"Mengü Ertel'in Tiyatro Evreni" sergisi, İstanbul Beyoğlu'ndaki Muammer Karaca Tiyatrosu'nda ziyaretçilerini ağırlıyor. Grafik tasarımın öncü isimlerinden Mengü Ertel'in tiyatro afişlerini, sahne ve kostüm tasarımlarını bir araya getiren sergi, 21 Ocak 2027'ye kadar ücretsiz gezilebilecek. Sergiyi İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür ve İBB Miras birlikte hazırladı. Uzun süren restorasyonun ardından yeniden açılan tiyatronun ilk sergisi de bu oldu.
Mengü Ertel'in Tiyatro Evreni sergisi nerede?
Sergi, Muammer Karaca Tiyatrosu'nun bünyesindeki sergi salonunda yer alıyor. Açılış duyurularına göre seçki, yapının Tonozlu Bina Sergi Salonu'nda sergileniyor.
Muammer Karaca Tiyatrosu, 2012'den bu yana kapalıydı. İBB'nin yürüttüğü restorasyonun ardından 25 Eylül 2026'da düzenlenen törenle yeniden açıldı. Açılış programı da Ertel sergisiyle başladı.
Sergi ne zamana kadar açık, ziyaret saatleri ne?
Sergi 21 Ocak 2027'ye kadar açık kalacak. Ziyaret bilgileri şöyle:
- Tarih: 21 Ocak 2027'ye kadar
- Günler: Pazartesi hariç her gün
- Saat: 10.00-19.00
- Giriş: Ücretsiz
Sergide hangi eserler yer alıyor?
Seçkide Ertel'in tiyatroyla ilgili üretiminin farklı aşamaları bir arada görülebiliyor. Afişlerin yanı sıra sahne ve dekor tasarımları, kostüm çizimleri, özgün eskizler ve arşiv belgeleri sergileniyor.
Sergi, Ertel'in Türk tiyatrosunun görsel hafızasına yaptığı katkıyı gösteriyor. Bunun yanında tiyatro ile grafik tasarım arasındaki ilişkiyi de ele alıyor. Ziyaretçiler bir oyunun afişte nasıl tek bir imgeye dönüştüğünü ve aynı oyunun sahnede, kostümde nasıl biçim kazandığını aynı mekânda izleyebiliyor.
Serginin merkezinde neden Keşanlı Ali Destanı var?
Serginin merkezinde 1964'te Karaca Sahnesi'nde dünya prömiyerini yapan "Keşanlı Ali Destanı" bulunuyor. Haldun Taner'in kaleme aldığı oyun, ilk kez bugün serginin açıldığı yapıda seyirciyle buluşmuştu. Bu yüzden oyuna ait tasarımların aynı çatı altında sergilenmesi ayrı bir anlam taşıyor.
Seçkide, Türk tiyatrosunun önemli yapımlarından "Deli Dumrul"a ait tasarımlar da var. Bu iki oyun üzerinden Ertel'in sahne sanatlarına ne kadar çok yönlü yaklaştığı görülebiliyor.
Mengü Ertel kimdir?
Mengü Ertel, 1931'de İstanbul'da doğdu ve 15 Mart 2000'de hayatını kaybetti. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Dekorasyon Bölümü'nde eğitim aldıktan sonra tiyatro ve sinema dekorlarında çalıştı.
Ertel, 1953'te Karaköy'de Grafik Sanatlar Atölyesi'ni kurdu. Kamu kurumları, markalar ve festivaller için amblem, logo ve afişler tasarladı. 1. İstanbul Festivali'nin afişi de ona aitti. Özellikle tiyatro için hazırladığı afiş ve dekorlarla tanınan sanatçıya 1998'de Devlet Sanatçısı unvanı verildi.
Serginin mekân ve ses tasarımını kim yaptı?
Serginin mekânsal ve sessel tasarımını Esma Ertel ile Murat Ertel üstlendi. Murat Ertel, Mengü Ertel'in oğlu. Müzisyen olan Ertel, BaBa ZuLa grubunun kurucuları arasında yer alıyor.
Ses tasarımı, sergiyi yalnızca görsel bir arşiv gösterimi olmaktan çıkarıyor. Ziyaretçiler mekânda dolaşırken tiyatro atmosferini de hissedebiliyor.
Muammer Karaca Tiyatrosu ne zaman yeniden açıldı?
Muammer Karaca Tiyatrosu, 2012'den bu yana kapalı kaldıktan sonra 25 Eylül 2026'da yeniden açıldı. Restorasyonu İBB Miras ve İBB Kültür birimleri yürüttü. Çalışmalar sırasında yapının altında eski Fransız Mahkemesi binasına ait kalıntılar bulundu.
Yenilenen yapıda 300 kişilik bir tiyatro salonu, Tiyatroevi adlı bir alan ve çağdaş bir sergi salonu bulunuyor. Açılış gecesinde Özgür Kaymak'ın yazıp yönettiği "İlk Temsil" adlı oyun sahnelendi.
Sergiyle birlikte başka etkinlikler de var mı?
Tiyatro, yeniden açılışın ardından ekim ayı boyunca "Muammer Karaca Tiyatro Bayramı" adıyla bir programa ev sahipliği yaptı. Programda 97 etkinlik yer aldı. Açılış gecesinde Erol Babaoğlu ve Şebnem Sönmez, sergide yer alan "Deli Dumrul" ile "Keşanlı Ali Destanı" oyunlarından bölümler seslendirdi.
İBB Şehir Tiyatroları, kapalı olan diğer sahnelerin açılış tarihlerini de duyurdu. Fatih Reşat Nuri Sahnesi'nin Şubat 2027'de, Haldun Taner Sahnesi'nin ise Mayıs 2027'de seyirciyle buluşması planlanıyor.
