COP31'e Taşınan Türk Modeli
Türkiye Güneş Enerjisi Birliği (GÜNDER), güneş enerjisi yatırımlarını ikiye katlamayı hedefleyen yenilikçi çatı kiralama modelini COP31 iklim zirvesinde kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor. Konut, fabrika, otel ve apartman çatılarının lisanslı şirketlere kiralanmasını öngören bu model, hem finansman sorununu çözmeyi hem de şebeke altyapısına ek yük bindirmeden güneş kapasitesini büyütmeyi hedefliyor.
Yılda 5'ten 10 Gigavata
GÜNDER Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet İzzet Özaydın, Türkiye’nin güneş enerjisinde halihazırda yıllık yaklaşık 5 gigavatlık kapasite artışı sağladığını, geliştirilen modelin hayata geçirilmesiyle bu rakamın 10 gigavata çıkarılabileceğini açıkladı. Özaydın, yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimdeki güçlüklerin mevcut yatırım temposunu yavaşlattığını; ekonomik koşulların iyileşmesiyle yıllık kapasitenin 7 gigavata, yeni modelle ise 10 gigavata ulaşabileceğini vurguladı.
Modelin Temel Mantığı
Çatı kiralama modelinde yatırımcı şirketler, çatı sahiplerinden bağımsız olarak gerekli finansmanı sağlayıp güneş enerjisi sistemlerini kuracak; çatı sahipleri ise ürettikleri elektriği piyasaya kıyasla daha uygun koşullarda kullanabilecek. Böylece ne çatı sahibinin finansal yük üstlenmesi gerekecek ne de yatırımcının mülk edinmesi zorunluluğu doğacak.
Şebekeye Yük Yok
Özaydın, modelin en kritik özelliğinin yeni şebeke yatırımı ihtiyacını artırmadan güneş kapasitesini büyütmek olduğunu belirtti. Elektriğin tüketildiği yerde üretilmesi ve depolanması ilkesine dayanan bu yaklaşımın şebeke yönetimine de olumlu katkı sağlayacağını ifade eden Özaydın, dağıtık enerji üretiminin merkezi yatırım baskısını önemli ölçüde hafifleteceğini kaydetti.
Dünyada Benzerleri Var
Modelin küresel ölçekte özgün bir tasarım olmadığını belirten Özaydın, Kaliforniya ve Almanya’da benzer uygulamaların başarıyla hayata geçirildiğini aktardı. Ancak Türkiye’de modelin işlerlik kazanabilmesi için hukuki ve ticari altyapının oluşturulması gerektiğine dikkat çeken Özaydın, çatıların ihale yoluyla tahsis edilmesini ve yatırımcıların sorumluluklarının açık biçimde belirlenmesini öngördüklerini vurguladı.
2024 Sonu: 29 Gigavat Hedefi
GÜNDER Başkanı, yıl sonunda Türkiye’nin güneş enerjisindeki kurulu kapasitesinin 29 gigavat seviyesine ulaşacağını açıkladı. Bu rakam, Türkiye’nin güneş enerjisinde son yıllarda kaydettiği hızlı büyümenin somut bir göstergesi olup çatı kiralama modelinin hayata geçirilmesiyle bu ivmenin daha da yükseleceği öngörülüyor.
10 Gigavatlık Hücre Üretim Kapasitesi
Türkiye’nin yaklaşık 10 gigavatlık güneş hücresi üretim kapasitesine sahip olduğuna dikkat çeken Özaydın, bu mevcut sanayi altyapısının finansman desteğiyle birleştirilmesinin yatırım hızlanmasına güçlü bir katkı sağlayacağını ifade etti. Sektörde mesleki yeterliliğin de önemli bir sorun olduğuna değinen Özaydın, bu alanda sınav ve belgelendirme faaliyetlerini sürdürdüklerini kaydetti.
COP31'de Taahhütten Uygulamaya
Özaydın, COP31'in yalnızca tavsiye kararları alınan bir toplantı olarak kalmaması gerektiğinin altını çizdi. Zirvede açıklanan hedeflerin somut programlara ve uygulamalara dönüştürülmesi çağrısında bulunan Özaydın, Türkiye’nin elektrifikasyon hedeflerini COP31'de pratik adımlarla ortaya koyması gerektiğini vurguladı. “Kararların uygulanmasına yönelik bir yaklaşımın benimsenmesi çağrısında bulunuyoruz” diye konuşan Özaydın, somut politika çerçevelerinin küresel iklim hedeflerine ulaşmada belirleyici olduğunu hatırlattı.
Sektör Büyürken Yeni Modele İhtiyaç
Türkiye güneş enerjisi sektörü son yıllarda hem kapasite hem yatırım hacmi bakımından kayda değer bir büyüme kaydetti. Ancak yüksek faiz ortamı ve finansmana erişim güçlükleri bu büyümenin önündeki en büyük engel olma özelliğini koruyor. GÜNDER’in COP31'de tanıtacağı çatı kiralama modeli, bu yapısal sorunu piyasa odaklı bir mekanizmayla çözmeye aday en somut öneri olarak değerlendiriliyor.
