Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya'nın ABD ve Ukrayna ile üçlü müzakereleri 4 Kasım'dan sonra yeniden başlatmaya hazır olduğunu açıkladı. Uşakov bu açıklamayı 25 Ekim'de Rus devlet kanalı Rossiya-1'e verdi. Moskova, görüşme masasına dönüş için Rusya'da Ulusal Birlik Günü olarak kutlanan 4 Kasım'ın geride kalmasını bekliyor.
Açıklama, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 21 Ekim'de ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile St. Petersburg'da yaptığı görüşmenin ardından geldi. Kremlin o görüşmenin ardından kasım ayının ortası için bir takvim çizmişti.
Uşakov müzakerelerle ilgili ne dedi?
Uşakov, Rossiya-1'e yaptığı değerlendirmede Ukrayna krizinin çözümüne yönelik diplomatik sürecin takvimine değindi. Kremlin danışmanı, "Şimdi bir sonraki son tarih, bizim için büyük bir bayram olan 4 Kasım. Bu tarihten sonra müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olacağız." ifadesini kullandı.
Bu sözler, Moskova'nın üçlü formata dönüş konusunda istekli göründüğünü, ancak sürecin başlangıcını kendi iç takvimine göre belirlediğini gösteriyor.
4 Kasım Rusya'da neden önemli?
4 Kasım, Rusya'da Ulusal Birlik Günü olarak kutlanan resmî bir bayram. Uşakov da açıklamasında bu tarihi "büyük bir bayram" olarak nitelendirdi ve müzakerelerin ancak bu tarihten sonra yeniden başlayabileceğini söyledi.
Kremlin'in bu açıklaması, görüşmelerin kasımın ilk günlerinde başlamayacağına işaret ediyor. Somut bir başlangıç günü ise henüz açıklanmadı.
Putin ile Witkoff St. Petersburg'da ne görüştü?
Putin, 21 Ekim'de St. Petersburg'daki Konstantinovskiy Sarayı'nda ABD Başkanı Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'u kabul etti. Uşakov'un aktardığına göre görüşme yaklaşık üç saat sürdü ve ana gündem maddesi Ukrayna'ydı.
Basına yansıyan bilgilere göre Trump'ın damadı Jared Kushner de sağlık durumu nedeniyle seyahat edemediği için görüşmeye video bağlantısıyla katıldı. Görüşmenin ardından yapılan açıklamalarda iki tarafın da müzakere sürecinin yeniden canlandırılması konusunu ele aldığı belirtildi.
Daha önce hangi tarih konuşulmuştu?
Uşakov, St. Petersburg görüşmesinin ardından Putin'in Witkoff'a üçlü müzakereleri "kasım ayının 10'u civarında" yeniden başlatmaya hazır olduklarını ilettiğini söylemişti. Uşakov'un son açıklaması ise sürecin 4 Kasım'dan sonra başlayabileceğini ortaya koyuyor.
İki açıklama birbiriyle çelişmiyor. Kremlin, kasımın ilk haftasındaki bayramdan sonraki dönemi, yani kasımın ikinci haftasını işaret ediyor. Kesin tarih ve yer konusunda ise taraflardan resmî bir duyuru yapılmadı.
Üçlü müzakerelerde hangi konular ele alınacak?
Uşakov'un 21 Ekim sonrasındaki açıklamalarına göre müzakerelerin "temel konu" üzerinde yoğunlaşması bekleniyor. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre Moskova, görüşmelerde çatışma sona erdikten sonra Rusya ve Ukrayna için kurulacak güvenlik düzeninin ele alınmasını istiyor.
Görüşmelerin hangi ön koşullarla yapılacağı ise net değil. Kremlin, Witkoff ile görüşmenin ardından bu konuda ayrıntılı bilgi paylaşmadı.
Müzakereler hangi düzeyde yapılacak?
Basına yansıyan bilgilere göre olası yeni tur, devlet başkanları düzeyinde değil, müzakere heyetleri düzeyinde yapılacak. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise daha önce çıkmazın ancak liderler düzeyinde bir zirveyle aşılabileceğini savunmuştu.
Bu fark, yeni turun formatı konusunda Kiev ile Moskova arasında görüş ayrılığı olduğunu gösteriyor. Ukrayna'nın Uşakov'un son açıklamasına resmî bir yanıtı henüz kamuoyuna yansımadı.
Rusya, ABD ve Ukrayna daha önce nerede bir araya geldi?
Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri bu yılın başlarında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de ve İsviçre'nin Cenevre kentinde üçlü formatta bir araya gelmişti. Bu turlar savaşın sona erdirilmesine yönelik kalıcı bir uzlaşmayla sonuçlanmadı.
Bazı haberlerde yeni turun yine Abu Dabi'de yapılabileceği öne sürülse de yer konusunda resmî bir açıklama bulunmuyor.
Trump yönetiminin arabuluculuğu nasıl ilerliyor?
Trump yönetimi, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesi için Moskova ve Kiev ile ayrı ayrı temas yürütüyor. Özel temsilci Witkoff, bu süreçte Kremlin ile doğrudan görüşen isimlerin başında geliyor.
Uşakov'un açıklaması, Washington'ın Moskova ile kurduğu kanalın açık kaldığını ve üçlü formatın Rusya açısından masada olduğunu gösteriyor. Görüşmelerin hangi tarihte, nerede ve hangi gündemle başlayacağı ise önümüzdeki günlerde yapılacak resmî açıklamalarla netleşecek.
