İsrail'de 27 Ekim'deki genel seçimlerin ardından parlamentoda kontrolü ele geçiren muhalefet bloku, Binyamin Netanyahu hükümetinin son dört yılda çıkardığı bazı yasaları yürürlükten kaldırmak için harekete geçti. İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre Gadi Eisenkot öncülüğündeki "değişim bloğu", Genel Kurul gündemini belirleyerek tasarıları Meclis'e taşıdı. Hakim Seçim Komitesi'nin yapısını değiştiren tasarı, 63 evet ve 47 hayır oyuyla ilk okumadan geçti.
İsrail Meclisi'nde muhalefet neden gündemi belirleyebiliyor?
Değişim bloğu, Meclis Başkanlığı'nı ve komisyonları ele geçirdiği için yasama gündemini belirleyebiliyor. KAN'a göre Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi'nden Matan Kahana, Meclis Başkanı seçildi. Kahana, muhalefetin ortak adayıydı ve Netanyahu'nun koalisyon blokunun desteklediği Likud Milletvekili Ofir Katz'ı geride bıraktı.
Haaretz gazetesi, bu değişikliğin Netanyahu'nun parlamento üzerindeki hakimiyetine darbe vurduğunu yazdı. Gazeteye göre hükümet kurma çalışmalarını sürdüren Eisenkot, yasama gündemi üzerinde daha fazla kontrol sağladı. Blok böylece Meclis'in işleyişini denetleyebilecek, tartışma ve oylama takvimini belirleyebilecek.
Hangi yasaların iptali için tasarı hazırlandı?
Netanyahu'nun aşırı sağcı ve Ultra Ortodoks (Haredi) partilerden oluşan koalisyonu döneminde çıkan yasaların kaldırılmasını öngören dört tasarı, ön oylama için Genel Kurul gündemine alındı. Tasarılar şu başlıkları kapsıyor:
- Hakim Seçim Komitesi'nin yapısını değiştiren düzenleme
- Karar alma usulünü düzenleyen "Yargı Temel Kanunu" maddesinin kaldırılması ve Temel Kanun metninin özgün haline döndürülmesi
- Mahkemeler Kanunu'na eklenen bir maddenin yürürlükten kaldırılması ve Başsavcılık Kanunu'nun iptali
- Yayın ve İletişim Otoritesi'nin kurulmasını ve kanundaki dolaylı değişiklikleri düzenleyen İletişim Kanunu'nun iptali ve önceki haline döndürülmesi
Bunlardan yalnızca Hakim Seçim Komitesi tasarısının ilk okumadan geçtiği bildirildi. Diğer tasarıların da Genel Kurul'a gelmesi bekleniyor.
Hakim Seçim Komitesi tasarısı hangi aşamada?
Hakim Seçim Komitesi'nin yapısını değiştirmeyi öngören tasarı, Genel Kurul'daki oylamada 63 evet oyuna karşı 47 hayır oyu aldı. Bu, yasalaşma sürecinin ilk aşaması oldu. İsrail Meclisi'nde bir tasarının yasalaşması için komisyon çalışmasının ardından başka okumalardan da geçmesi gerekiyor. Tasarının nihai akıbeti henüz belli değil.
Likud'un sunduğu hangi tasarılar görüşülecek?
Muhalefetin tasarılarının yanı sıra Likud Milletvekili Ofir Katz'ın sunduğu iki tasarı da Meclis'te ele alınacak. İlki, Hamas'ı terör örgütü olarak tanımayı reddeden ya da bunu inkar eden bir milletvekilinin haklarının Meclis tarafından elinden alınmasını öngörüyor. İkincisi, kamusal alanlarda ve eğitim kurumlarında tefillin takılmasına müdahalenin engellenmesini amaçlıyor.
Yeni komisyonlar kurulacak mı?
KAN'ın aktardığına göre Meclis Düzenleme Komitesi'nin bugün, yargı reformu ve iletişim kanunuyla ilgilenecek iki ayrı komisyonun kurulmasını onaylaması bekleniyor. Bu komisyonlar, değişim bloğunun iptal tasarılarını Genel Kurul'a hazırlayacak.
Blok liderleri bugün bir araya gelecek mi?
Yedioth Ahronoth gazetesi, Eisenkot öncülüğündeki değişim bloku liderlerinin bugün bir araya geleceğini bildirdi. Toplantıya Naftali Bennett, Yair Golan, Avigdor Liberman ve Yair Lapid'in katılacağı belirtildi. Netanyahu ise seçimlerin ardından yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görev yapıyor.




