Paraguay Senatosu, 6 Kasım 2026'da Devlet Başkanı Santiago Pena'yı "görevi kötüye kullanmak" suçlamasıyla azletti. Pena'nın sunduğu istifa Kongre'de kabul edilmedi. Azlin ardından Başsavcılığın kararıyla evinde gözaltına alınan Pena hakkında ev hapsi kararı uygulandı. Gelişme, ülkenin en büyük özel finans kuruluşlarından Ueno Bank'ın çöküşüyle başlayan krizin sonucu oldu.
Santiago Pena neden azledildi?
Pena hakkındaki azil dosyası muhalefet milletvekilleri tarafından hazırlandı. Dosyada Pena'nın 2023'te görevi devralmasına rağmen Ueno Bank'ın çatı grubundaki hisselerini koruduğu ve ticari çıkarlarını devlet sorumluluklarının önüne koyduğu öne sürüldü. Pena iddiaları reddetti. Önceliğinin halkı korumak olduğunu ve düzensizliklerden sorumlu kişilerin yargı önünde hesap vereceğini söyledi.
Senato'daki oylamada sonuç ne oldu?
Senato'daki oylamada Pena'nın azline 44 oy çıktı. Pena, Haziran 2012'de dönemin Devlet Başkanı Fernando Lugo'nun görevden uzaklaştırılmasının ardından, azil süreciyle görevini kaybeden ikinci devlet başkanı oldu. Uluslararası basında yer alan haberlere göre Temsilciler Meclisi de süreci daha önce oybirliğiyle Senato'ya taşımıştı.
İstifası neden kabul edilmedi?
Pena, azil oylamasından önce istifa teklifinde bulundu. Kongre bu teklifi reddetti ve azil sürecini tamamladı. Böylece Pena'nın görevi, istifayla değil Senato kararıyla sona erdi.
Pena gözaltına alındı mı, ev hapsi ne anlama geliyor?
Paraguay Ulusal Polisi, Pena'nın Başsavcılığın kararı doğrultusunda evinde gözaltına alındığını doğruladı. Ekonomik Suçlar ve Yolsuzlukla Mücadele Birimi'nin yürüttüğü soruşturmada Pena hakkında ev hapsi kararı uygulandı. AA'nın aktardığı bilgiye göre Pena, Yolsuzlukla Mücadele Birimi savcısının huzuruna çıkarılana kadar ev hapsinde tutulacak.
Soruşturma hangi iddiaları kapsıyor?
Soruşturma; Ueno Bank'ın kapatılması, "güveni kötüye kullanma" ve yaklaşık 355 milyon dolarlık kamu emeklilik fonu IPS'ye ilişkin yolsuzluk iddialarını içeriyor. Azil dosyasına göre Sosyal Güvenlik Enstitüsü'nün (IPS) emeklilik fonu bu bankada tutularak imtiyaz sağlandı. Dosyada ayrıca Carlos Carvallo'nun 2023'te Merkez Bankası (BCP) Başkanlığına atanmasında usulsüzlük yapıldığı iddiası da yer alıyor. Bunlar iddia aşamasında. Pena hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.
Ueno Bank'a ne oldu?
Yaklaşık 6,1 milyonluk Paraguay nüfusunun 2,9 milyonuna hizmet veren Ueno Bank, 3 Kasım'da mali yapısındaki bozulmalar nedeniyle müdahaleye uğradı. Merkez Bankası, bankanın sermaye yeterlilik oranının yasal sınırın yarısının altına düşmesi üzerine tasfiye kararı aldı. Bankanın müşterileri mevduatlarına ve kartlarına erişemedi.
Carlos Carvallo da gözaltına alındı mı?
AA'ya göre Başsavcılığın Ekonomik Suçlar ve Yolsuzlukla Mücadele Birimi, Merkez Bankası'ndan istifa eden eski başkan Carlos Carvallo Spalding'i de gözaltına aldı. Uluslararası ajanslar ise Carvallo hakkında tutuklama talimatı verildiğini bildirdi. Bazı haberlerde gözaltı durumunun ilk saatlerde netleşmediği belirtildi. Bankanın üst düzey yöneticilerinin de soruşturma kapsamında gözaltına alındığı bildirildi.
Pena'nın yerine kim geçti?
Anayasal protokol gereği Başkan Yardımcısı Pedro Alliana devlet başkanlığını üstlendi. Alliana, 2028'e kadar sürecek dönemi tamamlayacak. Uluslararası basına göre Kongre, Alliana hakkında azil süreci başlatmadı.
Pena'nın dokunulmazlığı ve sonraki süreç ne olacak?
AA'nın aktardığına göre Pena, Anayasa'nın 189. maddesi uyarınca azil kararının ardından eski devlet başkanlarına tanınan "ömür boyu senatörlük" statüsünü ve hukuki dokunulmazlığını kaybetti. Bundan sonraki aşamada Pena, savcılık huzuruna çıkarılacak ve soruşturma yargı sürecinde devam edecek. Masumiyet karinesi gereği Pena hakkında hüküm kesinleşmiş değil.
