Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD merkezli SpaceX'in Starlink sisteminin Ukrayna ordusuna sunduğu internet hizmetinin hızında yeniden kısıtlama yaşandığını açıkladı. Zelenskiy, 12 Kasım'da sosyal medya hesabından yaptığı yazılı açıklamada, sorunun rastgele arızalardan değil, sistematik bir hız sınırlamasından kaynaklandığını belirtti.
Zelenskiy ne açıkladı?
Zelenskiy, Ukrayna ordusu ve Savunma Bakanlığı yetkililerinden savaşın cephedeki son durumuna ilişkin bilgi aldığını söyledi. Cepheden gelen verilere göre Starlink'in askeri versiyonu olan "Starshield" sistemlerinin ordunun kullandığı internet hizmetinde son günlerde sorunlar yaşandı.
Ukrayna ordusunun gelişmeleri inceleyerek bunların "rastgele hatalar değil, sistematik bir hız sınırlaması" olduğunu tespit ettiğini aktaran Zelenskiy, "Amerikan tarafıyla tüm koşulları açıklığa kavuşturmaya çalışıyoruz." dedi.
Starshield nedir ve Ukrayna'da ne işe yarıyor?
Starshield, SpaceX'in Starlink uydu ağı üzerine kurulu askeri kullanıma yönelik versiyonu olarak tanımlanıyor. Ukrayna ordusu bu bağlantıyı cephede iletişim ve insansız sistemlerin yönetimi gibi alanlarda kullanıyor. Hizmetteki yavaşlama ya da kopukluk, sahadaki birimlerin hızlı veri aktarımına bağımlı işlerini doğrudan etkiliyor.
Kısıtlama cephede hangi sorunlara yol açtı?
Zelenskiy, hız sınırlamasının özellikle Rusya'nın kullandığı jet motorlu insansız hava araçlarına (İHA) karşı savunmayı zorlaştırdığını söyledi. Bu nedenle bazı saldırılarda isabet alındığını ifade etti.
Zelenskiy'nin sözleriyle durum şöyle: "Bu durum maalesef, Rusların daha fazla Ukraynalıyı öldürmesine ve Ukrayna'ya daha isabetli saldırılar düzenlemesine yardımcı oluyor."
Sorun ilk kez mi yaşanıyor?
Hayır. Ukrayna ordusu, Ekim ayında da aynı hizmetle ilgili belli kısıtlamalar yaşandığını duyurmuştu. Ukrayna basınındaki haberlere göre Ekim ayındaki sınırlamada, sistemin belirli bir hızın üzerindeki araçlarda ve insansız sistemlerde çalışmayı bıraktığı ifade edilmişti. Zelenskiy o dönemde de kısıtlamaların teknik değil, kasıtlı göründüğünü savunmuştu.
Zelenskiy, 24 Ekim'de yaptığı yazılı açıklamada ise yavaşlayan internet hizmetinin "kısıtlamalardan önceki hıza" geri döndüğünü bildirmişti. Yeni açıklama, bu düzelmenin kalıcı olmadığını gösteriyor.
Ukrayna bu konuda ne yapıyor?
Zelenskiy, Kiev yönetiminin Amerikan tarafıyla temas halinde olduğunu ve hizmetin sunulduğu koşulların netleştirilmeye çalışıldığını söyledi. Açıklamada kısıtlamanın kimin kararıyla uygulandığına dair bir bilgi yer almadı. SpaceX ya da ABD yönetiminden konuya ilişkin yeni bir yanıt da henüz kamuoyuna yansımadı.
Jet motorlu İHA'lar neden daha zor önleniyor?
Jet motorlu İHA'lar, pervaneli modellere göre belirgin biçimde daha hızlı uçuyor. Bu nedenle önleme sistemlerinin kesintisiz ve hızlı veri bağlantısına ihtiyacı daha fazla. Bağlantı hızı düştüğünde önleyici sistemlerin hedefe müdahale süresi kısalıyor, isabet alma ihtimali artıyor. Zelenskiy'nin açıklamasındaki "isabet" vurgusu da bu zincire işaret ediyor.
Starlink'in Ukrayna savaşındaki rolü ne?
Starlink terminalleri, savaşın başından bu yana Ukrayna'da hem sivil altyapının hem de ordunun iletişiminde kullanılıyor. Hizmetin ticari bir şirket tarafından işletilmesi, kullanım koşullarının ve olası kısıtlamaların siyasi tartışma konusu olmasına yol açıyor. Kısıtlamanın kaynağına ve kapsamına dair resmî bir ayrıntı paylaşılmadığı için konunun Kiev ile Washington arasındaki görüşmelerde netleşmesi bekleniyor.
