Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Kanada İş Konseyi Başkanı Mehmet Yılmaz, Türkiye ile Kanada arasındaki ticaret hacmi için liderlerin koyduğu 10 milyar dolarlık hedefin ulaşılabilir olduğunu söyledi. Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Türkiye ziyaretinin ardından açıklama yapan Yılmaz, bugün yaklaşık 3 milyar dolar olan hacmin iki ülkenin potansiyelinin çok altında kaldığını belirtti. Yılmaz'a göre önümüzdeki 3 yılda 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara ulaşmak mümkün.
Türkiye ile Kanada arasındaki ticaret hacmi ne kadar?
İki ülke arasındaki ticaret hacmi bugün yaklaşık 3 milyar dolar. Kanada Başbakanlığının açıklamasına göre iki ülke arasındaki ticaret 2020'den bu yana yaklaşık yüzde 50 arttı.
Yılmaz ise bu rakamın yeterli olmadığını düşünüyor. AA muhabirine konuşan Yılmaz, "Bu rakam hem Kanada hem de Türkiye için potansiyelimizin çok altında." dedi.
10 milyar dolarlık hedefe ne zaman ulaşılabilir?
Yılmaz, hedefin iki aşamalı olduğunu anlattı. Liderler, yakın ve orta vadede ticaret hacmini 5 milyar dolara, daha sonra da 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
Yılmaz, "Önümüzdeki 3 yıllık perspektifte 5 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşabileceğimizi düşünüyorum. Ardından 10 milyar dolarlık hedefe doğru ilerleyebiliriz. Bu hedefler bir hayal değil." diye konuştu. Türk iş insanlarının bu hedefi "bir ev ödevi" olarak kabul ettiğini de sözlerine ekledi.
Carney'nin Türkiye ziyaretinde hangi kararlar alındı?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Carney'nin görüşmelerinin ardından iki ülke arasında stratejik ortaklık başlatıldı. Kanada Başbakanlığının açıklamasına göre ziyarette şu kararlar alındı:
- Ticaret ve yatırım, savunma, güvenlik ve enerji alanlarında işbirliğini derinleştirecek 3 yıllık bir eylem planı oluşturuldu.
- Kanada İhracat Geliştirme Kurumu (EDC) ile Türk Eximbank arasında üçüncü ülkelerdeki projeler için işbirliği anlaşması imzalandı.
- Savunma sanayisinde ortaklık kurulması ile LNG, nükleer ve yenilenebilir enerji ve kritik mineraller alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda uzlaşıldı.
- Kanada'nın 2027'de Türkiye'ye ticaret heyeti göndermesi kararlaştırıldı.
Türkiye-Kanada serbest ticaret anlaşması müzakereleri ne zaman başlıyor?
Kapsamlı serbest ticaret anlaşması için müzakerelerin ilk turu 30 Kasım-4 Aralık tarihlerinde Ankara'da yapılacak. Bu tarih, Kanada Başbakanlığının açıklamasında yer aldı.
Yılmaz ise liderlerin basın toplantısında daha iddialı bir takvimin gündeme geldiğini söyledi. Yılmaz, "Yıl sonundan önce görüşmelerin tamamlanarak serbest ticaret anlaşmasının imzalanması yönünde karar alındı." ifadesini kullandı. Yılmaz, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da iş insanlarıyla birlikte Kanada'ya gideceğini açıkladığını aktardı.
Türkiye-Kanada uçuş sayısı kaç oldu?
İki ülke arasındaki haftalık uçuş sayısı 12'den 21'e çıkarıldı. Kargo uçuşlarına da sınırsız imkan tanındı.
Yılmaz bu kararı Türk Hava Yollarının uçuş sayısının neredeyse iki katına çıkması olarak değerlendirdi. Daha fazla yolcu ve kargo bağlantısının ticari ilişkileri doğrudan destekleyeceği düşünülüyor.
Kanada neden yeni ticaret ortakları arıyor?
Yılmaz, Kanada'nın küresel jeopolitik gelişmelerden en çok etkilenen ülkeler arasında olduğunu söyledi. Yılmaz'a göre son dönemdeki gelişmeler, ülkeleri ticari ilişkilerini yeniden düşünmeye yöneltiyor.
Yılmaz, "Kanada, dış ticaretinin yaklaşık yüzde 70'ini ABD ile gerçekleştiriyor ve bu nedenle yeni ticaret ortakları oluşturma ihtiyacı belirginleşiyor." dedi. Yılmaz, ortaklarını çeşitlendirmek isteyen Kanada için Türkiye'nin önemli bir yerde durduğunu vurguladı.
Yılmaz'a göre Kanada, enerji, petrol, doğal gaz, madencilik, nükleer enerji, savunma sanayisi ve yapay zeka gibi alanlarda Türkiye'yi öncelikli ortakları arasında görmek istiyor. Yılmaz, Türkiye'nin Kanada'nın "3 veya 4 potansiyel partnerinden biri" olması gerektiğini söyledi.
Savunma sanayisinde Türkiye ve Kanada nasıl işbirliği yapabilir?
Yılmaz, savunma sanayisinin iki ülke için önemli fırsatlar sunduğunu söyledi. Ona göre iki ülkenin güçlü olduğu alanlar birbirini tamamlıyor: Kanada teknolojide, Türkiye ise imalatta öne çıkıyor.
Yılmaz şöyle konuştu: "Bizim savunma sanayisinde özellikle imalat tarafındaki güçlü kapasitemiz, Kanadalıların dikkatini çekti. Kanada, yapay zeka, bilgi teknolojileri ve uzay bilimlerinde oldukça güçlü ancak imalat tarafında Türkiye kadar güçlü ve hızlı değiller. Bizim üretim kabiliyetimiz ve çevikliğimiz önemli bir avantaj oluşturuyor."
Nükleer enerjide nasıl bir ortaklık gündemde?
Yılmaz, nükleer enerji alanındaki görüşmelerin stratejik önem taşıdığını söyledi. Kanada'nın nükleer teknolojilerinin temiz olduğunu ve teknoloji transferine açık olduğunu belirtti.
Yılmaz'a göre bu alanda yapılacak bir anlaşma, iki ülke arasında uzun vadeli bir ortaklığın temeli olabilir. Yılmaz, işbirliğinin her iki tarafın da kazanacağı şekilde ilerlemesi gerektiğini de vurguladı.
Madencilikte iki ülke arasında nasıl bir ilişki var?
Türkiye ile Kanada'nın madencilik alanında köklü bir geçmişi var. Yılmaz, Kanadalı madencilik şirketlerinin Türkiye'de çevreye ve insana duyarlı faaliyetler yürüttüğünü söyledi.
Yaklaşık 40 yıldır Kanadalı bir şirkette yönetici olarak çalışan Yılmaz, Kanada iş dünyasının Türk şirketlerinin girişimciliğinden ve kararlılığından etkilendiğini anlattı.
DEİK Türkiye-Kanada İş Konseyi neler yapıyor?
Konsey, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri geliştirmek için Kanada'da sektör odaklı çalışmalar yapıyor. Yılmaz, geçen yıl savunma sanayisi, bu yıl ise gemi sanayisi alanında Kanada'da çeşitli faaliyetler düzenlediklerini söyledi.
Yılmaz, uzun süredir soğuk seyreden ilişkilerin "çok hızlı şekilde ısındığını" belirtti ve konsey olarak çalışmaları hızlandırarak süreceklerini ifade etti.
