Gazze kentinin kuzeybatısındaki Şeyh Rıdvan Göleti, hasar gören kanalizasyon şebekesinden sızan atık sularla dolduğu için kışın başlamasıyla birlikte taşkın ve salgın hastalık endişesine yol açıyor. Bölgeye gelen sezonun ilk alçak basınç sistemiyle göletteki su seviyesi yükseldi. BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Özel Temsilcisi Jonathan Fitch, yağmur suyunun atık suyla karıştığı alanın "son derece zehirli" hale geldiğini belirtti.
Şeyh Rıdvan Göleti nedir, ne işe yarıyor?
Şeyh Rıdvan Göleti, Gazze kentindeki dört ana yağmur suyu toplama havuzundan biri. Yaklaşık 500 bin metreküp su kapasitesi olan gölet, kentte yaklaşık 20 kilometrekarelik alana ve Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya bölgesinin bir kısmına hizmet veriyor. Yağışlarda biriken suyun denize pompalanmasıyla sel riski azaltılıyor.
Gölet neden atık suyla doldu?
Gazze Belediyesi'ne göre kentin farklı bölgelerinde kanalizasyon sistemi tahrip oldu ve atık sular gölete sızmaya başladı. Şeyh Aclin Mahallesi'ndeki arıtma tesisine atık su taşıyan hatlar ve pompa istasyonları da zarar gördü. Belediye, 19 Ekim 2025'te yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Şeyh Rıdvan bölgesine yönelik kara saldırılarında göletin ağır hasar aldığını duyurmuştu.
Tahliye sistemi neden yetersiz kalıyor?
Göletteki suyu denize ulaştıran tahliye hattı ve boşaltma pompaları hasarlı. Belediyenin açıklamasına göre jeneratörleri çalıştırmak için gereken yakıt ve motor yağının tükenmesi pompaların zaman zaman devre dışı kalmasına yol açıyor. Gazze Su İdaresi de eylülde yaptığı açıklamada, pompaların, elektrik donanımının ve suyu gölet dışına taşıyan hattın zarar görmesiyle tahliye kapasitesinin önceki seviyesinin yaklaşık yüzde 30'una gerilediğini bildirdi.
Daha önce de uyarı yapılmış mıydı?
Belediye, mayıs ayında göletteki kanalizasyon suyu seviyesinin yaklaşık 3 metreye çıktığını duyurmuştu. Pompa sistemlerinin çalışamaması nedeniyle atık suların çevredeki cadde ve yerleşim alanlarını tehdit ettiği uyarısı yapılmıştı. Su İdaresi ise kıyı belediyeleri ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde acil müdahale çalışmaları yürüttüğünü açıkladı.
UNICEF ne diyor?
Fitch, göletin Gazze kentinde sel sularının toplandığı başlıca noktalardan biri olduğunu, suyun bir bölümünün denize pompalanabildiğini ancak hasar nedeniyle kapasitenin sınırlı kaldığını söyledi. Kurumun geçen yıl kanalizasyon sisteminin ve tahliye istasyonunun onarımı için girişimde bulunduğunu, ancak sonuç alamadığını belirtti.
Fitch, "Gerekli araçlara, ekipmanlara ve mühendislere sahibiz ancak bunların Gazze'ye girişine izin verilmedi." dedi. Fitch ayrıca göletin taşması halinde halk sağlığı açısından ciddi bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Gölet taşarsa hangi riskler doğuyor?
Gazze Belediyesi, gölette biriken kanalizasyon sularının çevrede ağır kokuya ve zararlı haşerelerin yayılmasına yol açtığını belirtiyor. Belediye ayrıca yer altı su kaynaklarının kirlenme tehlikesine dikkat çekiyor. Gölet taşarsa çevredeki yerleşim alanlarının kirli sular altında kalması ve salgın hastalık riskinin artması bekleniyor.
BM kuruluşları, İsrail'in Gazze'ye ekipman, makine, insani yardım ve tıbbi malzeme girişini engellediğini veya kısıtladığını, bunun yerinden edilmiş Filistinlilerin yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdığını belirtiyor.
Bölge sakinleri durumu nasıl yaşıyor?
Göletin çevresinde hasarlı evlerde yaşayan Filistinliler, her yağışta su seviyesini kaygıyla izliyor. AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki Meryem el-Hatib, yağmur yağdığında su seviyesinin yükselmesinden ve atık suların taşmasından korktuklarını söyledi. Hatib, kanalizasyon sularıyla karışan birikintilerin ciddi sağlık riski oluşturduğunu ve bölgenin "sağlıksız bir alana" dönüştüğünü ifade etti.
Gazze genelinde kaç kişi sel riski altında?
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) Ekim 2026 ortasında yayımladığı rapora göre yaklaşık 950 bin Filistinli, orta veya yüksek düzeyde sel riski taşıyan yerinden edilme alanlarında yaşıyor. Bunların 400 binden fazlası yüksek riskli bölgelerde bulunuyor.
Kış için barınma yardımı yeterli mi?
Rapora göre yaklaşık 294 bin ailenin kış mevsimi için barınma yardımına ihtiyacı var. Mevcut malzemeler ise yalnızca yaklaşık 52 bin aileye kısmi destek sağlayabiliyor. Bu rakam, ihtiyaç sahibi ailelerin yaklaşık yüzde 18'ine karşılık geliyor.
Gazze'deki Hükümetin Medya Ofisi de ağustosta yaptığı açıklamada, 2 milyon 150 binden fazla yerinden edilmiş Filistinlinin ağır koşullarda yaşadığını duyurmuştu. Açıklamaya göre bunların yaklaşık 867 bini yıpranmış çadırlarda, 1 milyondan fazlası ise barınma merkezlerinde kalıyor.
