Avrupa Parlamentosu (AP) üyelerinden bir grup, casusluk riskini gerekçe göstererek Çinli otomobil üreticisi BYD'nin kamu alımlarının dışında tutulmasını ve araçlarının askeri tesislere ile hassas bölgelere erişiminin kısıtlanmasını istedi. Çağrıyı AP üyesi Francois Kalfon, kendi internet sitesinden yaptığı açıklamayla duyurdu. Kalfon, 8 milletvekiliyle birlikte AB Komisyonuna başvurduğunu ve Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu'ya mektup gönderdiğini belirtti.
Çağrı bağlayıcı bir karar değil. Komisyon ve Fransız hükümetine yöneltilmiş bir talep niteliğinde ve şu an için resmî bir yaptırım ya da düzenleme söz konusu değil.
AP üyeleri BYD için hangi önlemleri istiyor?
Açıklamada dört ana talep öne çıkıyor:
- Araçların askeri tesislere ve hassas altyapılara erişiminin kısıtlanması
- BYD'nin kamu alımlarının dışında tutulması
- Müzakereleri süren AB siber güvenlik düzenlemesi kapsamında şirketin "yüksek riskli tedarikçi" olarak sınıflandırılması
- BYD araçlarının Avrupa'ya ithalatının sınırlandırılması
Talepler Fransız hükümetine ve AB Komisyonuna yöneltildi.
BYD araçları için hangi güvenlik riskleri öne sürülüyor?
Açıklamada, bağlantılı araçlardaki kameraların, GPS sistemlerinin, mikrofonların ve lazer sensörlerinin hassas verilerin toplanmasında kullanılabileceği savunuldu. Bu araçların askeri üsler ve stratejik altyapılar yakınında ulusal güvenlik açısından ciddi riskler doğurabileceği ifade edildi.
Bunlar milletvekillerinin öne sürdüğü riskler. Açıklamada BYD araçlarıyla ilgili kanıtlanmış bir casusluk olayına işaret edilmedi. Hatta milletvekilleri, Fransa ve AB'nin harekete geçmek için kanıtlanmış bir casusluk olayını beklememesi gerektiğini söyledi. Hibrit savaş ortamında stratejik tesislerin derhal korunması gerektiğini savundular.
Hangi ülkeler Çinli araçlara kısıtlama getirdi?
Açıklamada, İngiltere ve Polonya'nın Çinli şirketlerin ürettiği araçların askeri tesislere erişimini kısıtladığı belirtildi. ABD ordusunun da Japonya'daki üssünde BYD araçlarını yasakladığı hatırlatıldı. Milletvekilleri Fransa'nın henüz benzer güvenlik önlemleri almadığına dikkat çekti.
Bu uygulamaların kapsamı farklı. Basında çıkan haberlere göre Polonya'nın Şubat 2026'da getirdiği kısıtlama, belirli bir markayı değil Çin'de üretilen araçları kapsıyor. ABD'nin Japonya'daki kararı ise doğrudan BYD'yi hedef alıyor. Ekim 2026'da basına yansıyan haberlere göre karar, Okinawa'daki Kadena Hava Üssü'ne ilişkin.
AB siber güvenlik düzenlemesi BYD'yi nasıl etkileyebilir?
Milletvekillerinin atıf yaptığı düzenleme, AB Komisyonunun 20 Ocak 2026'da sunduğu Siber Güvenlik Yasası revizyonu. Teklif, 18 kritik sektörde yüksek riskli tedarikçilere ilişkin önlemleri öngörüyor. Bağlantılı ve otomatik araçlar da bu sektörler arasında yer alıyor.
Teklifte Çin ya da herhangi bir şirket adı geçmiyor. Zorunlu dışlama şu an yalnızca telekomünikasyon ağları için açıkça tanımlanmış durumda. Kısıtlamalar, Komisyonun ya da en az üç üye ülkenin başlatacağı resmî bir risk değerlendirmesinden sonra devreye girebilecek. Teklif Avrupa Parlamentosu ve Konsey'de görüşülüyor, metnin müzakerelerde değişmesi bekleniyor.
Çin hükümeti teklifi daha önce "çıplak korumacılık" olarak nitelemişti. BYD'nin AP üyelerinin çağrısına verdiği bir yanıt ise şu an için kamuoyuna yansımadı.
Francois Kalfon kimdir?
Francois Kalfon, Fransa'dan seçilmiş bir AP üyesi. AP'nin internet sitesindeki bilgilere göre askeri hareketlilik dosyasında gölge raportör olarak görev yapıyor. Daha önce de Avrupa'da kritik altyapıda Çin menşeli teknolojilerin kullanımına ilişkin kaygılarını dile getirmişti.
BYD kamu alımlarından dışlanabilir mi?
Şu an için böyle bir karar bulunmuyor. Talep, AB Komisyonu ve Fransız hükümetinin değerlendirmesine açık. Kamu alımlarında bir üreticinin dışlanması ya da yüksek riskli tedarikçi sınıflandırması için hukuki dayanak ve resmî süreç gerekiyor. Bu süreç, siber güvenlik düzenlemesinin müzakerelerinin sonucuna bağlı olacak.
