Dünya’nın demir açısından zengin çekirdeği, gezegenimizin evriminde kritik bir rol oynuyor. Ancak çekirdeğin sıcaklığı, bileşimi ve ne zaman donmaya başladığı hâlâ tam olarak bilinmiyor.
Bilim insanları, çekirdeğin sıcaklığının yaklaşık 5.000 Kelvin (4.727°C) olduğunu tahmin ediyor. Başlangıçta tamamen sıvı olan çekirdek, zamanla soğuyarak katı hale gelmeye başladı. Bu süreç, hem levha tektoniğini besleyen ısıyı hem de Dünya’yı zararlı güneş radyasyonundan koruyan manyetik alanı üretiyor.
Yeni araştırma, çekirdeğin donmaya başlamasını açıklayabilecek kritik bir ayrıntıyı ortaya koydu: karbon. Araştırmacılar, çekirdeğin donabilmesi için “aşırı soğuma” (supercooling) derecesini hesapladı.
Sonuçlar çarpıcı:
- Saf demirin donabilmesi için yaklaşık 1000°C’lik imkânsız bir aşırı soğuma gerekiyor.
- Silikon ve kükürt eklendiğinde durum daha da kötüleşiyor.
- Ancak, çekirdeğin kütlesinin %2,4’ünün karbon olması halinde, 420°C aşırı soğuma ile donma mümkün hale geliyor. Karbon oranı %3,8’e çıkarsa bu değer 266°C’ye kadar düşüyor.
Bu bulgu, çekirdeğin sadece demir ve karbon karışımından oluşamayacağını, mutlaka oksijen ve muhtemelen silikon gibi başka elementler de içermesi gerektiğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre bu, Dünya’nın çekirdeğinin kimyasal yapısını, nasıl donmaya başladığını ve gezegenimizin içten dışa nasıl şekillendiğini anlamada büyük bir adım.
