ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile diplomatik çözüm yolunda kaydedilen ilerlemenin "çok verimli olmadığını" belirterek Tahran yönetimiyle anlaşmaya varılmasının "mümkün olmayabileceğini" söyledi. Rubio, G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı için Fransa'nın başkenti Paris'e gitmeden önce Florida'da basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Rubio "Bir ilerlemenin eşiğinde olduğumuzu söyleyemem." diyerek müzakerelerde kısa vadede bir atılım beklenmediğini ortaya koydu.
Rubio İran ile diplomatik anlaşma konusunda ne dedi?
Rubio, İran ile diplomatik çözüm arayışında sağlanan ilerlemenin çok verimli olmadığını söyledi. Washington yönetiminin diplomatik girişimlere açık olduğunu da vurguladı. Rubio'ya göre ABD Başkanı Donald Trump bu sorunu ve her türlü sorunu diplomatik yollarla çözmeyi tercih ediyor. Rubio, "Ancak ne yazık ki bazen bu mümkün olmuyor." ifadesini kullandı.
İran'ın talepleri için hangi ifadeyi kullandı?
Rubio, İran'ın taleplerini "aşırı ve gülünç" olarak niteledi. Bu değerlendirme, Washington'ın Tahran'ın mevcut talepleriyle anlaşmaya yanaşmadığına işaret ediyor. Rubio, müzakerelerin hangi başlıklarda tıkandığına dair ayrıntı vermedi.
ABD yeni askeri saldırı düzenleyecek mi?
Rubio, yeni askeri saldırı ihtimaline ilişkin doğrudan bir takvim vermedi. Washington'ın eylemlerinin savunma amaçlı olduğunu ve ABD kuvvetlerine ile deniz trafiğine yönelik tehditlere göre şekilleneceğini söyledi. Bölgedeki ABD güçlerine ya da deniz taşımacılığına yönelik açık ve yakın bir tehdit olması hâlinde Washington'ın kendini savunma hakkı bulunduğunu belirtti.
Trump'ın İran politikasını nasıl savundu?
Rubio, Trump'ın İran ile süren savaşa ilişkin tutumunu savundu. Rubio'ya göre Trump, İran'ın nükleer silah edinme girişimlerinde "gerçek bir tehdit" gördü ve bunu durdurmak için "popüler bir adım olmamasına rağmen" harekete geçti. Rubio, ülkenin güvenliğini ilgilendiren zorlu meselelerle yüzleşmenin her zaman kamuoyu desteği görmeyebileceğini, ancak bunun gerekli olduğunu ifade etti.
G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı nerede ve ne zaman?
Toplantı, ABD basınında yer alan haberlere göre 9 Kasım'da Paris'te başlıyor ve iki gün sürecek. ABD, İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya ve Japonya'nın dışişleri bakanlarının katıldığı toplantıda İran'ın yanı sıra Ukrayna, enerji ve yapay zekâ konularının da ele alınması bekleniyor. Fransa'nın toplantı sonunda ortak bildiri yayımlanmayacağını açıkladığı aktarıldı.
İran dosyasında arabuluculuk çabaları var mı?
ABD basınına göre Katar ve bazı diğer arabulucular, çatışmanın yarattığı tıkanıklığı aşmak için geçici bir çözüm önerdi. Önerinin kapsamına dair ayrıntı paylaşılmadı. Çatışmanın Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki deniz yollarında belirsizliğe, akaryakıt fiyatlarında yükselişe yol açtığı belirtiliyor.
Savaşın arka planı nedir?
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, Mart ayındaki G7 dışişleri toplantısında da müttefikler arasında görüş ayrılığına yol açmıştı. Fransa'nın dönem başkanlığındaki toplantıda o dönem de ortak bildiri yayımlanmamıştı. Paris'teki yeni toplantı, aynı tabloda ilerleme olup olmadığının yeniden sınanacağı bir zemin olarak görülüyor.
