Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı 2027 yılında TÜBİTAK bünyesinde devreye alınacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 14 Kasım 2026'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemini kurmak üzere önemli bir projeye imza attıklarını açıkladı.
Kacır, projeyi Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun bir parçası olarak tanımladı. Bakan, kuantum teknolojilerinde "geleceğin Türkiye'sini" inşa ettiklerini vurguladı.
Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı nerede kurulacak?
Sistem TÜBİTAK bünyesinde kurulacak. Kacır'ın açıklamasına göre bilgisayar kurum içi altyapıda çalışacak. Kurulumun hangi yerleşkede yapılacağı ve projenin maliyeti açıklamada yer almadı.
Kuantum bilgisayar ne zaman devreye girecek?
Kacır, sistemi 2027 yılında devreye alacaklarını belirtti. Daha kesin bir takvim ya da açılış tarihi paylaşılmadı.
Kurulacak sistemin kapasitesi ne kadar?
Sistem, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 modeli. Kübit, kuantum bilgisayarlarda bilginin işlendiği temel birimdir. Kübit sayısı, bir sistemin işlem kapasitesini gösteren önemli ölçütlerden biri kabul edilir. Kapasite tek başına yeterli bir ölçüt sayılmaz, çünkü hata oranları ve kübitlerin kalitesi de sistemin performansını belirler.
Finlandiya merkezli IQM, süper iletken kübit teknolojisiyle çalışan kuantum bilgisayarlar üretiyor. Radiance serisinden 54 kübitlik sistemler Avrupa'da da hizmette. Bunlardan biri İtalya'da CINECA'da devreye alınan sistem. Bir diğeri, EuroHPC kapsamında Almanya'da kurulan Euro-Q-Exa.
Türkiye hangi hedefi gözetiyor?
Kacır, 54 kübitlik sistemle Türkiye'nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım attığını söyledi. Bu sıralamaya ilişkin ölçüt ve kaynak açıklamada belirtilmedi. Değerlendirme Bakan'a aittir.
Sistemin tam kontrolü kimde olacak?
Kacır, kuantum bilgisayarın yüzde 100 oranında kontrol edilebileceğini vurguladı. Bakan'a göre kurum içi altyapı sayesinde donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilen tüm fikri mülkiyet hakları tamamen Türkiye'nin kontrolünde olacak.
Kuantum bilgisayar hangi alanlarda kullanılacak?
Kacır, yapay zekadan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kadar kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştireceklerini söyledi. Bu çalışmaların hedefi, kuantum teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak.
Kimler sistemden yararlanabilecek?
Bakan Kacır, üniversitelere, araştırma merkezlerine ve sanayiye dünya standartlarında hesaplama gücü sunacaklarını belirtti. Hedef, nitelikli insan kaynağını ve teknolojik bağımsızlığı güçlendirmek. Erişim koşulları ve başvuru süreci henüz paylaşılmadı.
