Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin brüt dış borç stokunun milli gelire oranının üçüncü çeyrek itibarıyla yüzde 31,1 düzeyinde gerçekleşmesini beklediklerini açıkladı. Şimşek, 20 Kasım 2026'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu oranın yüzde 44,5 olan uzun dönem ortalamasının oldukça altında kalacağını belirtti. Bakan, cari dengedeki iyileşme sonucunda dış yükümlülüğün gerilediğini de vurguladı.
Şimşek, zorlu küresel koşullarda uygulanan programla dayanıklılığın arttığını ve bunun önemli bir kazanım olduğunu söyledi.
Brüt dış borç stokunun milli gelire oranı ne olacak?
Şimşek'in öngörüsüne göre brüt dış borç stokunun milli gelire oranı üçüncü çeyrekte yüzde 31,1 olacak. Bakan, bu seviyenin yüzde 44,5'lik uzun dönem ortalamasının oldukça altında olduğunu ifade etti. Aradaki fark yaklaşık 13,4 puan.
Bu oran bir öngörü olarak paylaşıldı. Üçüncü çeyreğe ilişkin kesinleşmiş veriler, ilgili kurumların yayın takvimine göre ayrıca açıklanacak.
2026 yılında cari açık milli gelirin yüzde kaçı olacak?
Şimşek, 2026'da cari açığın milli gelire oranının yüzde 2'nin sınırlı üzerinde gerçekleşmesini beklediklerini söyledi. Bu oran, yüzde 3,2 olan uzun dönem ortalamasının oldukça altında kalıyor.
Bakan, bu öngörüyü "yakın tarihin en büyük enerji arz şoku" olarak nitelediği koşullara rağmen yaptı. Şimşek'in ifadesiyle bu şoka karşın cari dengede iyileşme sağlandı.
Dış finansman ihtiyacı ne kadar azalacak?
Brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının 2026'da yüzde 16,1'e inmesi öngörülüyor. Bu oranın uzun dönem ortalaması yüzde 20,1. Aradaki fark yaklaşık 4 puan.
Brüt dış finansman ihtiyacı, bir ülkenin belirli bir dönemde ödemesi gereken dış borç ana para ve faizleri ile cari açığın toplamını ifade ediyor. Oranın düşmesi, ekonominin dışarıdan sağlaması gereken kaynağın milli gelire göre azaldığı anlamına geliyor.
Şimşek'in paylaştığı üç oran nasıl özetlenir?
Bakanın açıkladığı öngörüler, uzun dönem ortalamalarıyla birlikte aşağıdaki tabloda yer alıyor:
- Cari açık / milli gelir (2026): yüzde 2'nin sınırlı üzerinde, uzun dönem ortalaması yüzde 3,2
- Brüt dış borç stoku / milli gelir (3. çeyrek): yüzde 31,1, uzun dönem ortalaması yüzde 44,5
- Brüt dış finansman ihtiyacı / milli gelir (2026): yüzde 16,1, uzun dönem ortalaması yüzde 20,1
Dış borç stokunun son açıklanan tutarı nedir?
Merkez Bankası'nın ağustosta yayımladığı verilere dayanan haberlere göre Türkiye'nin brüt dış borç stoku 2026'nın ikinci çeyreğinde 539 milyar dolara ulaştı. Stok, bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,5 arttı.
Dolar cinsinden tutarın artması, milli gelire oranın düşmesiyle çelişmiyor. Oran hesaplanırken borç stoku milli gelire bölünüyor. Milli gelir borçtan daha hızlı büyürse ya da değer kaybı gibi etkiler stoku küçültürse oran gerileyebilir. Tutar ve oran farklı bilgiler veriyor.
Şimşek bundan sonra hangi politikaları sürdüreceğini söyledi?
Şimşek, dış dengede elde edilen kazanımları kalıcı hale getirmek istediklerini belirtti. Bunun için yerli ve yenilenebilir enerji üretimini artıran politikaları sürdüreceklerini söyledi.
Bakan ayrıca yüksek katma değerli ihracatı destekleyen adımların da süreceğini bildirdi. Enerji ithalatına bağımlılığın azaltılması, cari açığın en önemli belirleyicilerinden biri olan enerji faturasını düşürmeyi hedefliyor.



