işbirliğiyle Likya Salonu'nda düzenlenen "İklim Politikası Çerçevelerinde Ayrıştırılmış Demografik Veri Kullanımının Hızlandırılması" başlıklı etkinliğe katıldı.
Göktaş, burada yaptığı konuşmada, iklim değişikliğini değerlendirirken sıcaklık artışının, emisyonların ve afet risklerinin titizlikle ele alındığını ancak bu risklerin en çok kimleri ve ne ölçüde etkilediğini görmenin de en az bunlar kadar önemli olduğunu söyledi.
Etkili politikaların güvenilir bilgiyle başladığını, bu nedenle ayrıştırılmış demografik verileri, iklim eyleminin vazgeçilmez aracı olarak gördüklerini ifade eden Göktaş, demografik veriyi değerli kılan şeyin ise iklim ile nüfus arasındaki iki yönlü ilişki olduğunu belirtti.
Göktaş, iklim değişikliğinin toplumların demografik yapısını dönüştürdüğünü vurgulayarak, Dünya Bankasının öngörülerine göre 2050 yılına kadar 216 milyon kişinin iklim değişikliği nedeniyle kendi ülkesi içinde yer değiştirmek zorunda kalabileceğini aktardı.
Bu hareketliliğin, kırsal nüfusun azalmasından kentlerin hızla büyümesine, hane yapılarından bakım düzenine kadar toplumsal yaşamın pek çok yönünü yeniden şekillendirdiğine dikkati çeken Göktaş, şöyle konuştu:
"Nüfusun yapısı, iklim risklerinin nasıl hissedileceğini belirliyor. Aynı sıcak hava dalgası, genç nüfuslu bir şehirde başka, yaşlanan bir toplumda başka sonuçlar doğuruyor. Aynı kuraklık, geçimini tarımdan sağlayan bir bölgede ekonomik bir sarsıntıya dönüşebilir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne göre, bugün dünyada 3 milyar 300 milyon ila 3 milyar 600 milyon insan iklim değişikliğine karşı yüksek düzeyde kırılgan koşullarda yaşıyor. Bu kırılganlık yaşa, gelire, hane yapısına ve yaşanılan yere göre büyük farklılıklar gösteriyor. Ayrıştırılmış veriler sayesinde bu farklılıkların hangi bölgelerde yoğunlaştığını ve nasıl bir müdahale gerektirdiğini belirleyebiliriz. Aksi halde, değişen bir toplumu dünün haritasıyla yönetmeye çalışırız."
"İklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkilerini inceliyoruz"
İklim kaynaklı afetlerin ailelerin yaşam koşullarını, geçim kaynaklarını ve bakım düzenini doğrudan etkilediğini dile getiren Göktaş, bu nedenle sosyal koruma sistemlerinin, riskleri önceden öngörebilen ve ihtiyaçlara hızla cevap verebilen bir yapıda geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı yeni ihtiyaçları insan odaklı sosyal politika anlayışıyla ele aldıklarını ifade ederek, şöyle devam etti:
"Bu kapsamda yürüttüğümüz bir saha araştırmasıyla iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Araştırmadan elde edeceğimiz bulguları, kadınların güçlenmesine yönelik politikalarımıza yansıtmayı hedefliyoruz. Bunun yanı sıra sosyal risk haritalarımızla, bölgelerin sosyal yapısını ve ihtiyaçlarını analiz ediyoruz. Bu haritalarda iç ve uluslararası göç hareketlerini de sosyal risk göstergeleri arasında değerlendiriyoruz. İklim değişikliğinin yol açabileceği nüfus hareketleri, bu göstergeler üzerinden sosyal risk haritalarımıza yansıtılabilecek. Böylece göçün aile yapısı, sosyal hizmet ihtiyacı ve yerel kırılganlıklar üzerindeki etkilerini daha yakından takip edebileceğiz. Bu veriler ışığında sosyal hizmetlerimizi değişen demografik koşullara göre planlama kapasitemizi güçlendireceğiz. Aile ve Nüfus On Yılı'nda, değişen nüfus yapısını dikkate alarak aile politikalarımızı geleceğin ihtiyaçlarına göre şekillendireceğiz."
Bakan Göktaş, bugün ülkelerin iklim ve nüfus verilerini farklı yöntemler ve göstergelerle topladığını, bu nedenle veri toplama yöntemlerinde ortak standartlar geliştirmeleri ve ülkeler arasında bilgi paylaşımını güçlendirmeleri gerektiğini belirtti.
"İklim direnci yalnızca altyapı etrafında değil insanı merkeze alarak oluşturulmalıdır"
İİT Bilim ve Teknolojiden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Aftab Ahmad Khokher de ayrıştırılmış demografik verilerin yalnızca istatistiksel araç değil aynı zamanda iklim adaleti, kapsayıcı politika oluşturma ve etkili iklim eylemi için temel bir dayanak niteliğinde olduğunu söyledi.
Khokher, güvenilir demografik verilerin mevcut olmasının ve sistematik biçimde kullanılmasının kanıta dayalı ve hedef odaklı iklim politikalarının geliştirilmesini, toplumsal kapsayıcılığı ve eşitliği güçlendireceğini belirtti.
İİT açısından bu konunun, hem etkili politika oluşturma hem de dayanışma meselesi olduğunu dile getiren Khokher, şunları kaydetti:
"Üye ülkelerimizde kuraklık, sel, aşırı sıcaklar ve diğer iklim baskıları, geçim kaynaklarını, sağlığı, gıda ve su güvenliğini etkilemektedir. Ancak bu sonuçlar toplumun tüm kesimlerini eşit ölçüde etkilememektedir. Kadınlar ve çocuklar, yaşlılar, engelliler, yerinden edilmiş topluluklar ve yeterli hizmet alamayan bölgelerde yaşayan insanlar, farklı ve birbiriyle kesişen kırılganlıklarla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu nedenle iklim direnci yalnızca altyapı etrafında değil insanı merkeze alarak oluşturulmalıdır. Daha nitelikli demografik bilgiler, iklim istatistiklerinin ardındaki insani gerçekleri görmemize ve daha isabetli, adil ve hesap verebilir çözümler geliştirmemize yardımcı olur."
