İsrail vatandaşı Filistinli milletvekili Ahmed Tıybi, 27 Ekim'deki genel seçimde 11 sandalye kazanan Ortak Liste'nin, Gadi Eisenkot liderliğinde kurulacak bir koalisyon hükümetine dışarıdan destek vermeye hazır olduğunu duyurdu. Tıybi, İsrail'in Kanal 12 televizyonuna yaptığı açıklamada hükümette yer almayacaklarını vurgulayarak "Bakanlık değil, değişim istiyoruz" dedi.
Tıybi'nin açıklaması, hiçbir bloğun tek başına çoğunluğa ulaşamadığı seçimin ardından hükümet kurma pazarlıklarının başladığı bir dönemde geldi. Ortak Liste'nin tutumu, Netanyahu karşıtı muhalefet bloğunun iktidara gidebilmesi açısından belirleyici görülüyor.
Ahmed Tıybi ne dedi?
Tıybi, Kanal 12'ye yaptığı açıklamada "Hükümetin bir parçası olmayacağız. Bakanlık görevi istemiyorum. Kabinede yer almak istemiyorum. Ancak Arap partileri olmadan değişim gerçekleşmez" ifadelerini kullandı.
Netanyahu hükümetini "berbat" olarak niteleyen Tıybi, yerine yeni bir hükümet kurmak isteyen herkese yardım etmek istediklerini söyledi. Filistinlilerin rekor düzeyde katılım göstermesinin ve Arap partilerinin tarihi bir temsil düzeyine ulaşmasının Netanyahu'nun hükümet kurmasını imkansız hale getirdiğini savundu. Sandığa gitmeyi de aşırı sağcı koalisyona karşı "meşru müdafaa eylemi" olarak tanımladı.
Seçimde Arap partileri kaç sandalye kazandı?
AA'nın aktardığına göre Yusuf Cabirin liderliğindeki Ortak Liste 11 sandalye kazandı. Mansur Abbas'ın Birleşik Arap Listesi (Raam) ile birlikte Arap partilerinin toplam milletvekili sayısı 19'a ulaştı.
Aynı verilere göre Binyamin Netanyahu'nun iktidar bloku 53, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu ise 48 sandalyede kaldı. Bu tablo, iki bloğun da Arap partilerinin desteği olmadan hükümet kurma ihtimalini ortadan kaldırıyor. Sayıların kesin sonuçlar açıklanana kadar değişebileceği unutulmamalı.
Ortak Liste hükümet kurma görevini kime verilmesini isteyecek?
Tıybi, Ortak Liste'nin Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a hükümet kurma görevini Netanyahu karşıtı muhalefet bloğundan bir adaya, "muhtemelen Gadi Eisenkot'a" vermesi yönünde görüş bildireceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, seçimin ardından siyasi partilerin görüşlerini alarak hükümet kurma görevini en güçlü çoğunluk şansına sahip adaya veriyor. Bu nedenle Ortak Liste'nin tavsiyesi, sürecin ilk adımında önem taşıyor.
Ortak Liste hangi konularda muhalefeti destekleyecek?
Tıybi, muhalefetin mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana'nın görevden alınması için yapılması beklenen oylamayı destekleyeceklerini belirtti. Aynı şekilde 7 Ekim'e ilişkin devlet soruşturma komisyonu kurulmasına yönelik oylamaya da destek vereceklerini söyledi.
Tıybi'nin açıkladığı destek başlıkları şöyle:
- Meclis Başkanı Amir Ohana'nın görevden alınması oylaması
- 7 Ekim için devlet soruşturma komisyonu kurulması
- Likud'un sunacağı gensoru önergelerine destek verilmemesi
- Knesset'in feshedilmesi sürecinin başlatılmaması
Tıybi, "Likud'un sunacağı hiçbir gensoru önergesini desteklemeyeceğiz ve Knesset'in feshedilmesi sürecini başlatmayacağız. Acı reçetelere razıyız, çünkü Arap partileri olmadan değişim mümkün değil" dedi.
Tıybi, Eisenkot'a ne çağrı yaptı?
Tıybi, Eisenkot'a seslenerek "Gantz gibi değil, Rabin gibi ol" dedi. Sözleriyle, Benny Gantz'ın geçmişte tutumunu ve Yitzhak Rabin döneminde Arap partilerinin hükümete dışarıdan verdiği desteği hatırlattığı anlaşılıyor. Bu yorum, Tıybi'nin sözlerinden çıkarılan bir değerlendirmedir ve açıklamada ayrıntılandırılmamıştır.
Eisenkot'un meclisteki öncelikleri neler?
AA'nın aktardığına göre Eisenkot, 10 Kasım'da açılacak mmecliste öncelikli gündem maddelerinin üç başlıkta toplanacağını duyurmuştu:
- 7 Ekim'e ilişkin devlet soruşturma komisyonunun kurulması
- Ultra-Ortodoksları (Harediler) da kapsayan zorunlu askerlik düzenlemesi
- Muhalefetin "bağımsız yargıya darbe" olarak nitelediği yargı reformunun iptali
Tıybi'nin saydığı destek başlıklarından ikisi, yani 7 Ekim soruşturma komisyonu ve Meclis Başkanı oylaması, Eisenkot'un gündemiyle örtüşüyor.
Yeni Knesset ne zaman toplanacak?
Yeni meclis 10 Kasım'da açılacak. Ortak Liste'nin Herzog'a vereceği tavsiye ve Eisenkot'un koalisyon arayışı, önümüzdeki günlerde İsrail siyasetinin belirleyici başlıkları olacak.
