Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım'da Antalya'da düzenlenecek. COP31 CEO'su ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada konferans hazırlıklarında son düzlüğe girildiğini belirterek Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında müzakere, finans, adil geçiş ve teknoloji transferi alanlarında köprü kuracağını söyledi.
COP31 ne zaman ve nerede yapılacak?
Konferans, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek. Türkiye, bu organizasyonla BM iklim konferansına ilk kez ev sahipliği yapacak. Varank, COP31'in BM bünyesinde düzenlenen en büyük organizasyonlardan biri olduğunu, Antalya'nın uluslararası organizasyon deneyimi nedeniyle hazırlıklarda sorun beklemediklerini ifade etti.
Müzakere salonlarının tamamlandığını, son hazırlıkların gözden geçirildiğini belirten Varank, müzakere gruplarının COP31 öncesinde Antalya'ya gelerek çalışmalara başlayacağını bildirdi.
COP31 başkanlığını Türkiye ile Avustralya nasıl paylaşıyor?
Türkiye ile Avustralya, COP31 başkanlığı için uzun süre aday olmuştu. Varank'ın aktardığına göre iki ülke geçen yıl Brezilya'nın Belem kentinde uzlaşıya vardı. Buna göre Türkiye başkanlığı, ev sahipliğini ve eylem gündeminin belirlenmesini üstlendi. Avustralya ise müzakere sürecini Türkiye ile birlikte yürütüyor.
Varank, bu modelin COP tarihinde daha önce denenmemiş olduğunu vurguladı. İki ülkenin yaklaşık bir yıldır yakın işbirliği içinde çalıştığını, farklı müzakere gruplarıyla görüşmeler yaptığını söyledi. COP müzakerelerinde kararların oy birliğiyle alındığını hatırlatan Varank, tüm ülkeleri ortak paydada buluşturmanın başkanlığın en önemli sorumluluklarından biri olduğunu ifade etti.
Uygulama COP'u ne anlama geliyor?
Türkiye, COP31'i "Uygulama COP'u" olarak tanımlıyor. Varank, Paris İklim Anlaşması'nın kabulünün üzerinden 10 yılı aşkın süre geçtiğini hatırlatarak daha önce alınan kararların artık uygulamaya geçirilmesi gerektiğini belirtti. Türkiye eylem gündemini haziranda Almanya'nın Bonn kentinde hedefleriyle birlikte açıklamıştı. Varank, bunun daha önce yapılmamış bir adım olduğunu söyledi.
BRIDGE girişimi nedir, pilot ülkeler hangileri?
İklim Uygulama Köprüsü anlamına gelen BRIDGE, doğru projelerle finansmanı bir araya getirmeyi amaçlayan bir model. Varank, finansa erişimin tüm ülkeler için, özellikle gelişmekte olan ülkeler için en büyük sorunlardan biri olduğunu, bu ülkelerin teknik kapasitesinin çoğu zaman yetersiz kaldığını anlattı.
COP31 Başkanlığının daha önce açıkladığı ilk pilot ülkeler şunlar:
- Etiyopya
- Fiji
- Endonezya
- Pakistan
- Özbekistan
Varank, bu beş ülkeye yönelik çalışmaların tamamlandığını ve COP31'de ilan edileceğini söyledi. Pilot ülkelere ek olarak yeni ülkelerin de konferansta açıklanacağını belirtti. Bu çalışmaların ağırlıklı olarak eylem gündemindeki projelerden oluşacağını ifade etti. Konferansta ayrıca bir finans günü düzenlenecek. Finans kuruluşlarının BRIDGE'in uygulanmasına ve diğer iklim projelerine destek açıklaması bekleniyor. Bu kapsamda İstanbul'da iklim finansmanına yönelik bir hazırlık toplantısı da yapılmıştı.
Türkiye'nin 2035 hedefleri neler?
Varank'a göre eylem gündeminde 2035'e yönelik şu somut hedefler yer alıyor:
- Elektrifikasyonda yüzde 35
- Döngüsel ekonomide kullanılan malzeme oranının yüzde 15'e çıkarılması
- Atıkların yarı yarıya azaltılması
- Binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25 düşürülmesi
Varank, bu hedefler gerçekleşirse 2035 için öngörülen emisyon artışında yüzde 20 ila 25 arasında azaltım sağlanabileceğini belirtti. Eylem gündemindeki kararların uygulanmasıyla 1,5 derece hedefine katkı sağlanmasının amaçlandığını da sözlerine ekledi.
COP31'e kaç kişinin katılması bekleniyor?
Varank, Mavi Bölge'de (Blue Zone) ülke delegasyonlarıyla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi beklediklerini açıkladı. Sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların ağırlıklı olarak ziyaret edeceği Yeşil Bölge'nin (Green Zone) ise 1 milyonu aşkın kişi tarafından ziyaret edilmesi öngörülüyor.
Mavi Bölge'de yaklaşık 26 müzakere salonu, 2 büyük genel kurul salonu, 9 yan etkinlik salonu ve 6 özel etkinlik salonu bulunacak. Ülke pavilyonları ve ofisleri de bu bölgede yer alacak. Hazırlıkların bakanlıklar ve ilgili kurumlarla yürütüldüğünü belirten Varank, özel sektör, finans kuruluşları, yerel yönetimler, parlamenterler ve sivil toplum kuruluşlarının da sürece dahil edildiğini söyledi. Liderler zirvesinden bakanlar düzeyindeki toplantılara kadar çok sayıda etkinlik düzenlenecek.
COP31'de hangi konular müzakere edilecek?
Varank'ın verdiği bilgiye göre finans, uyum, emisyon azaltımı, teknoloji ve adil geçiş gibi alanlarda en az 60 başlıkta müzakere yürütülecek. Türkiye, eylem gündemindeki 6 başlığı da müzakere süreçlerine taşımak istiyor. İkinci haftanın sonunda tartışılan konuların karara dönüştürülmesi hedefleniyor.
COP31'de gençlerin rolü ne olacak?
Gençlik ve eğitim, eylem gündeminde özel bir yere sahip. Türkiye, 2035'e kadar dünya genelinde iklim değişikliğine ilişkin farkındalığı artırmayı hedefliyor. Varank, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlanmasının ne getireceğini ya da bunun sağlanamaması halinde nelerin kaybedileceğini anlatacak bir bilinç oluşturmak istediklerini söyledi.
Gençlerin geliştirdiği projeleri COP31'de tanıtmasına imkân verilecek. Konferans öncesinde Gençlik İklim Şampiyonu'nun katılımıyla iki günlük bir toplantı yapılacak. Türkiye'nin iklim elçilerinin de katıldığı toplantıdaki öneriler COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a sunulacak. Varank, buradan çıkan talepleri müzakere sonuçlarına taşımak için çaba göstereceklerini söyledi.
