ABD ordusu, İsrail devlet şirketi Tomer ile 155 milimetrelik top mermisi tedariki için 5 yıllık, 830 milyon dolar değerinde bir anlaşma imzaladı. İsrail gazetesi Haaretz'in haberine göre mermiler, ABD'nin aylık 100 bin top mermisi üretme hedefi kapsamında kullanılacak. Anlaşmanın tutarı ve süresi şu an yalnızca Haaretz'in haberine dayanıyor. Bağımsız bir resmî teyit bulunmuyor.

Anlaşmanın ayrıntıları nedir?

Haaretz'e göre sözleşme, Tomer'in ABD ordusuna 5 yıl boyunca 155 milimetrelik top mermisi vermesini kapsıyor. Toplam bedel 830 milyon dolar olarak aktarıldı. Haberde ABD makamlarının açıklamasına da yer verildi. Bu açıklamaya göre Tomer, "Patlayıcı Gelişmiş Alt Mühimmat" sınıfında mermi üretecek.

Mermiler hangi türde?

Aktarılan bilgiye göre mermilerin her biri, birden fazla hedefe yönelik onlarca küçük bomba (misket) içeriyor. Haaretz, atıldıktan sonra patlamadan yerde kalan mühimmat oranını sıfıra indirdiği öne sürülen bu mermileri misket bombası niteliğinde olarak tanımladı. Sıfır oranı iddiası haberde doğrulanmış bir veri olarak değil, öne sürülen bir bilgi olarak geçiyor.

Misket bombaları uluslararası alanda tartışmalı silahlar arasında yer alıyor. Patlamayan alt mühimmatlar savaş sona erdikten sonra da sivilleri tehdit edebiliyor. Bu nedenle 2008'de imzaya açılan Misket Bombaları Sözleşmesi bu silahların kullanımını, üretimini ve transferini yasaklıyor. ABD ve İsrail sözleşmeye taraf değil.

Tomer hangi şirket?

Tomer, İsrail'e ait bir devlet şirketi. Haaretz'in aktardığına göre şirket ağırlıklı olarak Arrow füzeleri, uydu fırlatma sistemleri ile güdümlü füze ve topçu roketleri için motor üretiyor. İsrail'in orta ve güney kesiminde 3 tesisi bulunuyor.

Şirketin bu yıl 261 milyon dolar gelir elde etmesi bekleniyor. Habere göre bu rakam, net kar marjının yüzde 6,3'e ulaştığı 2025 yılına kıyasla yaklaşık yüzde 40'lık bir artış anlamına geliyor.

Tomer ile ABD arasında daha önce anlaşma yapılmış mıydı?

Tomer'in ABD ordusuyla bağı yeni değil. ABD ordusunun kamuya açık sözleşme kayıtlarına göre, Tomer'e Eylül 2025'te XM1208 adlı 155 milimetrelik alt mühimmatlı mermi için W15QKN25D0031 numaralı, süresiz teslimat ve süresiz miktar (IDIQ) türünde bir sözleşme verildi. Sözleşme rekabetçi ihale yapılmadan, doğrudan Tomer'e verilmişti. The Intercept ve bazı yayın organları bu sözleşmenin değerini yaklaşık 200 milyon dolar düzeyinde aktarmıştı.

830 milyon dolarlık yeni rakamın bu çerçeve sözleşmenin genişletilmesi mi yoksa ayrı bir anlaşma mı olduğu şu an net değil.

ABD neden bu mermileri alıyor?

ABD, aylık 100 bin top mermisi üretim hedefine ulaşmakta zorlanıyor. Haaretz'e göre Washington yönetimi, Teksas'taki bir mermi üretim tesisine yarım milyar dolar kaynak aktardı. Ancak geçen yaz tesiste yaşanan arızalar, kontrolden çıkan robotik kollar ve yangınlar nedeniyle üretim uzun süre durdu.

Curf es-Sahar güvenlik planı nedir, neleri kapsıyor?
Curf es-Sahar güvenlik planı nedir, neleri kapsıyor?
İçeriği Görüntüle

Haberde ayrıca, İsrail'in Ekim 2023'te Gazze'ye yönelik saldırılarının ilk döneminde ABD'nin İsrail'e on binlerce top mermisi gönderdiği hatırlatıldı. Üretim sorunları yaşayan ABD, dış kaynaklı tedarike yöneliyor.

Anlaşma ne zaman başlayacak?

Haaretz'in haberinde teslimatların ne zaman başlayacağına ya da yıllara nasıl dağılacağına dair bir bilgi yer almıyor. Anlaşmanın imza tarihi de belirtilmedi. ABD Savunma Bakanlığı ya da Tomer'den konuya ilişkin ayrıntılı bir açıklama henüz paylaşılmadı.

Kaynak: AA