Türkiye ile Singapur arasındaki Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) Protokolü, 14 Kasım 2026'da İstanbul'da imzalandı. Odakule'deki törende Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Singapur Sürdürülebilirlik, Çevre ve Ticaret Bakanı Grace Fu imza attı. İmza, Türkiye-Singapur JETCO toplantısının ardından atıldı.
JETCO Protokolü nedir?
JETCO, iki ülkenin ekonomi ve ticaret bakanlarını ve heyetlerini düzenli aralıklarla bir araya getiren ortak komite mekanizmasıdır. Bakan Bolat, bu toplantıların ilişkileri gözden geçirmek ve yeni proje ile programlarla genişletmek için önemli bir araç olduğunu söyledi. Bolat'a göre mekanizma özellikle bakanlar ve çalışma ekipleri arasında daha sık temas imkânı sağlıyor.
Protokolle hangi alanlarda işbirliği hedefleniyor?
Bolat, ticaretin yanı sıra yatırımlar, dijital ekonomi, yeşil dönüşüm, enerji, lojistik ve finans alanlarında bakanlar düzeyinde düzenli bir istişare mekanizması kurduklarını belirtti. Bu sayede ekonomi gündeminin daha düzenli ele alınmasını, mutabık kalınan konuların yakından izlenmesini ve yeni işbirliği alanlarının somut projelere dönüştürülmesini amaçladıklarını söyledi.
Türkiye ile Singapur arasındaki ticaret hacmi ne kadar?
Bolat'ın verdiği bilgiye göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025'te 1,1 milyar dolara ulaştı. Bakanlık, bu yıl sonuna kadar toplam ticaret hacminin 1,3-1,4 milyar dolara çıkmasını bekliyor. Bolat, mevcut rakamın iki ülkenin ekonomik büyüklüğünü ve potansiyelini yansıtmadığını da ifade etti.
Singapur'un Türkiye'deki yatırımları ne düzeyde?
Singapurlu şirketlerin Türkiye'deki doğrudan yatırım stoku Bolat'ın açıklamasına göre 2,7 milyar dolar düzeyinde. Bolat, Singapur'un Türkiye'deki yatırımlarının 2020'den bu yana yüzde 90 arttığını söyledi.
Serbest Ticaret Anlaşması ile bağlantısı nedir?
İmza töreni, Türkiye ile Singapur arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın (STA) imzalandığı 14 Kasım 2015 tarihinin yıl dönümüne denk geldi. Bolat bu durumu "güzel bir tevafuk" olarak niteledi. Grace Fu da yıl dönümünün önemli bir tesadüf olduğunu belirtti. Fu'ya göre STA'nın ardından Türk pazarı Singapurlu firmaların yakın ilgisini çekti.
Singapurlu firmalar hangi alanlara ilgi gösteriyor?
Grace Fu, Singapur firmalarının lojistik, liman işletmeciliği, gıda işleme, enerji, yenilenebilir enerji ve finans hizmetleri alanlarında güçlü kabiliyetlere sahip olduğunu söyledi. Fu, özellikle yenilenebilir enerjide hem Türkiye'de hem Singapur ve Güneydoğu Asya'da büyük potansiyel ve ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Türk firmalarının bu alandaki yetkinliğiyle Singapur'da işbirliği ve yatırım fırsatları doğabileceğini kaydetti.
Türkiye'nin Singapur ve Güneydoğu Asya için konumu nasıl tanımlanıyor?
Bolat, Singapur'u Güneydoğu Asya'da önemli bir finans, ticaret ve lojistik merkezi olarak tanımladı. Türkiye'yi ise Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika pazarlarına erişim sağlayan bir üretim, ihracat ve lojistik üssü olarak niteledi. Bolat, iki ülkenin bu birbirini tamamlayan özelliklerinin önemli fırsatlar barındırdığını söyledi. Üçüncü ülkelerde ortak projeler yürütme potansiyeline de dikkat çekti.
ASEAN süreciyle ilgili neler söylendi?
Bolat, Türkiye'nin Temmuz 2026'da Güneydoğu Asya Ülkeler Birliği'nin (ASEAN) 12. Diyalog Ortağı olmasının, Türkiye ile bölge ülkeleri arasında yeni bir dönem başlattığını söyledi. Bu süreçteki yapıcı yaklaşımı nedeniyle Singapur hükümetine teşekkür etti.
Önümüzdeki dönemde hangi adımlar planlanıyor?
Bolat, gelecek yıl JETCO toplantısını yalnızca resmî heyetlerle değil, iki ülke iş insanlarının güçlü katılımıyla yapmayı planladıklarını açıkladı. JETCO toplantılarının yanında iş forumları ve yuvarlak masa toplantıları düzenlenmesi de kararlaştırıldı. Bolat, yeşil dönüşümü işbirliği geliştirilmek istenen öncelikli alanlardan biri olarak niteledi ve Singapur'un bu alandaki tecrübesinden yararlanmak istediklerini söyledi.
Protokol ne kadar sürede hazırlandı?
Grace Fu, protokol önerisi geldiğinde çalışmalara başladıklarını ve yaklaşık 6-7 ayda imza aşamasına geldiklerini belirtti. Bunu önemli bir ilerleme olarak değerlendirdi. Fu ayrıca COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye'ye teşekkür etti. Bolat, Fu'nun önce Mersin'e, ardından COP31 için Antalya'ya gideceğini söyledi.
