Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nda, Wairarapa bölgesindeki Ngawi kıyı şeridinde çok sayıda pilot balina karaya vurdu. Radio New Zealand'ın (RNZ) haberine göre bölge sakinleri kayalıklar arasında sıkışan yaklaşık 50 balina saydı. Balinaların büyük bölümünün hayatını kaybettiği, sağ kalanları kurtarma çalışmalarının ise sürdüğü bildiriliyor.
Olay 5 Kasım 2026 sabahı fark edildi. Bölgede kırk yılı aşkın süredir balık tutan Andrew Sim, balinaların gece saatlerinde karaya vurduğunu söyledi.
Ngawi'de pilot balinalar nasıl karaya vurdu?
Ngawi, Kuzey Adası'nın güneydoğu ucundaki Cape Palliser yakınlarında yer alıyor. Yeni Zelanda Doğa Koruma Bakanlığı (DOC) iki ayrı balina sürüsünün kıyıya vurduğunu doğruladı. DOC Wairarapa Operasyon Müdürü Vekili Ariana Hawira, ilk sürünün kurtarılması için yüksek gelgit saatinde yeniden denize bırakma girişimi hazırlandığını açıkladı. İkinci sürünün durumu ise henüz değerlendiriliyordu.
Kaç balina karaya vurdu, kaçı hayatını kaybetti?
Rakamlar kaynağa göre değişiyor. Yerel halk yaklaşık 50 balina saydı. Deniz memelileri kurtarma kuruluşu Project Jonah ise en az 20 balinanın karaya vurduğunu bildirdi. Project Jonah, ilk sürüde dört balinanın hâlâ yaşadığını belirtti.
RNZ'nin aktardığına göre yerel sakinlerden Rob Bargh, olay yerini "korkunç" diye tanımladı. Hayatta kalanların "son nefeslerini vermek üzere olduğunu" söyledi. 1News ise en az 30 balinanın öldüğüne inanıldığını yazdı. Kesinleşmiş bir ölü sayısı açıklanmadı.
Kurtarma çalışmaları nasıl yürütülüyor?
Project Jonah sağlık görevlileri DOC ekipleri ve yerel iwi (Maori topluluğu) temsilcileriyle birlikte bölgede çalışıyor. Hayatta kalan balinaların sağlık durumu değerlendiriliyor. Balinaların derisinin ıslak ve serin kalması için gönüllüler de yardım ediyor. Project Jonah, o aşamada ek yardıma ihtiyaç olmadığını duyurdu.
Haberde ekiplerin daha önce kurtardığı iki balina dahil dört balinanın öldüğü belirtildi. Kayalıklar arasında sıkışan hayvanlar için çalışmalar sürüyor. Bazı yabancı basın kuruluşları ise iki balinanın başarıyla yeniden denize bırakıldığını aktardı. Bu bilgiler kurumların açıklamalarıyla henüz netleşmedi.
Yeniden denize bırakma nasıl yapılıyor?
Yeniden denize bırakma, yaşayan balinaların sağlık kontrolünden sonra gelgitle yükselen suda dikkatle açık denize yönlendirilmesi işlemidir. DOC ve Project Jonah, girişimin öğleden sonraki yüksek gelgitte, koşullar uygunsa yapılmasını planladı. Girişimin sonucu henüz açıklanmadı.
Bu bölgede daha önce balina karaya vurmuş muydu?
DOC'tan Hawira, bölgedeki son toplu karaya vurma olayının 1990'lı yıllarda yaşandığını belirtti. Bu tür olayların burada pek yaşanmadığını söyledi. Sim de kıyıda bunca yıl çalışırken pilot balinaların karaya vurduğuna hiç tanık olmadığını anlattı.
Yeni Zelanda'da balinalar neden sık karaya vuruyor?
Yeni Zelanda, dünyada balina karaya vurma olaylarının en sık görüldüğü ülkeler arasında yer alıyor. Pilot balinalar sıkı sosyal bağlarla yaşadığı için bir hayvan kıyıya yaklaştığında sürünün geri kalanı da onu izleyebiliyor. Bilim insanları bu olayların kesin nedenini belirleyebilmiş değil.
Ülkede son yıllarda benzer olaylar yaşandı. Kasım 2024'te Kuzey Adası'ndaki Ruakākā Plajı'nda 30'dan fazla pilot balina karaya vurdu. Kurtarma ekipleri bunların büyük bölümünü denize geri bıraktı, dört balina öldü. 2015'te Güney Adası'ndaki Farewell Spit'te ise 198 balina karaya vurmuştu.
Ngawi'deki olayın nedeni hakkında DOC ya da uzmanlar tarafından henüz bir açıklama yapılmadı.
