Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, ABD Başkanı Donald Trump'ın 24 Ekim'de Georgia'daki seçim mitinginde Libya'yı hedef alan aşağılayıcı sözlerine tepki gösterdi. Libya Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada Dibeybe, Libya'nın egemen bir devlet olduğunu belirtti. Ülkesinin ve halkının onurunun ABD'deki seçim tartışmalarına malzeme edilmesini kabul etmediklerini söyledi.
Dibeybe Trump'a ne cevap verdi?
Dibeybe, Libya'ya ve halkına yönelik her türlü hakareti reddettiklerini açıkladı. Başbakanlık Ofisi'nin paylaştığı açıklamada Dibeybe şu ifadeleri kullandı: "Libya egemen bir devlettir ve ona veya terörle mücadelede büyük fedakarlıklar yapan halkına yönelik her türlü hakareti reddediyoruz."
Açıklamanın devamında Washington ile ilişkilere de değinildi. Dibeybe, "ABD ile ilişkilerimizi karşılıklı saygı temelinde sürdürüyoruz ve Libya'nın ve halkının onurunun seçim tartışmalarının konusu olmasını kabul etmiyoruz." dedi.
Trump Libya hakkında ne dedi?
ABD basınına yansıyan haberlere göre Trump, Georgia'nın Perry kentindeki mitingde göç politikasını anlatırken Libya, Yemen, Somali ve Haiti'yi "terörle enfekte olmuş ülkeler" olarak nitelendirdi. Trump aynı konuşmada bu ülkeler için aşağılayıcı ifadeler de kullandı.
ABD medyasındaki haberlere göre Trump, bu ülkelerden gelen göçmenler yerine Norveç, İsveç ve Danimarka gibi İskandinav ülkelerinden göçmen alınması gerektiğini savundu. Konuşmada özellikle Somali kökenli topluluğa yönelik iddialar da yer aldı.
Trump bu sözleri hangi mitingde söyledi?
Trump bu sözleri, 24 Ekim Cumartesi günü Georgia eyaletinin Perry kentinde düzenlenen seçim mitinginde söyledi. Miting, 3 Kasım 2026'da yapılacak ABD ara seçimlerinden yaklaşık 10 gün önce gerçekleşti.
ABD basınına göre Trump, konuşmasında Georgia'nın Demokrat Senatörü Jon Ossoff'u da hedef aldı. Ossoff, ara seçimlerde yeniden aday. Trump, Ossoff'u Haiti'ye yönelik geçici koruma statüsünü desteklemekle eleştirdi.
Trump'ın benzer sözleri daha önce de tepki çekmiş miydi?
Evet. Trump'ın göç tartışmalarında bazı ülkeleri aşağılayıcı ifadelerle anması yeni değil. Ocak 2018'de Beyaz Saray'da göç konulu bir toplantıda Haiti ve bazı Afrika ülkeleri için kaba bir ifade kullandığı basına yansımış ve uluslararası tepki çekmişti.
ABD basınındaki değerlendirmelere göre Trump, Georgia mitinginde bu eski ifadeyi yeniden gündeme getirdi. Bu da Afrika ve Orta Doğu'daki birçok ülkede yeniden tepkiye yol açtı.
Libya ABD'nin seyahat yasağı listesinde mi?
Evet. Trump, 4 Haziran 2025'te imzaladığı başkanlık bildirisiyle 12 ülkenin vatandaşlarının ABD'ye girişine tam yasak getirdi. Bu listede Libya, Yemen, Somali ve Haiti de yer alıyor. Trump'ın mitingde hedef aldığı dört ülke, bu yasak kapsamındaki ülkelerden.
Washington yönetimi, kararı güvenlik gerekçesiyle ve bazı ülkelerin vize süresini aşma oranlarıyla açıklamıştı. Libya'da da karara tepki gösterilmişti.
Dibeybe neden terörle mücadeleye vurgu yaptı?
Dibeybe, açıklamasında Libya halkının terörle mücadelede büyük bedeller ödediğini hatırlattı. Bununla Trump'ın "terörle enfekte" nitelemesine karşılık verdi. Libya, 2011'deki iç savaşın ardından yaşanan otorite boşluğunda DEAŞ gibi örgütlerin saldırılarıyla karşı karşıya kalmıştı.
DEAŞ'ın bir dönem kontrol ettiği Sirte kenti, Trablus merkezli hükümete bağlı güçlerin aylar süren operasyonuyla 2016'nın sonunda örgütten temizlenmişti. Bu operasyonlarda yüzlerce Libyalı savaşçı hayatını kaybetmişti.
Abdulhamid Dibeybe kimdir?
Abdulhamid Dibeybe, Mart 2021'den bu yana Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti'nin başbakanlığını yürütüyor. BM'nin desteklediği Libya Siyasi Diyalog Forumu sürecinde seçilen Dibeybe'nin hükümeti, ülkenin uluslararası alanda tanınan yönetimi olarak görülüyor.
Libya'da ülkenin doğusunda ise Temsilciler Meclisi'nin desteklediği ayrı bir hükümet yapısı bulunuyor. Ülkede uzun süredir ertelenen seçimler ve kurumların birleştirilmesi meselesi gündemdeki yerini koruyor.
Libya ile ABD ilişkileri nasıl?
Trablus yönetimi, Washington ile ilişkilerini sürdürürken ABD'den ülkedeki istikrar sürecine daha fazla destek bekliyor. Dibeybe'nin açıklamasındaki "karşılıklı saygı" vurgusu, diplomatik ilişkilerin devam ettiğini gösteriyor. Bununla birlikte Trablus, ABD iç siyasetinde Libya'nın olumsuz bir örnek olarak kullanılmasına karşı tavrını açıkça ortaya koydu.
Trump'ın sözlerine başka kimler tepki gösterdi?
ABD basınına göre Temsilciler Meclisi'ndeki Demokrat Parti lideri Hakeem Jeffries, Trump'ın Somali kökenli Amerikalılara yönelik ifadelerini "aşağılık ve yabancı düşmanı" bir söylem olarak nitelendirerek kınadı. Mitingde adı geçen Yemen, Somali ve Haiti'den resmî düzeyde bir tepki gelip gelmediği henüz netlik kazanmadı.
