NASA’nın 2016’da başlattığı OSIRIS-REx görevi, Bennu asteroidinden topladığı örneklerle bilim dünyasında çığır açtı. 2023’te Dünya’ya ulaşan örnekler üzerinde yürütülen incelemeler, Bennu’nun yalnızca basit bir kaya parçası olmadığını, hem Güneş Sistemi’nden hem de Güneş Sistemi dışındaki yıldızlardan malzeme içerdiğini gösterdi.
DÜNYAYA TEHDİT OLABİLEN ASTEROİTTEN TARİHİ ÖRNEKLER
Bennu, Dünya’ya her altı yılda bir yaklaşan, “yakın Dünya asteroidi” ve “potansiyel tehlikeli nesne” sınıfında yer alıyor. Yüzeyindeki karbon zengini yapılar ve suyla ilişkili mineraller, NASA’nın bu gökcismini örnek toplamak için seçmesinde belirleyici oldu.
4,5 MİLYAR YIL ÖNCESİNE UZANAN İPUÇLARI
Yeni yayımlanan üç makale, Bennu’nun 4 milyar yıldan daha eski malzemeler içerdiğini ortaya koyuyor:
- Bazı örneklerde başka yıldızlardan gelen yıldız tozları,
- Güneş Sistemi’nin dış bölgelerinden gelen organik moleküller,
- Güneş’e çok yakın bölgelerde oluşmuş katı parçacıklar bulundu.
Arizona Üniversitesi’nden Jessica Barnes, “Yıllardır hayalini kurduğumuz bu örneklerle artık Bennu’nun evrimini ve kökenini somut verilerle konuşabiliyoruz” dedi.
SU VE ISI İLE KİMYASAL DÖNÜŞÜM
İncelemeler, Bennu’nun ana gövdesinde bol miktarda buzlu malzeme bulunduğunu ve bu buzun ısı ile eriyerek minerallerle tepkimeye girdiğini ortaya çıkardı. Bu süreç, milyarlarca yıl önce Bennu’nun yapısını suyla değiştiren hidrotermal reaksiyonlara yol açtı. Günümüzde incelenen örneklerin %80’inde minerallerin su içerdiği görüldü.
UZAY HAVASI ASTEROİDİ ŞEKİLLENDİRİYOR
Üçüncü çalışma ise Bennu’nun yüzeyinin, milyarlarca yıl boyunca mikrometeorit çarpmaları ve Güneş rüzgârı tarafından hızla değiştirildiğini gösteriyor. Bennu’dan alınan parçaların %20’sinde mikrometeorit çarpma izleri bulundu. Bu oran, daha önce incelenen Ryugu ve Itokawa asteroitlerinden çok daha yüksek.
EVRENİN TOZLARINDAN BİR KOLEKSİYON
Bilim insanlarına göre Bennu, Güneş Sistemi’nin ilk oluşum döneminde yıldızlararası bulutlardan gelen malzemeleri de içine almış. Yani bu küçük gökcismi, ölmüş yıldızlardan kalma toz parçacıkları, organik moleküller ve suyla değişmiş mineralleri bir arada barındırıyor.
Bu nedenle Bennu’dan getirilen örnekler, hem Güneş Sistemi’nin evrimi hem de yıldızlararası maddenin Dünya’ya yolculuğu hakkında eşi benzeri görülmemiş bilgiler sağlıyor.
