ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'de 27 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Başbakan Binyamin Netanyahu'ya verdiği desteğin seçimin gidişatını değiştirdiğini savundu. Trump, sonucun Netanyahu için kesin bir yenilgi olmaktan çıkıp geriden gelerek yakalanan bir beraberliğe, hatta bir zafere dönüştüğünü öne sürdü. Oy sayımı ise sürüyor ve iki blok da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye şimdilik ulaşamıyor.
Trump İsrail seçimleri hakkında ne söyledi?
Trump, paylaşımında İsrail seçimlerine ilişkin değerlendirmede bulundu. AA'nın aktardığına göre Trump, "(İsrail seçimlerinde) Sonuç, büyük bir başbakan için kesin bir yenilgi olmak yerine, geriden gelerek ulaşılan bir beraberliğe, hatta Netanyahu adına bir zafere dönüştü." ifadesini kullandı.
Trump, desteğiyle Netanyahu'nun "beklentilerin üzerinde performans sergilediğine" işaret etti. Bu durumun, Orta Doğu'nun, İsrail'in ve ABD'nin iyiliğini isteyen kendisinin desteğinin ardından gerçekleştiğini vurguladı. Bu değerlendirmeler Trump'a ait olup bağımsız bir doğrulamaya dayanmıyor.
Trump seçim öncesinde İsrail seçmenine ne çağrı yapmıştı?
Trump, seçim öncesinde İsrail seçmenine seslenmişti. Sandık başına gidildiğinde Netanyahu'nun "olağanüstü bir savaşçı başbakan" olduğunun unutulmamasını isteyen Trump, "Başbakan olarak Bibi Netanyahu'ya oy verin, başlattığımız işi tamamlamalıyız." demişti.
İsrail seçimlerinde oy sayımında son durum ne?
AA'nın aktardığına göre oyların yüzde 57,3'ü sayıldığında iktidar bloku 55, muhalefet bloku 49 sandalyede bulunuyordu. Sayım ilerledikçe tablo değişti. İsrail basınından Ynet'in aktardığı daha yeni verilere göre oyların yaklaşık yüzde 85,6'sı sayıldığında Netanyahu'nun bloku 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48 sandalye aldı. Başlıca Arap partilerinin toplamı ise 19 sandalyede kaldı.
Bu rakamlar kesin değil. Askerlerin ve kayıtlı olduğu sandık dışında oy kullananların "çift zarflı" oyları henüz sayılmadı ve sonuçlar değişebilir. Ynet'e göre yarım milyonu aşkın bu oyların sayımı çarşamba gecesinden perşembe akşamına kadar sürecek.
Hangi parti kaç sandalye kazandı?
Ynet'in yüzde 85,6 sayım aşamasındaki dağılımına göre partilerin sandalye sayıları şöyle:
- Likud: 26
- Eisenkot'un Yashar Partisi: 21
- Birleşik Liste: 13
- Bennett'in Beyachad Partisi: 12
- Demokratlar: 8
- İsrail Evimiz, Birleşik Tora Yahudiliği, Shas ve Otzma Yehudit: 7'şer
- Raam: 6
- Dini Siyonizm-Zehut: 6
İki blok da neden hükümeti kuramıyor?
İsrail Meclisi 120 sandalyeden oluşuyor ve koalisyon kurmak için en az 61 milletvekili gerekiyor. Ne Netanyahu'nun iktidar bloku ne de eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot'un önderlik ettiği muhalif blok bu sayıya ulaşabiliyor. Bu tablo, Arap partilerinin elindeki sandalyeleri ve olası koalisyon pazarlıklarını belirleyici hale getiriyor.
Ynet'e göre, sonuçlar bu şekilde kesinleşirse koalisyon görüşmeleri sürerken ülke geçici hükümetle yönetilmeye devam edebilir. Birleşik Liste Başkanı Yusuf Cabareen, partisinin gücünü Netanyahu hükümetinin gitmesi için kullanacağını söyledi. Muhalefetten Yair Golan ise Arap partilerinin desteğiyle bir muhalefet hükümeti kurulması çağrısı yaptı.
Trump'ın koalisyon konusunda tutumu ne?
Ynet, adı açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde Trump'ın Netanyahu'nun yeni hükümetine Itamar Ben-Gvir'i, büyük olasılıkla Bezalel Smotrich'i de almasını istemediğini yazdı. Bu bilgi resmî bir açıklamaya değil, kaynak aktarımına dayanıyor; Beyaz Saray ya da Netanyahu cephesinden doğrulaması bulunmuyor.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un ise Times of Israel'in aktardığına göre partileri koalisyon görüşmelerinde "açık fikirli" olmaya çağırdığı belirtildi.
Seçim sonucu ne zaman kesinleşecek?
Çift zarflı oyların sayımı tamamlandığında sandalye dağılımı netleşecek. Bu oylar iki bloğun toplamını birkaç sandalye değiştirebilecek nitelikte; ancak şu anki verilerle hiçbir bloğun tek başına 61'e ulaşacağı görünmüyor. Kesin sonuçların ardından Cumhurbaşkanı Herzog'un hükümeti kurma görevini hangi isme vereceği belli olacak.
