ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI, veri merkezlerine yönelik büyüyen kamuoyu tepkisinin ardından yeni bir taahhüt paketi açıkladı. Şirketin duyurusunda, kamu görevlileriyle "gizlilik sözleşmesi" yapılmaması, su ve elektrik tüketiminin tesis bazında kamuoyuyla paylaşılması ve altyapı maliyetlerinin şirket tarafından karşılanması öne çıkıyor. Açıklama, 3 Kasım'daki ara seçimle eş zamanlı yapılan yerel oylamaların ardından geldi.
OpenAI veri merkezleri için hangi taahhütleri verdi?
Şirketin açıklamasında veri merkezleri "hesaplama kampüsü" olarak tanımlanıyor. OpenAI, bu kampüslerle ilgili bölge halkıyla iletişim kuracağını ve çalışmaların gidişatı hakkında her yıl kamuoyuna rapor vereceğini belirtti.
Taahhütlerin başlıcaları şöyle:
- Bölge halkıyla iletişim ve yıllık ilerleme raporu
- Elektrik ve altyapı masraflarının şirket tarafından ödenmesi
- Projenin ertelenmesi ya da iptali halinde diğer müşteriler için mali güvence
- Her veri merkezi için su planı
- Su ve elektrik tüketiminin merkez bazında yayımlanması
- Kamu görevlileriyle gizlilik sözleşmesi yapılmaması
OpenAI elektrik ve altyapı maliyetlerini kim ödeyecek?
Açıklamaya göre gelecekteki her veri merkezinde kullanılan elektrik ve gerekli altyapıya ilişkin tüm masrafları OpenAI ödeyecek. Şirket ayrıca, büyük çaplı harcamalar başlamadan önce bir proje ertelenir veya iptal edilirse diğer müşterilerin korunması için mali garantiler sunacağını taahhüt etti.
Bu başlık, yerel şebekeler üzerindeki baskı ve elektrik faturalarının artması yönündeki endişelerle doğrudan ilişkili.
Su tüketimi için ne yapılacak?
Kaynak kullanımı, veri merkezlerine yönelik en büyük eleştiri noktalarından biri. OpenAI, her veri merkezi için bir su planı hazırlayacağını bildirdi. Kapalı devre veya az su tüketen soğutma sistemlerine öncelik verilecek.
Şirket ayrıca her veri merkezinin su ve elektrik tüketimini ayrı ayrı yayımlayacak. Hangi sıklıkta ve hangi formatta yayımlanacağı açıklamada belirtilmedi.
Gizlilik sözleşmeleri konusunda ne söylendi?
OpenAI, kamu görevlileriyle "gizlilik sözleşmeleri"nin yapılmayacağını duyurdu. Bunun yerine yalnızca güvenlik bilgileri, ticari sırlar ya da mülkiyet hakkı kapsamındaki bilgileri içeren sınırlı koruma önlemleri tercih edilecek.
Veri merkezi projelerinin ayrıntılarının yerel yönetimlerden ve halktan saklanması, ABD'de uzun süredir eleştiri konusu. Taahhüt bu eleştiriye doğrudan yanıt veriyor.
ABD'de veri merkezlerine tepki neden büyüyor?
Teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik milyarlarca dolarlık yatırım planları, 3 Kasım'daki ara seçimlerle aynı gün yapılan yerel oylamalarda güçlü bir seçmen tepkisiyle karşılaştı. Oylamalarda veri merkezi projelerine kısıtlama getirilmesi ve bu projelerin yasaklanması yönündeki girişimler seçmenden güçlü destek gördü.
Tepkinin arkasında şu etkenler bulunuyor:
- Tesislerin yüksek elektrik ve su tüketimi
- Yerel şebekelerin zorlanması
- Elektrik faturalarındaki artış
- Gürültü gibi çevresel etkiler
Bu nedenle giderek daha fazla kişi planlanan projelere karşı çıkıyor, mevcut tesisler için de daha sıkı düzenleme talep ediyor.
Yapay zeka şirketlerine yönelik denetim sertleşecek mi?
Demokratların Kongre'de güç kazanması, yapay zeka şirketleri ve büyük teknoloji firmalarına yönelik federal denetimlerin artabileceğine işaret ediyor. Yeni dönemde sektöre ilişkin Kongre soruşturmalarının ve şirket yöneticilerinin ifade vermesine yönelik çağrıların artması bekleniyor.
OpenAI'nin açıklaması, bu olası denetim ortamı öncesinde şirketin kamuoyu güvenini yeniden kazanma girişimi olarak da okunabilir. Taahhütlerin ne ölçüde uygulanacağı ise şirketin yayımlayacağı yıllık raporlar ve tesis bazlı tüketim verileriyle izlenebilecek.
