İran Devrim Muhafızları Ordu Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, Bahreyn'de aralarında çok sayıda Şii din adamının bulunduğu 69 kişiye verilen hapis cezalarının ardından Manama yönetimini uyardı. Muhibbi, Bahreyn'in "hatalarına devam etmesi" halinde kendisini tehlikeye atacağını söyledi. Açıklama 17 Kasım'da, sözcünün X hesabından yapıldı.

Muhibbi'nin paylaşımı, Bahreyn'deki mahkeme kararının ertesi günü geldi. Aşağıda uyarının içeriği, kararın ayrıntıları ve konunun arka planı yer alıyor.

Muhibbi Bahreyn'e ne dedi?

Muhibbi, Bahreyn'in üç hata yaptığını öne sürdü. Bunları şöyle sıraladı:

- İran'a yönelik saldırılarda iş birliği yapmak

- ABD'nin "güvenlik balonu" içinde yaşamak

- Şii din adamlarının özel hayatına saldırmak

Sözcü, Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife'nin bu üç tutumu sürdürmesi halinde ülkeyi "yeni güvenlik düzeninde" tehlikeye atacağını belirtti. Muhibbi'nin paylaşımında somut bir adım ya da tarih yer almadı.

Bahreyn mahkemesi ne karar verdi?

Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi 16 Kasım'da, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı oldukları suçlamasıyla yargılanan 64 kişiye müebbet, 5 kişiye ise 15 yıl hapis cezası verdi. Toplam ceza alan kişi sayısı böylece 69'a ulaştı.

Mahkûm edilenlerin 60'ının Şii din adamı olduğu, 9'unun ise bu kişilerle bağlantılı olduğu öne sürüldü. Karar, ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde. Haberlerde, hükmün kesinleşip kesinleşmediğine dair bilgi yer almadı.

Cezalar arasında Ayetullah İsa Kasım da var mı?

Evet. Ceza alanlar arasında Bahreyn'in en yüksek Şii merci olarak anılan Ayetullah İsa Kasım da bulunuyor. Uluslararası basında yer alan haberlere göre Kasım, davada gıyaben yargılandı. Bahreyn 2016'da Kasım'ın vatandaşlığını iptal etmişti. Kasım'ın, 2018'den bu yana İran'da yaşadığı belirtiliyor.

Kasım, hakkındaki kararı kınadı. Bahreyn'deki muhalif Vefa Cemiyeti ise kararları geçersiz saydığını açıkladı. Bu tepkiler, taraflı sayılabilecek medya organlarına dayanıyor.

Kararın arka planında ne var?

Reuters'ın aktardığına göre Bahreyn, bu yıl İran'ın kendi topraklarına yönelik saldırılar düzenlemesinin ardından Tahran'ı iç huzursuzluğu körüklemekle suçladı. Ülke, aynı süreçte Şii din adamlarına yönelik bir soruşturma ve yargılama dalgası başlattı. İran'ın saldırıları, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşına karşılık verildiği iddiasıyla anlatılıyor.

Bahreyn yönetimi, bu yıl İran'la bağlantılı davalarda başka adımlar da attı. Basında yer alan haberlere göre Nisan ayında 69 kişinin vatandaşlığı, "düşmanca İran eylemlerini desteklemek" gerekçesiyle iptal edildi. Ertesi gün aynı mahkeme, Devrim Muhafızları ile iş birliği yaptığı gerekçesiyle beş kişiyi müebbet hapse mahkûm etti. Bu iki olay, 16 Kasım'daki karardan ayrı.

PURL kapsamında Ukrayna'ya hangi silahlar alınacak?
PURL kapsamında Ukrayna'ya hangi silahlar alınacak?
İçeriği Görüntüle

Hak örgütleri ve taraflar nasıl bir tablo çiziyor?

Bahreyn Demokrasi ve İnsan Hakları Enstitüsü (BIRD), 64 müebbet ve 5 adet 15 yıllık ceza verildiğini kaydetti. Bu rakamlar, AA'nın aktardığı bilgilerle örtüşüyor. Bazı yayın organları ise farklı toplamlar verdi. Bu nedenle sayıların, resmî mahkeme ya da savcılık açıklamasıyla teyit edilmesi gerekiyor.

Yargılamanın işleyişine dair anlatımlar da çelişiyor. İran yanlısı yayın organları, duruşmaya aile ve aktivistlerin alınmadığını öne sürdü. Başka bir yayın organı ise savunma avukatlarının duruşmalarda bulunduğunu yazdı. Suçlamaların dayanağı olan deliller kamuoyuyla ayrıntılı paylaşılmadı. Dava kesinleşene kadar sanıklar hakkında masumiyet karinesi geçerli.

Muhibbi'nin uyarısı ne anlama geliyor?

Muhibbi'nin açıklaması, İran ile Bahreyn arasındaki gerginliğin yargı alanına da taşındığını gösteriyor. Sözcü, cezaları doğrudan başlıkta anmasa da uyarısını mahkeme kararının hemen ardından yaptı. İran'ın Bahreyn'e yönelik resmî bir yaptırım ya da askerî adım açıkladığına dair bir bilgi bulunmuyor.

Bahreyn tarafı da yargılananların İran'la bağlantılı olduğunu savunuyor. Muhibbi ise Şii din adamlarına yönelik uygulamayı "hata" olarak niteliyor. İki ülkenin karşılıklı suçlamaları, bölgedeki güvenlik tartışmalarının yeni bir başlığı olarak öne çıkıyor.

Kaynak: AA