ABD ile İran arasındaki müzakereler için Katar basınında ilerleme iddiası gündeme geldi. Katar merkezli Al-Araby Al-Jadeed gazetesi, konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerde önemli mesafe kat edildiğini ve Amerikan heyetinin İranlı yetkililerle doğrudan görüşmek üzere Doha'ya geleceğini yazdı. İddialar şu aşamada resmî makamlarca doğrulanmış değil.
Katar basını ABD ve İran müzakereleri hakkında ne yazdı?
Al-Araby Al-Jadeed'in haberine göre Washington ile Tahran arasındaki dolaylı temaslar ilerleme kaydetti. Gazete, taraflar arasında ilk adımlar konusunda uzlaşı sağlandığını öne sürdü. Haber isimsiz kaynaklara dayanıyor ve iki hükümetten de konuyla ilgili açıklama paylaşılmadı.
Hangi konularda uzlaşı sağlandığı öne sürüldü?
Habere göre uzlaşı üç başlıkta toplandı: İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi ve İran'a yönelik mali teşvikler. Bunların kesinleşmiş bir anlaşma değil, ilk adımlara ilişkin mutabakat olduğu belirtiliyor. Ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Doğrudan müzakere nerede yapılacak?
Gazete, İran heyetinin Doha'ya geçtiğini ve Amerikan heyetinin de doğrudan müzakerelere katılmasının beklendiğini iddia etti. Amerikan heyetinin kimlerden oluşacağına dair bir bilgi verilmedi. Uluslararası basında da ABD'nin Doha'da doğrudan görüşme için heyet gönderebileceği yönünde haberler çıktı.
Katarlı arabulucular Tahran'da ne yaptı?
Katar heyeti, Tahran'da 12 saati aşan temaslarda bulundu. AA'nın aktardığına göre Katarlı arabulucular, ABD-İran görüşmeleri kapsamında bir gün önce de Tahran'daydı. Axios ise görüşmelerin amacının, iki ülke arasındaki doğrudan müzakerelerin yeniden başlamasına zemin hazırlamak olduğunu yazdı. Reuters'ın aktardığı bir yetkili bilgisine göre Katar arabulucuları cuma günü Tahran'a yeniden dönmüştü.
Olası anlaşmada Çin ve Rusya'nın rolü ne olacak?
Al-Araby Al-Jadeed, olası bir anlaşmada Çin ve Rusya'nın garantör olabileceğini ileri sürdü. Bu başlıkta da resmî bir açıklama bulunmuyor. Garantörlüğün kapsamı ve işleyişi hakkında bilgi verilmedi.
Taraflar arasındaki temel ayrışma ne?
Basında yer alan haberlere göre Washington, nükleer programın müzakerelerin başında ele alınmasını isterken, Tahran öncelikle ABD'nin liman ablukasının ve petrol yaptırımlarının kaldırılmasını talep ediyor. Bazı haberlerde, İranlı bir yetkilinin Katar'ın ilettiği önerileri "kabul edilemez" bulduğu da aktarıldı. Bu nedenle ilerleme iddiası ile müzakerelerin gerçek durumu arasında fark olabileceği not ediliyor.
Katar ve diğer ülkeler süreçte nasıl bir rol üstleniyor?
Basına yansıyan bilgilere göre Katar ve Pakistan, şubat ayından bu yana İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimin sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerde öne çıkıyor. Türkiye, Mısır, Irak, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın da İran'ı ABD ile müzakerelere dönmeye çağırdığı bildiriliyor.
