Brezilya polisi, devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkeden ayrılan Senatör Flavio Bolsonaro'nun ABD'ye gidişine yabancı ajanların yardım edip etmediğini araştırıyor. Washington Post gazetesine isminin açıklanmaması şartıyla konuşan üst düzey bir Brezilyalı güvenlik yetkilisi, soruşturmanın ABD, Arjantin ve İsrailli ajanlardan oluşan bir ağın rolünü de kapsadığını öne sürdü. İddialar henüz resmî bir açıklamayla doğrulanmış değil.
Flavio Bolsonaro'nun ABD'ye gidişi hakkında ne iddia ediliyor?
Gazetenin aktardığına göre yetkili, hakkında yurt dışı çıkış yasağı bulunan Bolsonaro'nun Arjantin üzerinden ABD'ye uçtuğunu belirtti. Polisin, bu yolculuk sırasında bir yardım ağının devrede olup olmadığına baktığı ileri sürüldü. Yetkili, eski bir Mossad ajanının Bolsonaro'yu Arjantin sınırına taşıyan aracı takip ederken görüldüğünü de iddia etti. Bu ismin kimliği kamuoyuyla paylaşılmadı.
Bolsonaro iddialara ne yanıt verdi?
Washington Post'a röportaj veren Bolsonaro, ABD'ye nasıl gittiğine ve oradaki yetkililerin kendisine yardım edip etmediğine ilişkin soruları yanıtsız bıraktı. Bolsonaro, "İzlediğim yol hakkında katiyen yorum yapmayacağım." dedi. ABD'yi tercih etme nedenlerinden birinin, tutuklanma korkusu yaşamadan düşüncelerini özgürce ifade edebilmek olduğunu söyledi. Bolsonaro, Brezilya'nın aksine ABD'deki kurumların "hala işlediğini" savundu.
Bolsonaro, ABD Başkanı Donald Trump'ın da Brezilya'nın tam anlamıyla demokratik bir ülke olmadığı görüşünde olduğunu öne sürdü. Bu ifade Bolsonaro'ya ait bir değerlendirme olarak aktarıldı.
Bolsonaro neden ülkeden ayrıldı?
Bolsonaro, 25 Ekim'de yapılan seçimde Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'ya karşı yenildi. Seçimin ardından ülkeden gizlice ayrıldığı ortaya çıktı. Brezilya basınına göre Bolsonaro hakkında yürütülen soruşturmalar nedeniyle yurt dışına çıkışı yasaklanmış ve pasaportunu teslim etmesi istenmişti.
Lula da Silva, seçimi kaybeden Bolsonaro'nun yasağa rağmen ülkeyi terk etmesini "utanç verici" sözleriyle eleştirdi.
Bolsonaro hakkında hangi soruşturmalar var?
Brezilya basınındaki haberlere göre Federal Yüksek Mahkeme (STF), Bolsonaro hakkında babası Jair Bolsonaro'nun hayatını anlatan "Dark Horse (Karanlık At)" adlı biyografik filmin yasa dışı finansmanına ilişkin iddialar kapsamında soruşturma yürütüyor.
O Estado de S. Paulo ve O Globo gazeteleri ise Bolsonaro'nun, yakın arkadaşı ve avukatı Willer Tomaz ile bağlantılı olduğu öne sürülen ayrı bir kara para aklama soruşturmasında şüpheli konumunda olduğunu yazdı. Bolsonaro hakkında kesinleşmiş bir hüküm bulunmuyor. Haberlerdeki ifadeler soruşturma ve iddia aşamasına ilişkin.
Trump ve ABD yönetimi süreçte nasıl bir tutum aldı?
Trump, Brezilya'daki seçim sonuçlarını şüpheyle karşıladığını ve Bolsonaro ile ailesinin ABD'ye girişine izin verdiğini açıkladı. Uluslararası basında yer alan haberlere göre ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington'ın bu sürece doğrudan karışmadığını söyledi. Bu açıklama, AA haber metninde değil, diğer yayın organlarının aktarımında yer aldığı için yayın öncesi teyit edilmeli.
Bolsonaro'nun Arjantin ve Ekvador'a geçtiği iddiaları doğru mu?
AA metninde, Bolsonaro'nun önce Arjantin'e, oradan Ekvador'a geçtiğine dair haberlerin kamuoyuna yansıdığı belirtiliyor. Washington Post'a konuşan yetkili ise Bolsonaro'nun Arjantin üzerinden ABD'ye uçtuğunu ifade etti. İki anlatım arasındaki rota farkı netleşmedi. Bolsonaro yolculuğunun ayrıntılarına ilişkin yorum yapmayı reddettiği için resmî rota da kamuoyuyla paylaşılmış değil.
Soruşturma nasıl sonuçlanabilir?
Brezilya polisinin ajan ağına ilişkin araştırması şimdilik gazeteye konuşan isimsiz bir yetkilinin anlatımına dayanıyor. Brezilya makamlarından, iddiaları ayrıntılandıran ya da doğrulayan resmî bir açıklama gelmedi. Mossad, Arjantin ve ABD yönetimlerinin iddialara ilişkin yorumları da henüz netleşmiş değil. Soruşturmanın kapsamı ve olası sonuçları, polisin ya da yargının yapacağı açıklamalarla ortaya çıkacak.
