Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Babil vilayetindeki Curf es-Sahar bölgesinde görev yapan güvenlik güçlerine soğukkanlı ve sağduyulu davranma çağrısında bulundu. Zeydi, 20 Kasım'da birliklere hitaben yaptığı konuşmada bölgede başlatılan sürecin ülke genelinde devlet otoritesinin kurulmasının başlangıcı olacağını söyledi. Konuşma, bölgenin silahlı gruplardan devralınmasına ilişkin tırmanan gerginliğin ortasında geldi.
Zeydi güvenlik güçlerine ne dedi?
Zeydi, bölgedeki tüm unsurların birbirinin kardeşi olduğunu belirtti. Konuşmasında "Aranızda düşman yok, karşınızda hasım yok. Hepsi bu vatanın evlatlarıdır ve onların kanı bizim kanımızdır." ifadelerini kullandı.
Başbakan sürecin dışlamaya değil, uzlaşma ve bütünleşmeye dayandığını söyledi. Tüm unsurların tek bayrak, tek komuta ve tek hukuk çatısı altında silahlı kuvvetlere entegre edileceğini ifade etti.
Irak hükümeti silahlı güç konusunda hangi kararı verdi?
Zeydi, devletin otoritesi dışında silahlı güce izin verilmeyeceğini vurguladı. Başbakan konuşmasında "Kararımız nettir. Devletin otoritesi dışında silah olmayacak, Irak'ın silahından başka silah bulunmayacak." dedi.
Zeydi ayrıca Irak'ın kararı dışında bir karar ve Irak bayrağından üstün bir bayrak olmayacağını söyledi. Hedeflerinin anayasa ve hukukun egemen olduğu, güçlü ve adil bir Irak olduğunu dile getirdi. Konuşmasını "Bu, tek, güçlü, anayasa ve hukukla yönetilen bir Irak'ın başlangıcıdır." sözleriyle tamamladı.
Curf es-Sahar nerede ve neden önemli?
Curf es-Sahar, Bağdat'ın yaklaşık 60 kilometre güneybatısında, Babil vilayetinde yer alıyor. Al Jazeera'nın aktardığına göre bölge yaklaşık 345 kilometrekarelik bir alana yayılıyor ve Bağdat ile Kerbela arasındaki Şii hac güzergâhı üzerinde bulunuyor.
Bölge, geçmişte Saddam Hüseyin dönemi askerî-sanayi tesislerine ev sahipliği yapmıştı. Eylül 2014'te IŞİD'in eline geçen bölge, aynı yıl içinde Haşdi Şabi güçlerince geri alındı. Al Jazeera'ya göre sonrasında Ketaib Hizbullah bölgenin denetimini tamamen eline aldı, devlet kurumlarının girişini engelledi ve yaklaşık 140 bin yerinden edilmiş sakinin dönüşü mümkün olmadı.
Curf es-Sahar'a neden güvenlik güçleri girdi?
AA'nın haberine göre Irak ortak güvenlik güçleri, yeniden konuşlanma planı kapsamında petrol kaçakçılığı iddialarıyla gündeme gelen bölgeye girdi. Al Jazeera'nın aktardığına göre, sızdırıldığı belirtilen bir İçişleri Bakanlığı istihbarat raporu, 2021'den beri iki devlet boru hattından ham petrol çekildiğini öne sürüyordu.
Zeydi'nin kurduğu üst düzey soruşturma heyeti, 13 Kasım'da askerî destekle bölgeye girdi. Heyet, kaçakçılıkla bağlantılı birkaç noktayı tespit ettiğini açıkladı ancak sorumluların kimliğini belirtmedi. Soruşturma kapsamında Babil'in emniyet müdürü ile Petrol Boru Hatları Şirketi müdürü dahil dokuz üst düzey yetkili görevden alındı.
Ketaib Hizbullah süreçle ilgili ne diyor?
Şii milis grubu Ketaib Hizbullah, petrol kaçakçılığı iddialarını reddediyor. Grup, hükümeti kendilerine karşı siyasi baskı ve karalama kampanyası yürütmekle suçluyor.
Grubun üst düzey isimlerinden Ebu Talib es-Saidi, 17 Kasım'da bölgeden çekilmeyeceklerini söylemişti. Öte yandan Arap basınında yer alan haberlere göre İran Devrim Muhafızları'na bağlı Kudüs Gücü'nün komutanı İsmail Kaani'nin arabuluculuğuyla, grubun bölgeden "yakın zamanda" ayrılmasına yönelik bir uzlaşma sağlandığı öne sürüldü. Ne hükümet ne de Ketaib Hizbullah bu iddiayı doğrulayan bir açıklama yaptı.
Zeydi'nin silah toplama hedefi neydi?
Zeydi, mayıs ayında göreve geldi ve tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını öncelik olarak belirledi. Al Jazeera'ya göre Washington uzun süredir İran destekli grupların silah bırakması için baskı yapıyor. Aynı haberde, silahsızlanma için belirlenen 30 Eylül 2026 tarihli ilk sürenin Haziran 2027'ye ertelendiği de belirtiliyor.
Şii Koordinasyon Çerçevesi içinde de bölgeye giriş yöntemi konusunda görüş ayrılığı olduğu bildiriliyor. Çerçeve içindeki isimlerin perde arkasında arabuluculuk yaptığı aktarılıyor.





