Birleşmiş Milletler (BM) İşgal Altındaki Filistin Toprakları Hakkında Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 26 Ekim 2026'da yayımladığı son raporda İsrail'in Gazze'de soykırımı sürdürdüğünü açıkladı. Rapora göre İsrail, işgal altındaki Batı Şeria'da da savaş suçları ile imha, zulüm, işkence, tecavüz ve diğer cinsel şiddet biçimlerini içeren insanlığa karşı suçlar işledi. Komisyon bu sonuca, 7 Ekim 2023'ten bu yana bölgede sivillere yönelik saldırıların yaygın ve sistematik hâle geldiği tespitiyle ulaştı.
BM Komisyonu raporunda ne dedi?
Komisyon, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında hem savaş suçları hem de insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna vardı. Raporda Gazze'de Filistinli sivillerin kasten hedef alındığı vurgulandı. Komisyon, incelemesinde özellikle devlet aktörlerinin gerçekleştirdiği öldürme eylemlerine ve bunların yol açtığı bedensel ve zihinsel zararlara odaklandığını belirtti.
Gazze'de ateşkesten sonra soykırım sürdü mü?
Komisyona göre evet. Raporda, "Gazze'de İsrailli yetkililer ve güçlerin Filistin halkını kısmen veya tamamen yok etme kastıyla sözde ateşkes anlaşmasından sonra dahi soykırım niteliğindeki eylemleri sürdürdükleri tespit edildi." ifadesine yer verildi. Böylece komisyon, ateşkesin sahadaki ihlalleri sona erdirmediğini kayda geçirmiş oldu.
Sarı Hat nedir, neden raporda yer aldı?
Sarı Hat, Gazze'de İsrail ordusunun kontrolünde tutulan hattı ifade ediyor. Komisyon Başkanı Srinivasan Muralidhar, İsrail'in Gazze'deki toprak kontrolünü genişletmesinin, bu hatta yaklaşan ya da hattı geçen Filistinli sivillerin öldürülmesine ve zarar görmesine yol açmaya devam ettiğini belirtti. Muralidhar'a göre İsrail'in mümkün olan en geniş araziyi ele geçirirken Filistin nüfusunu en aza indirme çabası, sömürgeci politikalarından kaynaklanıyor ve tarihsel uygulamalara dayanıyor.
Batı Şeria'da hava saldırısı kayıpları ne kadar arttı?
Rapordaki en çarpıcı veri, Batı Şeria'daki hava saldırılarına ilişkin. Komisyonun tespitine göre 2008 ile 6 Ekim 2023 arasında Batı Şeria'da hava saldırıları sonucu 6 Filistinli hayatını kaybetti. 7 Ekim 2023 ile 30 Eylül 2026 arasındaki yaklaşık üç yıllık dönemde ise bu sayı 254'e ulaştı.
Komisyon ayrıca Batı Şeria'daki Filistinlilerin milliyetleri, ırkları, etnik kökenleri, cinsiyetleri ve yaşları temel alınarak hedef alındığı sonucuna vardığını bildirdi.
Batı Şeria'da kaç Filistinli yerinden edildi?
Rapora göre Ağustos 2026 itibarıyla Batı Şeria'da 34 bin 176 Filistinli yerinden edilmek zorunda kaldı. Komisyon, Ocak 2025'ten bu yana süren İsrail saldırılarının, 1967'den bu yana Batı Şeria'da en fazla sayıda Filistinlinin yerinden edilmesine yol açtığını vurguladı.
Komisyon Başkanı Muralidhar ne açıklama yaptı?
Muralidhar, raporda yer alan değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Batı Şeria'da Filistinli sivillerin kasten öldürülmesi ve yaralanması, evlerinin yıkılması ve İsrail'in sorumluluğunu ısrarla reddetmesi, Filistinlileri yok etmeye, yerlerinden etmeye ve yaşamayı imkansız kılan koşullar dayatmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası."
Muralidhar, İsrail'in Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme hakkını gerçekleştirmeye yönelik her türlü somut girişimi engellediğini de kaydetti.
Raporda çocuklarla ilgili hangi tespitler var?
Komisyon, Filistinli çocukların hem Gazze'de hem Batı Şeria'da hedef alındığını belirtti. Raporda, "İsrail güçleri, tıpkı Gazze'de olduğu gibi Batı Şeria'da da çocukları kasten öldürdü, fiziksel ve zihinsel sağlıklarına ciddi zararlar verdi, böylece Filistinli çocuklara karşı yaş temelli bir zulüm uyguladı." değerlendirmesi yer aldı.
Komisyon, bu yıl haziran ayında da yalnızca çocuklara odaklanan ayrı bir rapor yayımlamış ve Gazze'deki çocuklara yönelik soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları tespit etmişti.
Cinsel şiddet raporda nasıl değerlendirildi?
Raporda işkence, üreme sağlığına yönelik şiddet, tecavüz ve diğer cinsel şiddet biçimlerinin Batı Şeria'daki sivil nüfusa yönelik daha kapsamlı saldırının parçası olduğu belirtildi. Komisyona göre cinsel şiddet, Filistin halkını yerinden etmek, boyun eğdirmek ve istikrarsızlaştırmak amacıyla kullanıldı.
Yerleşimci şiddeti İsrail devletinin politikası mı?
Komisyon, Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da sivillere yönelik yaygın ve sistematik saldırının, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, yani yasa dışı yerleşimcilerin şiddetiyle desteklendiğini tespit etti. Raporda İsrail makamlarının tutumunun, ordu saldırıları ile yerleşimci şiddetinin Filistinlilere karşı koordineli bir saldırının parçası olduğunu gösterdiği ifade edildi.
Komisyon, haziran 2026'da yayımladığı Batı Şeria raporunda da İsrail makamlarının yerleşimci saldırılarına mali ve askeri destek sağlayarak cezasızlık ortamı oluşturduğunu kaydetmişti.
BM Soruşturma Komisyonu nedir, kimlerden oluşuyor?
Komisyon, BM İnsan Hakları Konseyi tarafından 2021 yılında, Doğu Kudüs dahil işgal altındaki Filistin toprakları ile İsrail'deki uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları ihlallerini soruşturmak üzere kuruldu. Üç üyeli yapının başkanlığını Kasım 2025'ten bu yana Hindistan'daki Orissa Yüksek Mahkemesinin eski başkanı Srinivasan Muralidhar yürütüyor. Komisyon, bulgularını düzenli olarak BM İnsan Hakları Konseyine ve BM Genel Kuruluna sunuyor.
İsrail komisyonun bulgularına nasıl yanıt veriyor?
İsrail, komisyonun önceki raporlarını kesin bir dille reddetmiş ve komisyonu taraflı olmakla suçlamıştı. Muralidhar da yeni raporda İsrail'in sorumluluğu ısrarla reddettiğine dikkat çekti. İsrail hükümetinin son rapora ilişkin resmî bir açıklaması, haberin hazırlandığı saatte henüz yer almıyordu.
