Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin BM Genel Sekreterliği görevine Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu'nu aday göstermesinin, seçim sürecindeki çıkmazı aşmaya yardımcı olmayı amaçladığını söyledi.
Fidan, ABD'nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 dışişleri bakanları zirvesi sırasında Anadolu Ajansı ve Türk kamu yayın kuruluşu TRT'ye verdiği demeçte, "Amacımız, çıkmazı aşmaya yönelik diplomatik bir katkı sağlamaktır" dedi.
Bu açıklamalar, Türkiye'nin Cuma günü Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği adaylığı için resmen aday göstermesinin ardından geldi.
Türkiye'nin BM Büyükelçisi Ahmet Yıldız, Cuma günü Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi başkanlarına yazdığı mektupta, BM Şartı ve Genel Kurul kararına uygun olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylık mektubunu iletti.
Fidan, Ankara'nın seçim sürecini "yakından takip ettiğini" ve adaylar arasında zorluklar çıkabileceğini, bunun da Türkiye'nin kendi adayını çıkarma olasılığını değerlendirmesine yol açabileceğini söyledi.
Sürecin yaklaşık bir yıldır devam ettiğini ve Latin Amerika'dan birçok adayın, BM Genel Sekreteri seçiminde geleneksel olarak dikkate alınan gayri resmi coğrafi rotasyona uygun olarak yarıştığını söyledi.
Fidan, Türkiye'nin Latin Amerika'nın bir sonraki genel sekreteri çıkarma fırsatına sahip olması beklentisine saygı duyduğunu ancak sürecin çıkmaza girdiğini söyledi.
Seçim sürecinin çıkmaza girdiği durumlarda diğer bölgelerden aday gösterilmesinin BM tarihinde alışılmadık bir durum olmadığını açıkladı.
Türkiye'nin diplomatik katkı teklifi
Fidan, Türkiye'nin, Birleşik Arap Emirlikleri adayı Lana Nusseibeh'in oylaması da dahil olmak üzere seçim sürecindeki son gelişmelerin ardından Sinirlioğlu'nu resmen aday göstermeye karar verdiğini söyledi.
Seçim sürecinde belirli koşullar ortaya çıkarsa Türkiye'nin adayını göstermeye zaten razı olduğunu da sözlerine ekledi.
"Çıkmazın netleşmesinin ardından, başkanımız tarafından imzalanmış bir mektupla kendi adayımızı resmen BM'ye sunduk," dedi.
Ankara'nın kararının sadece yarışmaya katılma girişimi değil, aynı zamanda çıkmazı çözmeye yönelik bir çaba olduğunu vurguladı.
Fidan, Sinirlioğlu'nun, Türkiye'nin BM büyükelçisi olarak görev yaptığı dönem de dahil olmak üzere, geniş uluslararası deneyime sahip, tecrübeli bir kariyer diplomatı olduğunu söyledi.
Ayrıca Sinirlioğlu'nun Aralık 2024'te AGİT Genel Sekreteri seçilmesini de örnek gösterdi.
Fidan, Türkiye'nin çok taraflılığa ve uluslararası kuruluşların, özellikle de BM'nin etkin işleyişine büyük önem verdiğini vurguladı.
Erdoğan'ın "dürüst ve adil" işleyen bir BM sistemini güçlü bir şekilde desteklediğini belirtti, Türkiye'nin örgütü güçlendirme çabalarına katkıda bulunmaya devam edeceğini de sözlerine ekledi.
Fidan, Sinirlioğlu'nun adaylığını Ankara'nın daha geniş kapsamlı diplomatik çabalarının bir parçası olarak nitelendirerek, "Türkiye buna katkıda bulunmak için elinden gelen her şeyi yapmaya devam edecektir" dedi.
Bir adayın gerekli desteği alabilmesi için Güvenlik Konseyi'nde en az dokuz oya ihtiyacı vardır; beş daimi üyeden herhangi biri (ABD, Çin, Fransa, Rusya ve İngiltere) ise veto hakkını kullanarak bir adayın adaylığını engelleyebilir.
Nihai adayın Genel Kurul tarafından atanması gerekmektedir ve bu adım, Güvenlik Konseyi bir anlaşmaya vardıktan sonra genellikle bir formalite olarak kabul edilir.
Mevcut genel sekreter Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor.
