İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD'li yetkililerle görüşme planlarının bulunmadığını açıkladı. Erakçi, görüşme yapıldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. İran resmî ajansı IRNA'nın aktardığına göre Erakçi, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İranlı üst düzey güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai'ye gönderdiği öne sürülen mektubun dikkatle incelendiğini ve konunun ilgili kurullarda ele alındığını söyledi.
Erakçi ABD ile görüşme konusunda ne dedi?
Erakçi, İran'ın şu anda ABD'li yetkililerle bir görüşme planlamadığını vurguladı. IRNA'ya göre bakan, bu yönde ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Press TV'nin aktardığı Al Jazeera röportajında ise Erakçi, diplomatik bir temasa ilişkin haberleri "medyanın tahmini" olarak niteledi.
Vance'in mektubu nedir, kime gönderildi?
Wall Street Journal'ın 28 Ekim'de duyurduğu habere göre Vance, barış müzakerelerini yeniden başlatmak amacıyla Rızai'ye bir mektup gönderdi. Press TV, Rızai'nin İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri olduğunu, mektubun Katar arabulucuları aracılığıyla iletildiğini yazdı. Mektubun içeriği resmen yayımlanmadı.
New York Times'a göre mektup, Vance'in başkanlık edeceği bir ABD heyeti ile İranlı yetkililer arasında, gündeminde İran'ın nükleer programı bulunan bir görüşme çerçevesi öneriyordu. Bu bilgiler teyit edilmiş içerik değil, basın haberleri olarak yer alıyor.
ABD Başkanı Trump mektup hakkında ne söyledi?
AFP'ye dayanan haberlere göre Trump, fikrin Vance'ten geldiğini ve başkan yardımcısına istediği gibi hareket etmesini söylediğini belirtti. The Week'in aktardığına göre Trump, girişimin barış müzakerelerini yeniden başlatmakla değil, tıbbi malzemelerin girişinin konuşulmasıyla ilgili olduğunu söyledi. İki anlatım arasındaki fark netleşmedi.
İran görüşme için hangi şartları öne sürüyor?
Erakçi, İran'ın şartlarının net olduğunu ve arabulucuların bu şartlar üzerinde istişarelerini sürdürdüğünü söyledi. Bakan, görüşmenin doğrudan mı dolaylı mı olacağına, ancak Washington İran'ın şartlarını kabul ettikten sonra karar verileceğini belirtti. Press TV'ye göre şu an bir görüşmeye ihtiyaç görülmüyor.
Times of Israel'in aktardığına göre İran, yurt dışındaki varlıklarının serbest bırakılmasını, petrol sektörüne yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve ABD'nin deniz ablukasının sona ermesini talep ediyor.
Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğu ne durumda?
Erakçi, Katar ve Pakistan'ın sürdürdüğü çabalara teşekkür etti. Press TV'ye göre bir İran heyeti Doha'ya gitti, Erakçi'nin yardımcısı ise istişareler için Katar'da kalıyor. Bakan, arabulucuların nükleer konularda öneriler sunduğunu ve bunların Tahran'da değerlendirildiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı planı ne içeriyor?
İran, Eylül ayında Katar üzerinden ABD'ye yedi günlük bir plan iletti. Times of Israel'e göre plan, Orta Doğu'da ateşkes gibi şartlar yerine getirilirse Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde yeniden açılmasını öngörüyor. Erakçi, bu teklifin masadaki tek plan olduğunu söyledi.
Gerilimin arka planında ne var?
Mevcut çatışma, 28 Şubat 2026'da ABD'nin İsrail'in saldırılarına paralel olarak İran'a yönelik geniş çaplı harekâtı başlatmasıyla başladı. Haziran ayında varılan ve kalıcı çözüme yol açması beklenen anlaşma sonradan çöktü. İran Hürmüz Boğazı'nı kapatırken ABD de İran limanlarına deniz ablukası uyguluyor.
Wall Street Journal ise Washington'ın Körfez ülkelerine, 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinin ardından olası "kısa ve yoğun bir askerî harekât" için hazırlıklı olmalarını bildirdiğini yazdı. Trump'ın nihai bir karar vermediği belirtildi. Tahran ise olası bir saldırıya karşı geniş çaplı karşılık verebileceği uyarısında bulundu.
