İran Ordusu, 7 Kasım Cumartesi günü, ülkenin güneyindeki Keşm Adası üzerinde ABD'ye ait MQ-9 tipi bir insansız hava aracının (İHA) hava savunma sistemlerince düşürüldüğünü duyurdu. İddia şu ana kadar bağımsız bir kaynak tarafından doğrulanmadı. ABD tarafı da bu iddiaya ilişkin bir yorum yapmadı.
İran Ordusu Halkla İlişkiler Birimi, açıklamasında İHA'nın entegre hava savunma ağı içinde yer alan "gelişmiş sistemler" tarafından hedef alınarak imha edildiğini belirtti. Açıklamada hava aracı için "işgalci Amerikan düşmanına" ait ifadesi kullanıldı. Düşürülen aracın enkazına, görevine ya da hangi sistemle vurulduğuna dair ayrıntı paylaşılmadı.
Keşm Adası'nda MQ-9 İHA'sı düşürüldü mü?
İran Ordusu düşürüldüğünü söylüyor, ancak bu bilgi yalnızca İran makamlarının açıklamasına dayanıyor. Görüntü, enkaz ya da ABD'den teyit gelmedi. Bu nedenle olay, şimdilik İran'ın iddiası olarak değerlendiriliyor.
Keşm Adası nerede ve neden önemli?
Keşm, İran'ın en büyük adası. Hürmüz Eyaleti'ne bağlı ada, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı'nın kuzey girişine yakın bir noktada bulunuyor. Boğaz, enerji taşımacılığı açısından dünyanın en kritik su yollarından biri olarak biliniyor.
MQ-9 hangi tür bir İHA?
MQ-9, ABD'nin kullandığı silahlandırılabilen, uzun menzilli ve uzun süre havada kalabilen bir insansız hava aracı. Keşif ve gözetleme görevlerinde kullanılıyor. Olaydaki aracın hangi birime ait olduğu ve hangi görevde bulunduğu ise açıklanmadı.
Adada patlama sesleri mi duyuldu?
Reuters'ın aktardığına göre İran'ın yarı resmî Tasnim Haber Ajansı, ilk bilgilere dayanarak adaya iki füzenin isabet ettiğini yazdı. Hasara ilişkin resmî bir bilgi verilmedi. IRNA ise yerel tanıklara dayanarak, adanın Suza bölgesine bir hava aracının sesi duyulmasının ardından iki merminin düştüğünü bildirdi.
Bu saldırıları kimin yaptığı açıklanmadı. ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin sorumlu olup olmadığı sorulunca "Küçük çaplı saldırılar yapıyoruz. Küçük bir uçaksavar düzeneği kurmuşlardı, yaklaşık 15 dakikada etkisiz hale getirdik" dedi. Trump'ın bu sözü doğrudan Keşm'e atıf yapmadı.
Daha önce de benzer bir iddia olmuş muydu?
İran medyası, bir gün önce, yani Cuma günü, Devrim Muhafızlarına dayandırdığı haberlerde Keşm üzerinde ABD'ye ait bir MQ-1 İHA'sının imha edildiğini duyurmuştu. Bu iddia da bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil. AA'nın aktardığına göre İran, daha önce de Keşm ve çevresindeki sularda ABD'ye ait İHA'ları engellediğini defalarca duyurdu.
ABD ile İran arasındaki gerilimin arka planı ne?
AA'ya göre gerilim, 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına dayanıyor. Haziran ayında kapsamlı bir barış anlaşmasını hedefleyen mutabakat imzalanmış olsa da çatışma çözülmüş değil. İki ülke arasındaki sorunlar sürüyor.
Arabuluculuk çalışmaları sürüyor mu?
Reuters'a göre Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı, ABD ile İran arasındaki arabuluculuğun bölgesel gerilimin tırmanmasını önlemek için sürdüğünü söyledi. Katar Uluslararası Medya Ofisi de iki tarafın savaşı sonlandırma konusunda anlaşamadığı yönündeki haberleri yalanladı. Ofis, her iki tarafın da bir anlaşma için çalışmayı sürdürdüğünü belirtti.
