Prostat kanserinde PSMA PET görüntülerinden hesaplanan toplam tümör hacmi arttıkça hastaların yaşam süresi kısalıyor, hacim azaldıkça sağ kalım olasılığı yükseliyor. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adem Maman'ın da araştırmacılar arasında yer aldığı uluslararası çalışma, 14 bine yakın hastanın verisine dayanıyor. Çalışma, nükleer tıp alanındaki saygın dergilerden The Journal of Nuclear Medicine'da yayımlandı.

Prostat kanserinde toplam tümör hacmi neyi gösteriyor?

Toplam tümör hacmi, vücuttaki tek tek kanserli odakların (lezyonların) hacminin ölçülüp toplanmasıyla elde ediliyor. Doç. Dr. Maman'a göre bugüne kadar hastanın durumu daha çok kandaki PSA değerine ya da tümörün PSMA PET görüntüsündeki parlaklığına bakılarak değerlendiriliyordu. Yeni çalışma ise asıl belirleyici ölçütün toplam tümör hacmi olduğunu ortaya koydu.

Araştırma nasıl yapıldı?

Çalışma, Almanya merkezli uluslararası PROMISE PET Kayıt Sistemi'ndeki veriler üzerinden yürütüldü. Avrupa, Asya, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Afrika ve Avustralya'nın yanı sıra Türkiye'den de merkezlerin katkı verdiği araştırmada, 2012-2024 yıllarında prostat kanseri tanısı almış hastaların PSA kan değerleri ve PSMA PET görüntü verileri incelendi.

Hastalar, görüntülerden hesaplanan toplam tümör hacimlerine göre gruplara ayrıldı ve genel sağ kalım olasılıkları hesaplandı. Çalışma, hastaların daha önce çekilmiş PET görüntüleri ile kan değerleri üzerinden, yani geriye dönük verilerle yapıldı. Yaklaşık 130 araştırmacı çalışmaya katkı sundu.

Çalışmada hangi sonuçlara ulaşıldı?

Maman, toplam hacim arttıkça ortalama sağ kalım süresinin düştüğünü, hacim azaldıkça uzadığını belirtti. Verdiği örneğe göre toplam tümör hacmi 16 mililitrenin üzerinde olan hastalarda 7 yıllık sağ kalım oranı yüzde 35 civarında kaldı. Hacim düştükçe bu oran yüzde 85 düzeyine kadar yükseldi.

PSMA PET görüntüleme nedir, ne işe yarıyor?

PSMA PET, hastaya düşük dozda radyoaktif madde verildikten sonra yapılan bir tomografi taraması. Maman'ın anlattığına göre yöntem, prostat bezindeki kanseri göstermenin yanı sıra hastalığın yayılım noktalarını da ortaya koyuyor. Prostat kanserinin kemik yapılara da metastaz yapabildiğini hatırlatan Maman, bu yöntemle tüm evrelemenin net biçimde görülebildiğini söyledi.

Prostat kanseri ne kadar yaygın?

Maman'ın aktardığına göre prostat kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türü. Akciğer kanserinden sonra en çok ölüme yol açan kanser de yine prostat kanseri.

Sonuçlar tedavi seçimini değiştirebilir mi?

Maman, tümör hacminin tedavinin şeklini de etkileyebileceğini, tedavi seçiminin tümör hacmine göre yapılabileceğini söyledi. Bu, çalışmayı yürüten ekipten gelen bir öngörü. Tedavi kararları her hastada hekim tarafından, hastanın bütün klinik tablosu dikkate alınarak veriliyor. Hastaların tanı ve tedavi süreçleri için uzman hekimlerine başvurması gerekiyor.

Ömer Demircan kimdir? Anne ve babasının böbreğiyle yaşıyor
Ömer Demircan kimdir? Anne ve babasının böbreğiyle yaşıyor
İçeriği Görüntüle

Çalışma ileride nasıl kullanılabilir?

Maman, çalışmanın ilerleyen dönemde yapay zekayla ya da bilgisayar destekli ölçüm sistemleriyle entegre edilebileceğini ifade etti. Bu sayede toplam tümör hacminin hesaplanması daha kolay hale gelebilir. Maman ayrıca Atatürk Üniversitesi olarak çok sayıda hastanenin yer aldığı büyük bir uluslararası projede bulunmaktan gurur duyduğunu söyledi.

Kaynak: AA