ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran'la yeni bir ateşkes sağlamak ve nükleer müzakereleri yeniden başlatmak için son iki haftadır dolaylı görüşmelere katıldığı öne sürüldü. Amerikan haber sitesi Axios'un 6 Kasım tarihli haberi, konuya yakın iki kaynağa dayanıyor. Haberdeki bilgileri ne Washington ne de Tahran resmen doğruladı.
Vance İran'la kimler aracılığıyla görüşüyor?
Axios'a göre Vance, İranlılarla neredeyse her gün arabulucular üzerinden temas kuruyor. Bu isimlerin başında Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman Al-Thani ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir geliyor. Haberde başka arabulucuların da sürece dahil olduğu belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner da görüşmelerde yer alıyor.
Vance İran'a mektup gönderdi mi?
Kaynaklara göre Vance, yaklaşık iki hafta önce İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'ye bir mektup gönderdi. Mektupta doğrudan müzakerelere dönülmesi önerildi. Habere göre İranlı yetkililer, mektubun müzakere sürecinde olumlu bir ivme yarattığını söyledi.
Mektubun içeriğine dair başka ayrıntı paylaşılmadı.
Teknik toplantı yapıldı mı?
Hayır. Kaynaklar, Vance ile arabulucuların önümüzdeki günlerde iki taraf arasında çalışma düzeyinde bir teknik toplantı yapılmasını görüştüğünü, ancak bu toplantının henüz gerçekleşmediğini söyledi. Arabuluculuk sürecine yakın kaynaklar ilerleme kaydedildiğini, ancak sürecin çok yavaş işlediğini ifade etti. Axios'a göre Trump da şimdilik diplomatik çabaların sürmesine ve bir anlaşmanın mümkün olup olmadığının görülmesine izin veriyor.
Vance daha önce de İran müzakerelerinde yer almış mıydı?
Evet. Axios'un nisan ayında yayımladığı habere göre Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak ABD-İran barış görüşmelerinde ABD heyetine başkanlık edecekti. Son haber, Vance'in bu kez perde arkasında ve dolaylı kanallarla yürüttüğü bir çabayı anlatıyor.
Vance ara seçim sonuçları hakkında ne demişti?
Vance, 3 Kasım'da yapılan ve Demokratların kazandığı Kongre ara seçimlerinin ardından 4 Kasım'da X hesabından yaptığı paylaşımda İran'la savaşı Cumhuriyetçilerin yenilgisinin ana nedeni olarak gösterdi. Paylaşımında "Kaybetmemizin nedeni savaş" ifadesini kullandı. Amerikan basınına göre Vance, 2024'te Trump ve kendisine oy veren bazı seçmenlerin sandığa gitse de bu kez Demokratları tercih ettiğini savundu.
Trump ise bu değerlendirmeyi "büyük ölçüde doğru" bulduğunu, çünkü savaşın benzin fiyatlarını kısa vadede biraz yükselttiğini söyledi. Trump, aynı zamanda gerekirse yine aynı adımı atacağını belirtti.
Haber neden önemli?
Axios haberi, Washington'ın seçim sonrasında İran dosyasında diplomasiye ağırlık verdiği yorumlarına zemin hazırlıyor. Yine de haberin dayanağı isimleri açıklanmayan kaynaklar. Teknik toplantının yapılıp yapılmayacağı ve tarafların doğrudan müzakereye dönüp dönmeyeceği henüz belli değil.
