Katar Şura Meclisi Üyesi ve Eş-Şark Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Cabir el-Haremi, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürmesini tarafların krize çözüm aradığının göstergesi olarak yorumlayarak önümüzdeki dönemde "sevindirici haberler" gelebileceğini söyledi. Haremi, Doha'da Anadolu Ajansı (AA) muhabirine verdiği demeçte Katar'ın Washington ile Tahran arasında anlaşma sağlanması için yoğun diplomatik çaba yürüttüğünü belirtti.
Haremi ayrıca ABD'deki ara seçimleri, İsrail'deki siyasi tabloyu ve Türkiye-Katar ilişkilerini değerlendirdi. Aşağıdaki ifadeler, Haremi'nin kendi görüş ve değerlendirmeleridir.
ABD-İran müzakerelerinde olumlu gelişme bekleniyor mu?
Haremi, müzakerelerin hâlâ devam etmesinin tarafların krize çözüm bulmak istediğini gösterdiğini söyledi. "Önümüzdeki süreçte sevindirici haberler gelebileceğini düşünüyorum" diyen Haremi, bir anlaşma ya da yeni mutabakatlar için Katar'ın girişimlerini sürdürdüğünü ifade etti.
Katar'ın arabuluculuk çabaları neye odaklanıyor?
Haremi'ye göre Doha'nın son günlerdeki çabaları, tarafları birbirine yaklaştıracak bir formüle ulaşmayı hedefliyor. Bu formül, her iki tarafın da kapsamlı bir çözümün üzerine inşa edilebileceği tavizler vermesini öngörüyor. Haremi, "Katar bu konuda hiçbir çabadan kaçınmayacak" dedi.
Haremi krizde kazanan ya da kaybeden olacağını düşünüyor mu?
Haremi, krizin tarafların birinin kesin zaferiyle sonuçlanacak nitelikte olmadığını savundu. "Bu krizde aslında bir kazanan ya da kaybeden yok" diyen Haremi, ne ABD'nin ne de İran'ın zafer kavramının ifade ettiği anlamda bir zafere ulaşacağını, hiçbirinin de yenilmiş bir devlet olmayacağını söyledi. Diplomatik çözümün karşılıklı tavizlere dayanması gerektiğini vurguladı.
Katar çatışmanın yeniden başlamasını nasıl önlemeye çalışıyor?
Haremi, bölgenin yeni bir askeri çatışmadan uzak tutulması gerektiğini söyledi. Uzun süren krizlerin, denizlerdeki seyrüsefer engellerinin ve savaşların halklar üzerindeki etkisine dikkat çeken Haremi, şu ifadeleri kullandı: "Bölgenin bugün biraz sükunete ihtiyacı var. Bölge halklarının gerilimin yıkıcı sonuçlarından korunması gerekiyor." Katar'ın çabalarının askeri çatışmanın yeniden başlamasını önlemeye odaklandığını da sözlerine ekledi.
ABD'deki ara seçimlerde Gazze etkisi var mı?
Haremi, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı gerilemede başta Filistin meselesi olmak üzere dış politika tercihlerinin etkili olduğunu savundu. Özellikle genç kuşakların İsrail'e verilen desteğe tepki gösterdiğini belirten Haremi, "Gazze, Amerikan kamuoyunda değişime yol açtı ve bence ABD seçimlerinin sonuçlarını etkiledi" dedi. Eleştirilerinin yalnızca Cumhuriyetçilere yönelik olmadığını söyleyen Haremi, eski Başkan Joe Biden yönetiminin de Gazze'deki savaşta İsrail'i desteklediğini hatırlattı.
Haremi'ye göre bölgedeki savaşın ekonomik yansımaları da seçmen davranışını etkiledi. Haremi, savaşın yansımalarının özellikle enerji alanında Amerikan vatandaşının günlük yaşamına ulaştığını, fiyat artışlarının oy verme eğilimini etkilediğini söyledi.
Haremi'ye göre Netanyahu İran konusunda ne yapmaya çalışıyor?
Haremi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun iç siyasette karşı karşıya kaldığı baskılar ile yargı süreçlerinin dış politika tercihlerinde belirleyici olduğunu savundu. Erken seçim ihtimalinin belirmesi hâlinde Netanyahu'nun ABD'yi İran'la yeniden çatışmaya yönlendirmeye çalıştığını öne süren Haremi, bunun Netanyahu'nun olası bir erken seçim veya iç siyasi uzlaşılar sonrasında yüzleşeceği sorumluluklardan kaçma çabası olduğunu iddia etti. Bu değerlendirmeler Haremi'ye ait olup AA haberinde bağımsız bir doğrulamaya yer verilmedi.
Katar'ın İsrail seçimlerine müdahale ettiği iddiasına yanıt ne oldu?
İsrail'deki bazı çevrelerin Katar'ın seçimlere müdahale ettiği ve Arap partilerine finansman sağladığı yönündeki suçlamalarını reddeden Haremi, bunları "tamamen asılsız" olarak niteledi. Haremi, İsrail'in Katar'a yönelik suçlamaları alışkanlık hâline getirdiğini söyleyerek bu ithamlarla İsrail, Amerikan ve Batı kamuoyunun yanıltılmasının ve Katar'ın imajının zedelenmesinin amaçlandığını öne sürdü.
Haremi İsrail'deki seçim sonuçlarını nasıl yorumladı?
Haremi, İsrail'de Arap siyasi bloklarının temsil oranındaki artışı Gazze'de yaşananların ve işgalin doğrudan bir sonucu olarak değerlendirdi. Gazze'deki gelişmelerin etkisinin yalnızca bölgeyle sınırlı kalmadığını belirten Haremi, farklı ülkelerde İsrail'in saldırılarına karşı düzenlenen kitlesel gösterileri uluslararası kamuoyundaki değişimin göstergesi olarak yorumladı.
Türkiye-Katar ilişkileri hakkında ne söyledi?
Haremi, iki ülke arasında "örnek bir ilişki" bulunduğunu, bağların geleneksel diplomatik kalıpları aştığını söyledi. İki ülkenin bölgesel meselelere aynı pencereden baktığını ve ikili, bölgesel ve uluslararası platformlarda yakın işbirliği yürüttüğünü belirten Haremi, böylesi bir dayanışmanın bölgede benzerinin olmadığını ifade etti. Türkiye'nin Filistin'e sunduğu desteğin de bölgesel ortaklıkları pekiştiren temel unsurlardan biri olduğunu kaydetti.
Mekke İttifakı genişleyebilir mi?
Haremi, Katar'ın Arap ve İslam ülkeleri arasındaki dayanışmayı güçlendirecek tüm adımları desteklediğini söyledi. Doha'da Katar, Türkiye, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan "Bedir" anlaşmasını bu işbirliğinin somut örneklerinden biri olarak gösteren Haremi, "Bu çember genişleyebilir. Başka ülkeler de bir araya gelerek bu Mekke İttifakı'na veya benzer anlaşmalara katılabilir" dedi.
Haremi, savaşın ardından mevcut ittifakların ve farklı ülkelerle yapılan anlaşmaların yeniden değerlendirileceğini, yeni ittifakların ortaya çıkacağını düşündüğünü söyledi. Bu süreçte Türkiye'nin önemli bir rolü olacağını da sözlerine ekledi.
