Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN), Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen 49. Liderler Zirvesi'nde göçmen işçilerin korunmasına yönelik bir deklarasyonu kabul etti. "Göçmen işçiler için adil, etik ve sürdürülebilir işe alım" başlığını taşıyan metin, işçilerin özellikle çevrim içi dolandırıcılık merkezleri gibi istismara açık süreçlerde korunmasını hedefliyor. Gelişme, Filipinler Haber Ajansı'nın (PNA) aktardığı bilgilere dayanıyor.
ASEAN göçmen işçi deklarasyonu nedir?
Deklarasyon, üye ülkeler arasında göçmen işçilerin işe alım sürecinde şeffaf ve adil uygulamaların desteklenmesini amaçlayan bir işbirliği metni. Amaç, işçilerin işe alım aşamasında istismara uğramasını önlemek ve ülkeler arasındaki eşgüdümü artırmak. Ministerial düzeydeki çalışma sürecinde metnin adı "Güçlendirilmiş Göçmen İşçiler İçin Adil, Etik ve Sürdürülebilir İşe Alım Deklarasyonu" olarak geçiyordu.
Deklarasyon neden gündeme geldi?
Metnin ana gerekçesi, bölgede çevrim içi dolandırıcılık merkezlerine yönelik sahte iş ilanlarıyla yapılan işe alımlar. Filipinler Göçmen İşçiler Bakanı Hans Leo Cacdac, deklarasyonun işçileri özellikle çevrim içi işe alım gibi istismara karşı savunmasız bırakan süreçleri ele aldığını belirtti. Cacdac'a göre metin, bu merkezlerde mahsur kalan Filipinlilerin kurtarılıp ülkeye geri getirilmesi için işbirliğini de destekleyecek.
Kaç göçmen işçiyi kapsıyor?
Cacdac, deklarasyonla yaklaşık 600 bin Filipinli dahil göçmen işçilerin ASEAN üye ülkelerinde korunmasının sağlanacağını söyledi. Rakam, bakanın açıklamasına dayanıyor. Filipinli işçilerin ASEAN içindeki toplam sayısı ve diğer ülke vatandaşlarına ilişkin veri ise açıklamada yer almadı.
Deklarasyon ne zaman uygulanacak?
Göçmen İşçiler Bakanlığı (DMW) Bakan Yardımcısı Levinson Alcantara, deklarasyonun ASEAN'ın 2026-2030 çalışma planına dahil edildiğini bildirdi. Uygulama 2027'nin başında başlayacak. Bu çerçevede üye ülkelerin işe alım sistemlerini güçlendirmesi, en iyi uygulamaları paylaşması ve meşru yollarla işe alınan işçilerle olası mağdurları ayırt etmede eşgüdümü artırması bekleniyor.
Deklarasyon yaptırım içeriyor mu?
Hayır. Alcantara, metnin etik olmayan işe alım yapılan üye ülkelerin uygun adım atmamasına yönelik herhangi bir ceza ya da yaptırım içermediğini, işbirliğini güçlendirmeye odaklandığını vurguladı. Bu nedenle deklarasyonun etkisi, üye ülkelerin siyasi iradesine ve ulusal düzenlemelerine bağlı olacak.
Deklarasyon daha önce hangi aşamalardan geçti?
Metin, zirveden önce ASEAN içindeki çeşitli inceleme düzeylerinden geçti. ASEAN Çalışma Bakanları Toplantısı'nın (ALMM) 29. toplantısına ilişkin ortak bildiride, bakanların metni onayladığı kaydedildi. Ardından liderlerin kabulüne sunuldu. Zirvede kabul edilmesiyle metin resmen ASEAN liderlerinin ortak taahhüdü haline geldi.
Daha önce hangi düzenlemeler vardı?
ASEAN, 2017'de Manila'da düzenlenen 31. Zirve'de Göçmen İşçilerin Haklarının Korunması ve Desteklenmesi Mutabakatı'nı imzalamıştı. Bu belge, işe yerleştirme ve işe alım ücretlerinin fahiş biçimde alınmasının önlenmesini de içeriyordu. Yeni deklarasyon bu taahhütleri işe alım sürecine odaklanarak tamamlıyor.
Dolandırıcılık merkezi mağdurlarına yönelik başka adımlar var mı?
Filipinler hükümeti, bu merkezlerde bulunan vatandaşlarını daha önce ülkeye geri getirmişti. DMW'nin daha önceki açıklamalarına göre, Laos, Kamboçya ve Myanmar'da göçmen işçi ofisleri açma planı bulunuyor. Tayland'ın başkenti Bangkok'ta ise zaten bir Göçmen İşçiler Ofisi faaliyet gösteriyor. Bu ofislerin deklarasyonla doğrudan bağlantısı resmen açıklanmadı.
