Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın Herson bölgesinde geçici ateşkesin bugün Moskova saatiyle 04.00'te başladığını duyurdu. Ateşkes, Rus kuvvetlerinin kontrolündeki Oleşki kentinde yapılacak insani yardım operasyonuna hazırlık amacıyla uygulanıyor. Kentte kalan sivillere yardım ulaştırılması ve isteyenlerin bölgeden çıkarılması planlanıyor.
Herson ateşkesi ne zaman başladı?
Ateşkes, 27 Ekim 2026 sabahı Moskova saatiyle 04.00'te başladı. Bu saat Türkiye saatiyle de 04.00'e, Kiev saatiyle 03.00'e denk geliyor. Bakanlığın açıklamasında, "Rusya Silahlı Kuvvetleri, Herson bölgesindeki Oleşki yerleşim biriminde insani yardım operasyonu hazırlıkları kapsamında, Herson yönünde Moskova saatiyle 04.00'ten itibaren ateşkese başladı." ifadeleri kullanıldı.
Ateşkes kararını kim açıkladı?
Kararı ilk olarak Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov 23 Ekim'de açıkladı. Gerasimov, Oleşki'deki insani operasyon nedeniyle 27 Ekim'den itibaren Herson yönünde ateşin durdurulacağını bildirdi. Aynı akşam Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı da belirlenen bölgede 27 Ekim'de Kiev saatiyle 03.00'ten itibaren ateşkese uyacağını açıkladı.
Oleşki'de insani operasyon neden yapılıyor?
Operasyonun amacı, uzun süredir çatışma hattında kalan kentteki sivillere temel ihtiyaç malzemesi ulaştırmak ve isteyenlerin güvenli şekilde ayrılmasını sağlamak. Uluslararası basında yer alan haberlere göre kentte gıda, elektrik ve yeterli sağlık hizmeti bulunmuyor. Siviller de uzun süredir kentten güvenli biçimde çıkamıyor. Taraflar ise yardımların ulaşmasını engellemekle birbirini suçluyor.
Oleşki nerede, kentte kaç kişi yaşıyor?
Oleşki, Herson bölgesinde Dinyeper Nehri'nin sol yakasında yer alan bir kent. Şubat 2022'de, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik kapsamlı saldırısının ilk gününde Rus kuvvetlerinin kontrolüne geçti. Savaştan önce yaklaşık 24 bin kişinin yaşadığı kentte, Beyaz Saray'ın açıklamasına göre bugün 1.700 ile 2.000 arasında kişi kaldı.
Ateşkeste ABD'nin rolü ne?
Beyaz Saray, Oleşki'deki bölgesel ateşkesin ABD'nin First Lady'si Melania Trump'ın girişimiyle sağlandığını açıkladı. Melania Trump yaptığı açıklamada Oleşki'yi "felaketin eşiğindeki bir cephe hattı kenti" olarak nitelendirdi. Ateşkesin kentte kalan ve ayrılmak isteyenlerin Rusya'ya ya da Ukrayna'ya, tercih ettikleri yere gitmelerine imkan tanıyacağını söyledi. Melania Trump ayrıca adını vermediği "tarafsız bir Amerikan medya kuruluşunun" Rus ve Ukraynalı ekiplere sahada eşlik edeceğini belirtti. Papa 14. Leo da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le telefonda görüşerek yardımların ulaştırılması ve sivillerin gönüllü olarak tahliyesi için ateşkes çağrısında bulunmuştu.
Oleşki'ye yardım nasıl ulaştırılacak?
Gerasimov'un açıklamasına göre Rus kuvvetleri önce istihkam keşfi yapacak, ardından insani yardım konvoyunun kente güvenli şekilde girmesini sağlayacak. Rusya Savunma Bakanlığı dün de Oleşki yönündeki yollarda mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü bildirmişti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Rus tarafının yolları mayından temizlemesi gerektiğini, Ukrayna'nın da bunu sahada görmesi gerektiğini söyledi.
Ateşkes kaç gün sürecek?
Rus tarafı ateşkesin ne zaman biteceğini açıklamadı. Zelenskiy, "Bu sadece bir gün olamaz. Birkaç gün sürecek." diyerek sürecin birkaç gün devam etmesini beklediğini ifade etti. Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets de AP'ye yaptığı açıklamada ateşkesin birkaç gün süreceğini, mayın temizliğinin ardından yardım teslimatı ve tahliyelerin başlayacağını söyledi.
İnsani yardım operasyonu hangi gün yapılacak?
Lubinets, Oleşki'deki insani operasyonun 29 Ekim'de yapılacağını açıkladı. Beyaz Saray da ilk açıklamasında ateşkes için 29 Ekim tarihini vermişti. Ateşkesin iki gün önce başlatılması, yol güzergahındaki mayın temizliği ve hazırlık çalışmalarına zaman tanınması açısından önem taşıyor.
Siviller hangi tarafa tahliye edilecek?
Siviller, tercihlerine göre Rusya ya da Ukrayna kontrolündeki bölgelere gidebilecek. Rusya'nın insan hakları ombudsmanı Yana Lantratova, ateşkese uyulması ve araçların güvenle hareket edebilmesi şartıyla çatışma bölgesinden ayrılmak isteyen herkese güvenli geçiş sağlanacağını söyledi. Zelenskiy ise Rusya'nın yolları, insanları Rusya yönüne yönlendirecek şekilde açmaya çalışabileceği endişesini dile getirdi. Zelenskiy'e göre asıl hedef, "insanların önünü açmak ve yaşamalarını sağlamak."
Oleşki ateşkesi barış görüşmelerini etkiler mi?
Oleşki ateşkesi bölgesel ve insani amaçlı bir düzenleme. Herson cephesinin tamamında ya da genel bir barış süreci kapsamında ilan edilmiş değil. Lubinets, bu modelin ileride başka insani görevlerde de örnek alınabileceğini söyledi. Zelenskiy de ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin kasımın ilk yarısında Abu Dabi'de teknik düzeyde süreceğini doğruladı.
