Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, önümüzdeki hafta Antalya'da başlayacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) küresel hedefleri eyleme dönüştürmek için kritik bir fırsat sunduğunu açıkladı. Lagarde, ECB'nin internet sitesinde yayımlanan "Avrupa'nın sıcak yazından bir uyarı" başlıklı makalesinde, bu yaz kıtayı vuran aşırı hava olaylarının ekonomik maliyetini değerlendirdi ve Avrupa için üç öncelik sıraladı.
COP31 Antalya'da ne zaman yapılacak?
COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da, Antalya Expo Center'da düzenlenecek. Türkiye zirvenin ev sahibi ve dönem başkanı. COP31 Başkanlığı'nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor. Müzakere sürecini ise anlaşma uyarınca Avustralya yönetiyor ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen müzakere başkanı olarak görev yapıyor.
Lagarde COP31 hakkında ne söyledi?
Lagarde, Antalya'daki zirveyi vizyonu eyleme dönüştürmek için tarihi bir fırsat olarak tanımladı. Avrupa'nın gelecek nesiller adına elindeki imkânları bugünden kullanması gerektiğini vurguladı.
Avrupa'daki sıcak hava dalgaları neye yol açtı?
Lagarde, bu yaz Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgaları, kuraklıklar ve orman yangınlarının ciddi bir uyarı olduğunu belirtti. Makaleye göre yaz aylarında 30 binden fazla ek ölüm kaydedildi. İspanya ve Fransa'da 400 bin hektarlık alan yandı.
Ren ve Tuna nehirlerindeki düşük su seviyeleri de nakliye rotalarını ve nükleer santrallerin soğutma süreçlerini aksattı. Lagarde, ekonomik etkilerin şimdilik sınırlı göründüğünü, ancak iklim değişikliğinin maliyetinin giderek arttığını ifade etti.
İklim değişikliğinin ekonomiye maliyeti ne kadar?
Lagarde'a göre kısa vadeli tablo riskleri tam yansıtmıyor. Avrupa küresel ortalamanın iki katı hızla ısınıyor ve Avro Bölgesi'ndeki işletmelerin dörtte üçü doğanın sunduğu hizmetlere doğrudan bağımlı.
Lagarde'ın aktardığı verilere göre ekonomik faaliyet, sıcak hava dalgalarından iki yıl sonra yüzde 1,5, kuraklıktan dört yıl sonra ise yüzde 3 daha düşük seyrediyor. Yetersiz sel koruması Avro Bölgesi'nin ekonomik üretiminin yüzde 12'sini riske atıyor. Afet kayıplarının yalnızca dörtte biri sigortalı.
Enerji fiyatları sıcaklardan nasıl etkilendi?
Lagarde, Orta Doğu'daki savaştan kaynaklanan enerji şokunun yaz sıcaklarıyla birleştiğini belirtti. Yenilenebilir enerji yatırımları sayesinde toptan elektrik fiyatları geçmiş krizlere göre daha az tepki gösterdi.
Buna karşın kuraklık hidroelektrik ve nükleer kapasiteyi sınırlayarak fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Lagarde'a göre süreçte yalnızca güneş enerjisi normalden iyi performans gösterdi.
Lagarde Avrupa için hangi üç önceliği sıraladı?
Lagarde, gerekli yatırımların büyük kısmının özel sektörden gelmesi gerektiğini söyledi. Avrupa'nın iklim kriziyle mücadelesi için şu üç adımı önerdi:
- İklim risklerine karşı finansal koruma: Proaktif adımlar atılmalı, AB düzeyinde kamu-özel ortaklığına dayalı iklim sigortası kapsamı genişletilmeli.
- Altyapı yatırımları: Şebeke modernizasyonu ve depolama kapasitesi geliştirilmeli. Lagarde'a göre şebekeye yatırılan her 1 avro, sistem maliyetlerinde 2 avrodan fazla tasarruf sağlıyor.
- Bağlantı kolaylığı: Firmaların kendi ürettikleri enerjiyi sisteme dahil etmesini kolaylaştıracak ortak AB kuralları hızla devreye alınmalı.
Lagarde'ın makalesi COP31 öncesinde neden önemli?
Makale, iklim risklerini bir merkez bankası başkanının gözünden fiyat istikrarı, finansal istikrar ve büyüme çerçevesinde ele alıyor. Bu yönüyle zirve öncesinde iklim tartışmasına ekonomik bir boyut katıyor. Lagarde'ın çağrısı, Avrupa'nın hem uyum hem de enerji dönüşümü yatırımlarını hızlandırması gerektiği mesajını veriyor.
