Yapay zekâ altyapısına yapılan büyük yatırımlar, tüketici elektroniği pazarında bellek fiyatlarını yukarı çekiyor ve ucuz akıllı telefonların üretimini zorlaştırıyor. Araştırma şirketi Counterpoint Research'ün verilerine göre, 200 doların altındaki akıllı telefonların sevkiyatının 2025-2030 döneminde yüzde 40 azalması bekleniyor. Bu, yıllık sevkiyatta yaklaşık 230 milyon adetlik bir düşüş anlamına geliyor.
Yapay zekâ yatırımları bellek fiyatlarını neden artırıyor?
Yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kurulan veri merkezleri, çok yüksek miktarda bellek çipine ihtiyaç duyuyor. Çip üreticileri, daha kârlı olan bu talebi karşılamak için üretim kapasitelerini yapay zekâ donanımlarına kaydırıyor. Tüketici cihazlarına ayrılan kapasitenin azalması ise DRAM ve NAND bellek fiyatlarında sert artışlara yol açıyor.
DRAM ve NAND bellek nedir?
DRAM, cihazların çalışırken verileri geçici olarak tuttuğu ana bellek, yani RAM olarak biliniyor. NAND ise fotoğraf, uygulama ve dosyaların saklandığı kalıcı depolama belleği. Her iki bellek türü de akıllı telefonların maliyetinde önemli bir paya sahip.
Ucuz akıllı telefonlar neden azalıyor?
Giriş seviyesindeki telefonlar, düşük bileşen maliyetleri sayesinde uygun fiyatla satılabiliyordu. Bellek fiyatlarının yükselmesi ve cihazların karşılaması gereken asgari teknik gereksinimlerin artması, bu modellerin kâr marjını neredeyse ortadan kaldırıyor. Bu nedenle üreticiler, kârlılığı düşük giriş seviyesi serilerden vazgeçmeye başlıyor.
Hangi cihazlar etkileniyor?
Maliyet baskısı yalnızca akıllı telefonlarla sınırlı değil. Düşük malzeme maliyetine dayanan uygun fiyatlı dizüstü bilgisayarlar ve diğer taşınabilir cihazlar da benzer bir baskıyla karşı karşıya. Üreticilerin bir kısmı, yükselen bellek fiyatları nedeniyle cihaz tasarımlarını değiştirmek ve alternatif çözümler aramak zorunda kalıyor.
Akıllı telefon pazarı nasıl şekillenecek?
Counterpoint, genel akıllı telefon pazarının hacim olarak 2030'a kadar toparlanmasını öngörüyor. Ancak ucuz segmentin eski büyüklüğüne ulaşması beklenmiyor. Üreticiler yatırımlarını daha donanımlı orta segment ve üst segment modellere kaydırıyor. Orta segmentin, önümüzdeki dönemde üreticiler arasındaki en yoğun rekabet alanı olması bekleniyor.
Düşük gelirli ülkeler nasıl etkilenecek?
Ucuz telefonlar, özellikle düşük gelirli bölgelerde milyonlarca kişi için internete erişimin temel aracı. Bu segmentin daralmasının, söz konusu bölgelerde internet erişimini maliyet açısından zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Tüketiciler ne yapıyor?
Uygun fiyatlı cihaz seçeneklerinin azalmasıyla tüketicilerin üç yola başvurması bekleniyor: daha pahalı modellere yönelmek, mevcut telefonlarını daha uzun süre kullanmak ya da yenilenmiş ikinci el cihaz pazarını tercih etmek. Bu eğilimin, yenilenmiş telefon pazarını da büyütmesi öngörülüyor.
