Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) çok sayıda ülke, nihai karar taslağında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin hiçbir ifade bulunmamasını eleştirdi. Fransa, Panama, Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Solomon Adaları ve İsveç'in katıldığı ortak basın toplantısında temsilciler, konferanstan somut sonuçlar çıkması çağrısı yaptı.

COP31 taslağına neden tepki gösteriliyor?

Tepkinin merkezinde, taslakta fosil yakıtların hiç anılmaması var. Fransa Ekolojik Geçiş, Biyoçeşitlilik ve Uluslararası İklim ve Doğa Müzakereleri Bakanı Monique Barbut, bunun sorunun ne olduğunun kabul edilmediği anlamına geldiğini söyledi. Barbut'a göre bu durumda tartışma, yalnızca ne kadar karbon depolanacağı gibi daha sınırlı bir konuya sıkışıyor.

FETÖ'ye yönelik 28 ildeki operasyonlarda 47 şüpheli tutuklandı
FETÖ'ye yönelik 28 ildeki operasyonlarda 47 şüpheli tutuklandı
İçeriği Görüntüle

Barbut bu yaklaşımı, sorunların çözülmesi için bazı şeylerin değişmesi gerektiğine inananlara karşı "adeta hakaret niteliğinde" olarak niteledi. Gelişmiş ülkelerin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Barbut, sorunun ortaya çıkmasında ilk sorumluluğun bu ülkelere ait olduğunu da ifade etti.

Fransa ne talep ediyor?

Barbut, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırına ulaştığı bir dönemde gerekli adımların derhal atılması gerektiğini vurguladı. Nihai karar metninde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açıkça yer verilmesini isteyen Barbut, COP31'den somut bir kazanımla ayrılmanın önemine dikkat çekti. Barbut, temiz enerjiye dayalı elektrifikasyon konusunda da anlaşmazlıklar bulunduğunu söyledi.

İsveç'in tutumu ne?

İsveç İklim ve Çevre Bakanı Romina Pourmokhtari, iklim değişikliğinin nedenleriyle mücadele edilmeden sonuçlarının finanse edilmeye devam edilemeyeceğini belirtti. Emisyon azaltımı ile iklim finansmanının birlikte ele alınması gerektiğini söyleyen Pourmokhtari, mevcut taslağın izlenecek yönü ortaya koymadığını ifade etti. İsveç'in talebinin, fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadesinin metne girmesi olduğunu kaydetti.

Panama'nın altı ilkesi neler?

Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, ülkelerin bir araya gelme amacının nihai metinde altı temel ilkenin yer almasını sağlamak olduğunu söyledi. Navarro'nun saydığı ilkeler şunlar:

- Bilimsel verilerin temel alınması

- Fosil yakıtlardan uzaklaşılması

- İklim finansmanına adil katkı sağlanması

- Temiz enerjiye dayalı elektrifikasyonun hızlandırılması

- Metan emisyonlarının azaltılması

- Uluslararası eş güdümün güçlendirilmesi

Navarro, fosil yakıtlardan söz edilmeyen bir sonuç belgesini kabul etmelerinin mümkün olmadığını söyledi. İklim finansmanında "kirleten öder" ilkesini vurgulayarak, soruna neden olanın çözüme de katkıda bulunması gerektiğini belirtti.

Panama müzakerelerde veto yoluna gidecek mi?

Navarro, toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, ilkeleriyle örtüşmeyen hiçbir belgeyi onaylamayacaklarını ancak müzakerelerde kalacaklarını söyledi. Bu meseleleri ele almayan her öneriyi veto edeceklerini ya da bunlara itiraz edeceklerini kaydetti.

Petrol üretimi konusunda ne dendi?

Navarro'ya, Çin, ABD ve Rusya'nın petrol üretiminin artırılması yönündeki taleplerine ilişkin bir soru yöneltildi. Navarro, bunun bir iklim değişikliği konferansı olduğunu belirterek, adının "Petrol Konferansı" olarak değiştirilmeyeceğini söyledi. Petrol üretiminin mevcut seviyesinde sınırlandırılmasını isteyen Navarro, özellikle elektrik olmak üzere yeni enerji kullanımının temiz enerjiyle karşılanmasını önerdi.

Küçük ada devletleri ne istiyor?

Vanuatu İklim Değişikliği Bakanı Ralph Regenvanu, iklim değişikliğinin Pasifik'teki küçük ada devletleri için varoluşsal bir tehdit olduğunu söyledi. Regenvanu, iklim hedeflerini yükselten bir anlaşmaya doğru ilerlendiğini gösteren, aşamalı da olsa somut bir siyasi mesaj görmek istediklerini belirtti.

Regenvanu, küçük devletlerin sahip olduğu tek korumanın uluslararası hukuk ve çok taraflı sistem olduğunu vurguladı. Ülkelerin iklim hedeflerini yükseltme kararlılığının müzakere salonlarının dışında arttığını, bunun resmî müzakerelere de yansıması gerektiğini söyledi. Uzlaşıya dayalı karar alma sürecinin ortak taleplerin nihai kararlara yansımasını zorlaştırdığını savunan Regenvanu, COP Başkanlığının bu kararlılığı dikkate alması gerektiğini ifade etti.

Panama COP'ların işleyişinde ne değişikliği öneriyor?

Navarro, Panama'nın COP'ların işleyişinde değişiklik önerdiğini belirtti. Kararların oy çokluğu yerine basit çoğunlukla alınması gerektiğini kaydetti.

Kaynak: AA