İran lideri Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhammed Muhbir, ABD'nin Tahran'ın ilettiği 7 şartı kabul etmemesi durumunda hiçbir müzakerenin yapılmayacağını açıkladı. İran Öğrenci Haber Ajansı'na (SNN) konuşan Muhbir, iki ülke arasında süren mesajlaşmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Açıklama, 12 Kasım 2026'da AA'ya yansıdı.
İran'ın ABD'ye ilettiği 7 şart nedir?
Muhbir, ABD'ye 7 şart ilettiklerini hatırlatarak bunları "kırmızı çizgi" olarak niteledi. Muhbir'e göre İran, bu şartların yerine getirilmesi halinde müzakereye oturacağını bildirdi. Şartların maddeleri Muhbir'in açıklamasında tek tek sayılmadı.
İran yönetimi de listenin tamamını resmî olarak yayımlamadı. Khaleej Times'ın aktardığına göre, Haziran ayındaki İslamabad mutabakatı ve sonraki yetkili açıklamalarından derlenen çerçeve şu başlıkları içeriyor: Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmanın sona ermesi, ABD'nin deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların hafifletilmesi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, ABD'nin bölgedeki askerî varlığının azaltılması, savaş zararları için tazminat ve İran topraklarına yeni saldırı yapılmayacağına dair güvence. Bu liste resmî bir metin değil, haber kuruluşlarının derlemesidir.
Muhbir müzakere kapısının kapalı olduğunu mu söyledi?
Muhbir, müzakere yolunun "hiçbir zaman tamamen kapanmadığını" söyledi. Ancak ardından, "Şimdi, şartlarımızı kabul etmezlerse hiçbir müzakere yapılmayacak." ifadesini kullandı. Böylece kapının açık olduğunu belirtirken, masaya oturmanın ABD'nin şartları kabul etmesine bağlı olduğunu vurguladı.
Hamaney'in "coğrafi sınırlama yok" sözü ne anlama geliyor?
Muhbir, Hamaney'in düşmana karşılık verme konusunda "coğrafi bir sınırlama olmayacağı" yönündeki açıklamasını da değerlendirdi. Muhbir, "Devrim liderinin düşmana karşılık verme konusunda coğrafi bir sınırlamamız olmadığını söylemesi, dolaylı olarak füzelerimizin menziline ilişkin sınırlamayı kaldırdığımız anlamına geliyor." dedi.
Al Jazeera'nın 4 Kasım tarihli haberine göre Hamaney'in ofisi, lidere ait bu ifadeyi komutanlarla yapılan görüşmenin ardından duyurdu. Aynı haberde, Hamaney'in silahlı kuvvetlere herhangi bir tehdide anında karşılık verme talimatı verdiği ve savaşın tırmanması halinde ABD ve İsrail hedeflerinin listesinin genişletilmesini istediği aktarıldı.
Müzakerelerde son durum ne?
Al Jazeera'nın 4 Kasım tarihli aktarımına göre Katar ve Pakistan, yeni ABD saldırılarının önüne geçmek için arabuluculuk yapıyor. Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, 2 Kasım'da Hamaney'in hükümete müzakereler konusunda bir miktar yetki verdiğini söyledi. İran, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in mektubuna verilecek yanıtın beklendiğini bildirdi. İran'ın ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılma takvimini iki güne indirmeyi önerdiği belirtildi.
Muhbir'in açıklamasına ABD'den henüz resmî bir yanıt gelmedi; bu konuda ulaşılabilen bir ABD açıklaması bulunmuyor.
