Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya, Avustralya'nın Ufuk Avrupa programına katılımını öngören anlaşmayı 12 Kasım 2026'da Brüksel'de imzaladı. Anlaşmayla Avustralyalı araştırmacılar ve kuruluşlar, programın ortak araştırma projelerinde yer alabilecek. Metni AB Komisyonunun Girişimcilik, Araştırma ve İnovasyondan Sorumlu Üyesi Ekaterina Zaharieva ile Avustralya Sanayi, İnovasyon ve Bilim Bakanı Tim Ayres imzaladı.
Ufuk Avrupa nedir?
Ufuk Avrupa, AB'nin araştırma ve inovasyon çalışmalarını finanse eden programı. Program 2021-2027 döneminde 93,5 milyar avroluk bütçeyle bilimsel çalışmaları destekliyor.
Anlaşma kimler arasında ve nerede imzalandı?
Anlaşma Brüksel'de, AB Komisyonu adına Ekaterina Zaharieva ile Avustralya hükümeti adına Bakan Tim Ayres tarafından imzalandı. Taraflar, Avustralya'nın AB araştırma ve inovasyon programına katılımını resmîleştirdi.
Avustralya programın hangi bölümüne katılacak?
Anlaşma, Avustralya'nın Ufuk Avrupa'nın sağlık, iklim, enerji ve dijital teknolojiler gibi alanlarda ortak araştırma projelerini finanse eden bölümüne erişimini sağlıyor. Bu bölümün bütçesi 52,4 milyar avro. Avrupa Komisyonu ve Avustralya'nın daha önce yaptığı açıklamalara göre katılım, programın "Pillar II" olarak adlandırılan bu ayağıyla sınırlı olacak.
Avustralyalı araştırmacılar ne yapabilecek?
Avustralyalı araştırmacı ve kuruluşlar uluslararası konsorsiyumlara katılabilecek ve bu yapılara öncülük edebilecek. Ayrıca AB'deki muadilleriyle benzer koşullarda finansman alabilecek. Bu, Avustralya'daki kurumların proje başvurularında AB üyesi ülkelerdeki kurumlarla benzer bir konumda olması anlamına geliyor.
Süreç nasıl işledi?
Taraflar Eylül 2025'te bağlayıcı olmayan keşif görüşmelerine başlamıştı. Resmî müzakereler 31 Mart 2026'da açıldı ve 9 Haziran 2026'da başarıyla tamamlandı. Brüksel'deki imza töreni, bu sürecin son aşamalarından biri oldu.
Avustralya başvuruları ne zaman başlayacak?
Avustralya hükümeti, katılımın 2027'nin başından itibaren mümkün olmasını hedefliyor. Bakan Ayres'in müzakerelerin tamamlandığı dönemde yaptığı açıklamalara göre amaç, Avustralyalıların 2027'nin başında Ufuk Avrupa hibelerine başvurabilmesi. Yürürlük için tarafların iç onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Kesin yürürlük tarihi henüz doğrulanmadı.
Ufuk Avrupa'ya başka hangi ülkeler katılıyor?
Programa 20'den fazla AB dışı ülke bağlı. Bunların arasında Birleşik Krallık, Kanada, Yeni Zelanda ve Güney Kore bulunuyor. Avustralya, Yeni Zelanda'nın 2023'teki katılımının ardından Hint-Pasifik'ten programa dahil olan ikinci ülke olacak.
